Hopp til innhald

Delinga av Britisk India

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Sørasiatisk historie

Mohenjo-daroJinnah og GandhiAkash-missil

Steinalder70 000–3300 f.Kr.
Mehrgarhkulturen• 7000–3300 f.Kr.
Induskulturen3300–1700 f.Kr.
Sein harappakultur1700–1300 f.Kr.
Vedisk tid1500–500 f.Kr.
Jernalder1200–300 f.Kr.
Mahadjanapada• 700–300 f.Kr.
Magadhariket• 545–320 f.Kr.
Mauryariket• 321–184 f.Kr.
Mellomrika230 f.Kr.–1279
Satavahanariket• 230 f.Kr.–199 e.Kr.
Kusjanriket• 60–240
Guptariket•280–550
Palariket• 750–1174
Tsjolariket• 848–1070
Muslimske rike1206–1596
Delhi-sultanatet• 1206–1526
Dekkan-sultanat• 1490–1596
Hoysalariket1040–1346
Kakatiyariket1083–1323
Vidjayanagarariket1336–1565
Marathariket1674–1818
Mughalriket1526–1707
Sikh-samveldet1716–1849
Britisk India1858–1947
Delinga1947 og vidare

Delinga av Britisk India fann stad natta mellom den 14. og 15. august 1947 og skapte to nye sjølvstendige statar, India og Pakistan, av den britiske kolonien India. Delinga gjekk føre seg på geografisk og administrativt nivå, med innføringa av nye territorium og ei todeling av embetsverket, militæret, infrastruktur og annan britisk-indisk eigedom.

Kart over Sør-Asia frå 1909, med fleirtalsreligionar avmerkte med fargar. Grønt er islam, raudt hinduisme.
Muhammad Ali Jinnah, til venstre, blir rekna som landsfaderen til Pakistan. Mahatma Gandhi, til høgre, var imot delinga.

Delinga var basert på eit ønske frå muslimar om å få sitt eige land, og fordelte i stor grad område der det var muslimsk fleirtal til Pakistan (som også omfatta noverande Bangladesh) og resten til India. Meir eller mindre sjølvstendige fyrstestatar som hadde vore tilknytte den britiske kolonien fekk velja å bli med i eitt av dei to landa. Den nye landegrensa delte statar (Bengal og Panjab), lokalsamfunn og i nokre høve familiar. Ho medførte at rundt 15 millionar menneske måtte flytta, medan opp mot ein halv million blei drepne i uroa rundt delinga. Den tragiske delinga, ofte berre kjend som «Partition» i Sør-Asia, har sett djupe spor, og har vore skildra i talrike noveller, romanar og filmar. Ho har også ført med seg spenning og krigar mellom Pakistan og India over omstridde område, som Kashmir.

Bakgrunnsstoff

[endre | endre wikiteksten]
Commons har multimedium som gjeld: Delinga av Britisk India