Carl Cederström

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Broom icon.svg Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard og/eller for å verta i tråd med standardoppsettet. Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp.
Carl Cederström
Carl Cederström, "Flygbaronen".jpg
Fødd 5. mars 1867
Södertälje
Død

29. juni 1918
Bottenvika

Yrke flygar
Carl Cederström på Commons

Carl Gustaf Alexander Cederström (5. mars 186729. juni 1918) var ein svensk friherre og flypioner. Han vart kjend som flybaronen.

Biografi[endre | endre wikiteksten]

Carl Cederström var fødd på familiegarden Sanna i Österhaninge\ Han ville verta skodespelar, men faren hans, friherre Anders Cederström, sende han i staden til Alnarps landbruksskule, der han utdanna seg til agronom og vart uteksaminert 1890. Cederström tok sidan i veg til USA, der han forsørgde seg mellom anna som boskapshandlare, cowboy og trollmann.[1] I slutten på 1890-talet vende tilbake han til Sverige og vart arrendator på Ingarö på Garden til brønn, som tilhøyrde hans far sin fideikommissegendom. Til slutt tretta han på landbruket og starta 1907 Sveriges første bilfirma, Bilselskapet i Stockholm, der han leidde ut dei verkelege luksusbilane i tida si.

Ved den tida vart han interessert av flyet, fór til Paris våren 1910 for å få utdanninga si på aeroplan, og vart på så måte Sveriges første flygare. Den 24 august 1910 deltok han i ein konkurranse om første flyging over Øresund men han havarerte, vann gjorde dansken Robert Svendsen. Seinare same år gjennomførde han ei flyging på Ladugårdsgärdet i Stockholm føre eit stort publikum. Òg året etter, han 19 mai 1911, deltok han i ein flyguppvisning på Ladugårdsgärdet. År 1911 grunda han Skandinaviske Aviatik og starta 1913 ein flyskule på Malmen i Linköping "med to fly, ein bil og ein mekanikar, alt med fransk opphav". I slutten av 1916 danna han Norrøne Aviatik. Han vart sjølv iverksetjande direktør og saman med verkstadssjefen og ein arbeidsstyrke på kring 30 personar bygde mann fly for rekninga til staten.

Han 5 mars 1917 vart Carl Cederström 50 år. Han planla nøyaktig fødselsdagen sin og tidene skreiv intensivt om evenemanget. Blant dei som personligen vitja han vert merkt Albert Engström, Bruno Liljefors og Anders Zorn, alle med varsin tavla. Saman med desse vener inngjekk han i "Bullerölaget", danna på Bullenyvinning i Stockholms skjergard som Liljefors hadde kjøpt 1908. Cederström var ein självskriven sentralfigur og missa sjeldan ei sjøfugljakt på våren.

Cederström omkom den 29 juni 1918 i Ålands hav når han medföljde piloten som var den tidlegare eleven hans, Carl Gustaf Krokstedt, på ei leveranseflyging frå Furusund til Finland. Han er gravlagd på Ingarö kyrkjegard saman med den andre hustrua si Minna Cederström.

Privatliv[endre | endre wikiteksten]

Carl Cederström var son til Anders Cederström og Maria Cederström (fødd Wennerström, dotter til Carl Wennerström).

Han var 1900–1906 gifta med forfattaren Marika Stiernstedt og fekk saman med ho dottera Lena Cederström. År 1909 ekteskap han seg med artisten Minna Poppius og fekk med ho dottera Ulla-Metta Cecilia (Mascha) Cederström.

100-årsminnet[endre | endre wikiteksten]

Til minne av hundraårsjubileet av Carl Cederström, som første svenske flygare, vart floge i august 2010 ein Blériot XI frå Samlingane til tekniske museet på Ladugårdgärdet. Flyet er same modell som Cederströms første fly og vart renovert til flygdugligt skikk av Mikael Carlson.

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Carl Cederström – flygare og trollmann

Vidare lesing[endre | endre wikiteksten]