Cabinda
| Cabinda | |||
| by | |||
 | |||
| Land |  Angola | ||
|---|---|---|---|
| Areal | 1 823 000 000 km² | ||
| Folketal | 739 182 (2020) | ||
 Cabinda 5°34′00″S 12°12′00″E / 5.566667°S 12.2°E | |||
| Wikimedia Commons: Cabinda (city) | |||
Cabinda, òg kjend som Chioua,[1] er ein by og kommune i Cabinda-provinsen, ein eksklave i Angola. Byen Cabinda hadde eit folketal på 550.000[2] og kommunen eit folketal på 624.646 ved folketeljinga i 2014. Innbyggjarane i byen er kjende som cabindas eller fiotes. På grunn av nærleiken til rike petroleumsførekomstar er Cabinda ei av dei viktigaste oljehamnene i Angola.[3][4]
Geografi
[endre | endre wikiteksten]Cabinda ligg ved kysten av Atlanterhavet, sør i Cabinda-provinsen, og ligg på høgre breidd av elva Bele.[3]
Etter Köppen si klimaklassifisering har Cabinda tropisk savanneklima.
Byen ligg 56 km nord for Moanda i Kongo-Kinshasa, 70 km nord for estuaret til Kongoelva og 137 km sør for Pointe-Noire i Kongo-Brazzaville.
Historie
[endre | endre wikiteksten]Byen blei grunnlagd av portugisarar i 1883 etter underskrivinga av Traktaten i Simulambuco, i same periode som Berlinkonferansen. Cabinda var ei utsendingshamn for slavar til Brasil.
Distrikt
[endre | endre wikiteksten]Cabinda er delt inn i tre distrikt, eller comuna:
- Cabinda, med 88,6 % av folkesetnaden
- Malembo, med 3,1 %
- Tando-Zinze, med 8,3 %
Utdanning og vitskap
[endre | endre wikiteksten]Cabinda husar to offentlege høgare utdanningsinstitusjonar, 11 de Novembro Universitet og Instituto Superior de Ciências da Educação de Cabinda. I tillegg har det campusar for Lusíada-universitetet og det private universitetet i Angola.
Kultur
[endre | endre wikiteksten]Byen har ein særeigen kultur både med omsyn til klesdrakt og matskikk til tradisjonelle rituale, særleg Chicumbe og feira seremonier av Bakamas do Tchizo,[5] ein tradisjonell ritual som gjer det mulig å samspille mellom dei levande og okkulte åndene til gudane og forfedrane, og dermed tryggar forsoning mellom dei døde og dei levande.[6]
Språk
[endre | endre wikiteksten]Sidan Portugal koloniserte Cabinda seinare enn resten av Angola, er portugisisk, som er offisielt språk i Angola, ikkje vidt utbreitt i Cabinda, sjølv om talet på portugisisktalande har vore i raskt vekst. Portugisisk blir hovudsakleg brukt i offisielle eller administrative høve. Ibinda, eit bantuspråk, er det primære språket både i byen og i provinsen Cabinda.[4]
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ LaGamma, Alisa (2015). Kongo – Power and Majesty. New York: The Metropolitan Museum of Art.
- ↑ Citypopulation.de Population of the major cities in Angola
- 1 2 «Cabinda». Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Inc. 2014. Arkivert frå originalen 2011-02-08. Henta 2014-06-21.
- 1 2 «Cabinda» (på portugisisk). Luanda, Angola: Info-Angola. 2014. Arkivert frå originalen 2015-11-25. Henta 2014-05-21.
- ↑ «Cidade de Cabinda comemora 52 anos» (på portugisisk). Governo da Província de Cabinda. Arkivert frå originalen April 15, 2024. Henta 2019-03-19.
- ↑ «Uma excursão virtual a Cabinda» (på portugisisk). Teia Portuguesa. Arkivert frå originalen 2008-07-25. Henta 2019-03-19.
- Denne artikkelen bygger på «Cabinda (city)» frå Wikipedia på engelsk, den 9. september 2025.
Bibliografi
[endre | endre wikiteksten]- Esteves Pereira; Guilherme Rodrigues, red. (1906). «Cabinda». Portugal: Diccionario Historico... (på portugisisk). Vol. 2. Lisbon: Joao Romano Torres. hdl:2027/gri.ark:/13960/t6m081q3b. OCLC 865826167.