Eurovision Song Contest 2023

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Eurovision Song Contest 2023
Offisiell tittel
67. Eurovision Song Contest
Dato
Semifinale 1 9. mai 2023
Semifinale 2 11. mai 2023
Finalen 13. mai 2023
Vertskap
Stad
M&S Bank Arena i Liverpool i Storbritannia[1]
Varigskap
Opningsnummer
Pausenummer
Bidrag
Antal bidrag
37[2]
Trekte seg
Bulgaria
Montenegro
Nord-Makedonia
Kart
Røysting
Eurovision Song Contest
Torino 2022 Wiki Eurovision Heart (Infobox).svg 2024

Eurovision Song Contest 2023 vert den 67. utgåva av Eurovision Song Contest, den årlege songtevlinga for medlemmar av Den europeiske kringkastingsunionen (EBU). Tevlinga finn stad i Liverpool i Storbritannia etter at Ukraina, som vann i 2022 med «Stefania» og Kalush Orchestra, ikkje kunne stå vertskap på grunn av den russiske invasjonen av Ukraina.[1] EBU tilbaud i staden arrangørjobben til andreplassen Storbritannia. Britiske BBC takka ja til oppdraget og produserer tevlinga på vegner av Ukraina.[3]

Eurovision Song Contest 2023 vil bestå av tre sendingar: ein semifinale tysdag 9. mai, ein semifinale torsdag 11. mai og finalen laurdag 13. mai. Dei tre framsyningane vert haldne i M&S Bank Arena og vert overførte direkte til alle deltakarlanda og andre land som kjøper senderettane.

I Eurovision Song Contest 2023 deltek 37 land, tre færre enn året før, og det laveste talet med deltakarland sidan 2014. Bulgaria, Montenegro og Nord-Makedonia står over over av økonomiske årsaker.[2] Av deltakerlanda må 31 land gjennom éin av dei to semifinalane, der 20 av dei kvalifiserer seg til finalen. I tillegg deltek vertslandet Storbritannia og resten av de fem «store landa» i finalen, i tillegg til vinnarlandet året før, Ukraina, slik at finalefeltet består av 26 land. Vinnaren vert kåra av fagjuryar og sjåarar. Kvart deltakarland gjev to sett med 1–8, 10 og 12 poeng til sine ti favorittland: eit poengsett frå den nasjonale fagjuryen, og eitt frå den nasjonale telefonavrøystinga. Vinnaren er den som får flest poeng totalt.

Dette vert niande gongen at Storbritannia arrangerer Eurovision Song Contest, etter sist å ha vore vertskap i Birmingham i 1998. Dette vert også fyrste gongen sidan 1980 at Eurovision Song Contest vert arrangert i eit anna land enn føregåande vinnarland.[3]

Bakgrunn[endre | endre wikiteksten]

Val av vertsland[endre | endre wikiteksten]

Ukraina vann Eurovision Song Contest 2022 med songen «Stefania» og bandet Kalush Orchestra. Gjennom sigeren sikra Ukraina seg retten til å arrangere Eurovision Song Contest i 2023.[4][5] Dette ville ha vore den tredje gongen landet hadde stått vertskap for Eurovision Song Contest, etter å ha arrangert utgåvene i 2005 og 2017.

Den pågåande krigen i landet sådde raskt tvil om Eurovision Song Contest kunne finne stad i Ukraina. Eit alternativ var at eit anna land steppa inn som arrangør, anten åleine eller saman med den ukrainske kringkastaren Suspilne. Fleire andre land tilbaud seg å ta på seg arrangørjobben, blant anna Italia,[6] Nederland,[7] Polen,[8] Spania[9] (som seinare trekte seg[10]), Storbritannia[11] og Sverige.[12] I tillegg antyda den britiske avisen The Guardian at EU førebudde eit bod om å organisere tevlinga i den belgiske hovudstaden Brussel, og den belgiske franskspråklege kringkastaren RTBF uttrykte seinare også interesse.[13][14]

