Carl Ben Eielson

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Carl Ben Eielson
Carl Eielson.jpg
Fødd 20. januar 1897
Nord-Dakota
Død

9. november 1929
Alaska

Yrke oppdagar
Carl Ben Eielson på Commons

Carl Ben Eielson (20. januar 18979. november 1929) var ein amerikansk flypioner, bushpilot og oppdagar. Han vart fødd i Hatton i Nord-Dakota i ein norsk innvandrarfamilie.

Virke[endre | endre wikiteksten]

Under første verdskrigen vart Eielson utdanna til militærflygar, men kom ikkje til fronten i Europa før krigen var over. Etter slutten til krigen starta han saman med vener Hatton Aero Club og med eit utrangert krigsfly, ein Jenny, turnerte han Midtvesten med barnstorming. Han byrja jusstudier i Washington, D.C. i 1921, men dei vart snart avbrotne, og han byrja å jobba som lærer på ein ungdomsskule i Fairbanks i Alaska.

I februar 1924 flaug han den første luftpostruta i Alaska, frå Fairbanks til MacGrath. Dette korta ned ein tur som hadde teke 21 dagar med hundespann til fire timar. I 1926 flaug han luftpost i Florida, og vart seinare same år engasjert av den australske polarforskaren Hubert Wilkins som pilot. Saman skulle dei fly frå Point Barrow, Alaska, til Spitsbergen. Føremålet var å sjå om det fanst land mellom Alaska og Nordpolen.

Turen over Polhavet[endre | endre wikiteksten]

Dei gjorde to mislukka forsøk i 1926 og 1927, og i 1928 klarte dei det. 21. april 1928 landa dei ved radiostasjonen i Barentsburg etter det ufrivillige opphaldet til eit fire døgn på Daudmannsodden. I den antarktiske sommaren 1928–1929 var han med på kartlegging av land på Den antarktiske halvøya. Kvalkokeriet «Hektoria» vart brukt som base. I juni 1929 leidde han det nystarta Alaskan Airways i Fairbanks.

Heimen til Eieleson i Hatton

Etterminne[endre | endre wikiteksten]

Eielson omkom 9. november 1929, då hans Hamilton H-47 havarerte under ein redningsaksjon for eit skip som var fastfrose nord for Beringsundet. I 1928 hadde han fått Norsk Aero Heidersteiknet til klubb. Eielson er òg heidra fleire stadar i USA, blant annan berar flybasen i Fairbanks namnet hans. I Endicott Mountains heiter ein fjelltopp «Mount Eielson». I 1958 fekk han namnet sitt i National Aviation Hall of Fame i Ohio, der alle amerikanske flypionerar er minna.

Eielson er gravlagt i heimbyen Hatton, der barndomsheimen hans er eit museum med memorabilia frå livet hans.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Litteratur
  • Dorothy Page: Polar Pilot. The Carl Ben Eielson Story