To dagar etter sigeren i 2022 uttala styreleiaren i Suspilne, Mykola Tsjernotytskyj, at dei ønsket å arrangere Eurovision Song Contest i eit «fredfullt Ukraina». Han la til at Ukraina håpa å vere i stand til å garantere for tryggleiken til alle deltakarar og delegasjonar under arrangementet.[15] Samstundes uttala Ukrainas president Volodymyr Zelenskyj at han ønskte Eurovision Song Contest kunne finne stad i krigsherja Mariupol.[16][17][18] Den ukrainske kringkastaren Suspilne og EBU byrja 20. mai 2022 diskusjonar rundt vertsrolla og gjennomføringa av Eurovision Song Contest 2023.[19][20][21] Mykola Povoroznyk, fyrste nestleiar i statsadministrasjonen i Kyiv by, sa 26. mai 2022 at Kyiv var klår for å vere vertsby dersom Ukraina skulle arrangere tevlinga.[22]

Ukraina vert utelate som vertsland[endre | endre wikiteksten]

Ukraina jobba i fleire veker for at Eurovision Song Contest skulle haldast i landet,[23] men 17. juni 2022 kunngjorde EBU at Eurovision Song Contest 2023 ikkje skulle haldast i Ukraina.[24] Årsaka var den rådande tryggleikssituasjonen i landet som følgje av krigen.[25] Avgjerda vart møtt med skuffelse i Ukraina, og fleire politikarar og ukrainske artistar bad EBU å gjere om avgjerda.[26][27][28] Dette vert den fyrste gongen sidan 1980 at Eurovision Song Contest skal haldast i eit anna land enn i vinnarlandet frå året før.[19]

EBU tilbaud i staden arrangementet til Storbritannia, som vart nummer to i 2022. Kringkastingsunionen byrja i juni samtalar med den britiske kringkastaren BBC, og 25. juli 2022 stadfesta EBU at britane skulle arrangere tevlinga.[29] Men arrangementet skal få eit visst ukrainsk preg, og BBC skal samarbeide med den ukrainske kringkastaren Suspilne. Ukraina er også direktekvalifisert til finalen i 2023.[29]

Dette vert den niande gongen at Storbritannia arrangerer Eurovision Song Contest.[30] BBC har fire gongar tidlegare steppa inn som reserve-arrangør: i 1960, 1963, 1972 og 1974.[1]

Den offisielle vertsby-prosessen byrja i slutten av juli, og prosessen var todelt:[31] fyrst måtte aktuelle kandidatar innfri ei rekkje krav som viste at dei hadde kapasitet til og erfaring med å handtere eit arrangement av denne storleiken. Til saman melde 20 britiske byar si interesse, og 12. august kunngjorde BBC ei kortliste med sju potensielle vertsbyar.[32][33][34] I vekene etter vurderte BBC og EBU dei sju kandidatane, og 27. september annonserte BBC at valet stod mellom Glasgow og Liverpool.[35] Valet fall til slutt på Liverpool, og valet vart offentleggjort av Graham Norton under ei direktesending 7. oktober 2022.[1][36]

Format[endre | endre wikiteksten]

Produksjon[endre | endre wikiteksten]

Dei tre showa i Eurovision Song Contest 2023 finn stad i M&S Bank Arena. På grunn av dei strenge annonsør- og reklamereglane til EBU, omtalar BBC og EBU arenaen som Liverpool Arena. Fleirbruksarenaen har plass til opptil 11 000 publikummarar, og ligg sentralt i Liverpool. Tevlinga vert produsert av den britiske ålmennkringkastaren BBC gjennom det kommersielle dotterselskapet BBC Studios.[34] I prosessen skal BBC samarbeide tett med den ukrainske ålmennkringkastaren Suspilne for å setje eit ukrainsk preg på dei tre sendingane.

Det øvste produksjonsteamet består av Martin Green som dagleg leiar, Rachel Ashdown som prosjektansvarleg, Andrew Cartmell som ansvarleg produsent, Lee Smithurst som showsjef, Twan van de Nieuwenhuijzen som tevlingssjef for BBC og James O'Brien som produksjonssjef.[37][38] Martin Österdahl er tevlingssjef i EBU og øvste ansvarleg for tevlinga.[39]

Visuelt design[endre | endre wikiteksten]

I samband med kunngjeringa av Liverpool som vertsby, avduka EBU samstundes den generiske logoen til Eurovision Song Contest.[40] I logoen er V-en i Eurovision forma som eit hjarte, og inni hjartet er vanlegvis flagget til vertsnasjonen. I 2023-logoen har hjartet derimot det ukrainske flagget for å markere at landet vann tevlinga året før. Under logoen står det «United Kingdom» (Storbritannia) og på botnen «Liverpool 2023».[41]

Innspelt bakgrunnsvokal[endre | endre wikiteksten]

For tredje år på rad opnar EBU for at deltakerlanda kan bruke førehandsinnspelt bakgrunnsvokal. Dette er valfritt, og landa kan velgje å bruke støttevokalistar eller ein kombinasjon av både direkte og førehandsinnspelt bakgrunnsvokal. All hovudvokal må fortsatt framførast direkte på scena under sendingane.[42]

Endringar i avrøystinga[endre | endre wikiteksten]

Juryane fjernast i semifinalene[endre | endre wikiteksten]

EBU offentleggjorde 22. november 2022 fleire store endringar i røystesystemet for Eurovision Song Contest i 2023.[43][44][45] Fagjuryane vert fjerna i semifinalane, og dimed vert det sjåarane åleine som avgjer resultatet i semifinalane gjennom telefonavrøysting, slik systemet var mellom 2004 og 2007. Endringane vert gjort på bakgrunn av erfaringane frå 2022, då EBU vedtok å annullere juryrøystene til seks land etter at dei hadde røysta påfallande likt i semifinalen.[46] Det nye systemet skal hindre liknande hendingar i framtida.[47]

I finalen skal resultatet framleis avgjerast av sjåarane og fagjurygruppene i deltakerlanda, slik det har vore sidan finalen i 2009. I finalen gjev sjåarane og fagjuryen i kvart land eit sett kvar med 1–8, 10 og 12 poeng, slik det har vore gjort siden 2016.

Juryane skal likevel røyste i semifinalane som ei reserveløysing. Desse juryrøystene vert kun brukt dersom eit land av tekniske eller praktiske årsaker ikkje kan gjennomføre ei telefonavrøysting i semifinalen. Dersom eit land ikkje får gjennomført telefonavrøysting i finalen, vert poenga frå den nasjonale jurygruppa dobla som erstatning.[47] Dimed går EBU bort frå den forrige ordninga der ein rekna eit lands manglande telefonrøyster ut frå sjåarpoenga til land med liknande røystehistorikk. Dersom EBU vel å annullere eit lands juryrøyster i finalen, vil landets telefonrøyster bli dobla som erstatning. Om eit land ikkje kan levere gyldige telefon- eller juryrøyster, vil EBU rekne poenga til landet ut frå røystene til land med liknande røystehistorikk.[47][48]

Internasjonal sjåarjury[endre | endre wikiteksten]

I tillegg får sjåarar i ikkje-deltakande land moglegheit til å røyste via internett under alle tre showa. Det gjer dei på ein sikker nettplattform der dei bekreftar identiteten sin med kreditt- eller debetkort frå sitt land.[43] Internettrøystene vert registrerte som «resten av verda» og vil utgjere eit poengsett. Sjåarane frå ikkje-deltakande land gjev dimed 1–8, 10 og 12 poeng til sine ti favorittar. Det vert ingen «resten av verda»-fagjury. I finalen vert det difor eit poengsett meir frå sjåarane enn frå juryane, noko som gjer at sjåarane får ei lite overvekt på finaleresultatet med 50,6 prosent.[47]

Deltakarar[endre | endre wikiteksten]

Følgjande 37 land skal delta i Eurovision Song Contest 2022. Av desse er seks land direktekvalifiserte til finalen, mens dei resterande 31 landa deltek i ein av dei to semifinalane.[2]

Semifinalistar[endre | endre wikiteksten]

Dei 31 semifinalistene vert fordelte på to semifinalar som vert arrangert tysdag 9. mai og torsdag 11. mai. Begge sendingane byrjar 21.00 sentraleuropeisk sommartid (klokka 20 lokal tid).[1] Dei ti beste landa frå kvar semifinale kvalifiserer seg til finalen laurdag 13. mai. Kva for nokre land som deltek i kva for ein av semifinalane, vert avgjort i ei loddtrekking i Liverpool i januar 2023.[49] Endeleg startrekkefølgje vert avgjord av produsentane av showet etter at alle bidraga er klåre i midten av mars 2023.

# Land[2] Artist Song Språk Omsetjing Plass Poeng
Albania Albina & Familja Kelmendi[50] «Duje» Albansk Elsk dei
Armenia
Aserbajdsjan
Austerrike
Australia
Belgia Gustaph[51] «Because of You» Engelsk På grunn av deg
Danmark
Estland
Finland
Georgia
Hellas
Irland
Island
Israel Noa Kirel[52] «Unicorn»[53] Engelsk og hebraisk Einhyrning
Kroatia
Kypros Andrew Lambrou[54]
Latvia
Litauen
Malta
Moldova
Nederland Mia Nicolai og Dion Cooper[55]
Noreg
Polen
Portugal
Romania
San Marino
Serbia
Slovenia Joker Out[56]
Sveits
Sverige
Tsjekkia

Finalistar[endre | endre wikiteksten]

Finalen finn stad laurdag 13. mai 2023 klokka 21.00 sentraleuropeisk sommartid (klokka 20.00 lokal tid).[1] I finalen deltek 26 land: de fem store landea (inkludert vertslandet Storbritannia), fjorårsvinnar Ukraina, dei ti beste frå den fyrste semifinalen og dei ti beste frå den andre semifinalen. Alle deltakerlanda røyster i finalen.[29]

# Land[2] Artist Song Språk Omsetjing Plass Poeng
Frankrike La Zarra[57]
Italia
Spania
Storbritannia
Tyskland
Ukraina Tvorchi[58] «Heart of Steel» Engelsk Hjarte av stål

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 «Liverpool will host Eurovision 2023». Eurovision.tv (engelsk). 7. oktober 2022. Henta 7. oktober 2022. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «Eurovision 2023: Here are the 37 countries competing in Liverpool». eurovision.tv. Henta 20. oktober 2022. 
  3. 3,0 3,1 «Why is the United Kingdom hosting Eurovision on behalf of Ukraine in 2023?». eurovision.tv (engelsk). 7. oktober 2022. Henta 8. oktober 2022. 
  4. «How it works». Eurovision.tv (engelsk). 15. januar 2017. Henta 15. mai 2022. 
  5. «Eurovision 2022: Winner's Press Conference with Kalush Orchestra». Eurovision.tv (engelsk). 15. mai 2022. Henta 27. mai 2022. 
  6. Waarden, Franciska van (15. mai 2022). «🇮🇹 Italy: Turin Offering to Host Eurovision Again in 2023 Following Ukraine’s Win». Eurovoix (på engelsk). Henta 15. mai 2022. 
  7. «Songfestivalregisseur zet editie in Rotterdam weer in optie». RTL Boulevard (nederlandsk). 15. mai 2022. Henta 17. mai 2022. 
  8. Granger, Anthony (15. mai 2022). «🇵🇱 Poland: TVP is Willing to Help Host Eurovision 2023». Eurovoix (engelsk). Henta 16. mai 2022. 
  9. «🇪🇸 Spain: RTVE Confirmed it Has Offered to Host Eurovision 2023 Following Ukraine's Win». Eurovoix (engelsk). 15. mai 2022. Henta 15. mai 2022. 
  10. Granger, Anthony (14. juni 2022). «🇪🇸 Spain: RTVE no longer in contention to host Eurovision 2023». Eurovoix (engelsk). Henta 18. juni 2022. 
  11. BBC Politics (15. mai 2022). «"It would be an honour to host [Eurovision] but President Zelensky is fully confident that Ukraine will be able to host the contest next year"». Twitter (engelsk). Henta 18. mai 2022. 
  12. McCaig, Ewan (10. mai 2022). «🇮🇹 Eurovision 2022: Mayor Of Stockholm Offers To Host Eurovision 2023 In Event Of Ukraine Win». Eurovoix (engelsk). Henta 15. mai 2022. 
  13. Lith, Nick van (18. juni 2022). «British media suggest EU could prepare Brussels bid to host Eurovision 2023». ESCXTRA.com (engelsk). Henta 25. juli 2022. 
  14. Farren, Neil (25. juni 2022). «🇧🇪 Belgium: RTBF Would Host Eurovision 2023 If Asked». Eurovoix (engelsk). Henta 25. juli 2022. 
  15. Granger, Anthony (16. mai 2022). «🇺🇦 Eurovision 2023: Suspilne Wants the Contest to be Held in a Peaceful Ukraine». Eurovoix (engelsk). Henta 18. mai 2022. 
  16. Volodomyr Zelenskyj (15. mai 2022). «Volodomyr Zelenskyj på Instagram». www.instagram.com. Henta 18. mai 2022. 
  17. NTB (18. mai 2022). «Zelenskyj gratulerer Eurovision-vinnerne». www.aftenposten.no (norsk bokmål). Henta 18. mai 2022. 
  18. Revheim-Rafaelsen, Mathias (15. mai 2022). «Vil lytte til Zelenskyj-ønske om Eurovision i Mariupol». NRK (norsk bokmål). Henta 18. mai 2022. 
  19. 19,0 19,1 «Eurovision is over for another year... so what's the plan for 2023?». Eurovision.tv (engelsk). 18. mai 2022. Henta 19. mai 2022. 
  20. Washak, James (17. mai 2022). «🇺🇦 Eurovision 2023: Discussions with Ukraine and the EBU Regarding Hosting to Commence on Friday». Eurovoix (engelsk). Henta 18. mai 2022. 
  21. William Lee Adams (17. mai 2022). «Will Ukraine host Eurovision 2023? TV boss says EBU consultations will start on Friday». wiwibloggs (engelsk). Henta 18. mai 2022. 
  22. Granger, Anthony (26. mai 2022). «🇺🇦 Eurovision 2023: Kyiv States its Ready to Host if Asked». Eurovoix (engelsk). Henta 27. mai 2022. 
  23. «Eurovision 2023 in Ukraine? EBU says discussions are ongoing as it searches for "most suitable location" amid "unique challenges"». wiwibloggs (engelsk). 16. juni 2022. Henta 18. juni 2022. 
  24. «EBU Statement On Hosting of 2023 Eurovision Song Contest». EBU.ch (engelsk). 17. juni 2012. Henta 17. juni 2022. 
  25. Marshall, Alex (17. juni 2022). «Eurovision rules out Ukraine as host of next year’s song contest.». The New York Times (engelsk). ISSN 0362-4331. Henta 18. juni 2022. 
  26. «Ukraine: Minister of Culture asks EBU to reverse its Eurovision 2023 host country decision». wiwibloggs (engelsk). 17. juni 2022. Henta 18. juni 2022. 
  27. Granger, Anthony (17. juni 2022). «Eurovision 2023: 🇺🇦 UA:PBC Requests Further Meetings with EBU After Ukraine Rejected as Host Country». Eurovoix (engelsk). Henta 18. juni 2022. 
  28. suspilne. «ЄМС відмовила Україні у проведенні Євробачення-2023. Заява Суспільного». corp.suspilne.media (engelsk). Henta 18. juni 2022. 
  29. 29,0 29,1 29,2 «United Kingdom to host Eurovision Song Contest 2023». eurovision.tv (engelsk). 25. juli 2022. Henta 25. juli 2022. 
  30. «United Kingdom». Eurovision.tv (engelsk). Den europeiske kringkastingsunion. Henta 18. juni 2022. 
  31. «Eurovision 2023 host city applications: BBC publishes FAQ about two-round bidding process». wiwibloggs (engelsk). 4. august 2022. Henta 7. august 2022. 
  32. Rodger, James (8. august 2022). «UK Eurovision Song Contest 2023 shortlist of host cities to be announced». BirminghamLive (engelsk). Henta 9. august 2022. 
  33. «BBC announces 7 Shortlisted Host Cities for Eurovision 2023». eurovision.tv (engelsk). 12. august 2022. Henta 12. august 2022. 
  34. 34,0 34,1 «BBC sets out Host City process and production plans for the 2023 Eurovision Song Contest». www.bbc.co.uk (engelsk). Henta 7. august 2022. 
  35. «Eurovision 2023: It’s Glasgow or Liverpool». eurovision.tv (engelsk). 27. september 2022. Henta 8. oktober 2022. 
  36. Tonks, Owen (7. oktober 2022). «Eurovision 2023: Host city as LIVERPOOL after battle with Glasgow». Mail Online. Henta 8. oktober 2022. 
  37. «BBC Entertainment confirms Commissioning Team». www.bbc.com (engelsk). Henta 8. oktober 2022. [daud lenkje]
  38. «BBC announces Eurovision Song Contest 2023 senior production team». eurovision.tv (engelsk). 17. oktober 2022. Henta 17. oktober 2022. 
  39. «The Organisers behind the Eurovision Song Contest | Eurovision Song Contest». eurovision.tv (engelsk). 27. mars 2019. Henta 17. oktober 2022. 
  40. Rossini, Federico (7. oktober 2022). «Eurovision 2023: ufficiale, è Liverpool la città ospitante!» (italiensk). Henta 8. oktober 2022. 
  41. «Liverpool 2023». eurovision.tv (engelsk). Henta 8. oktober 2022. 
  42. Washak, James (26. august 2022). «🇬🇧 Eurovision 2023: Pre-Recorded Backing Vocals Remain». Eurovoix (engelsk). Henta 17. oktober 2022. 
  43. 43,0 43,1 «Voting changes announced for Eurovision Song Contest 2023». www.ebu.ch (engelsk). Den europeiske kringkastingsunion. 22. november 2022. Arkivert frå originalen 2022-11-26. Henta 29. november 2022. 
  44. «Voting changes announced for Eurovision Song Contest 2023». Eurovision.tv (på engelsk). EBU. 22. november 2022. Arkivert frå originalen 2022-11-22. Henta 22. november 2022. 
  45. AS, TV 2 (22. november 2022). «Endrer stemmesystemet». TV 2 (norsk). Henta 24. november 2022. 
  46. Renske ten Veen (22. november 2022). «Voting irregularities during Eurovision 2022 semi-finals prompted EBU to remove juries, says Reference Group member Sietse Bakker». wiwibloggs (engelsk). Arkivert frå originalen 2022-11-27. Henta 29. november 2022. 
  47. 47,0 47,1 47,2 47,3 «Voting changes (2023) FAQ | Eurovision Song Contest». eurovision.tv (engelsk). Den europeiske kringkastingsunion. 22. november 2022. Arkivert frå originalen 2022-11-25. Henta 29. november 2022. 
  48. Lombardini, Emanuele (22. november 2022). «Eurovision 2023, San Marino: "Fate votare anche noi online"». Eurofestival News (på italiensk). Henta 23. november 2022. 
  49. «Semi-Final Allocation Draw | Eurovision Song Contest». eurovision.tv (engelsk). 21. februar 2018. Henta 15. oktober 2022. 
  50. «'Festivali i Këngës' chooses Albina & Familja Kelmendi for Albania». www.eurovision.tv (engelsk). Henta 23. desember 2022. 
  51. «Gustaph wins 'Eurosong 2023' in Belgium with 'Because of You'». www.eurovision.tv (engelsk). Henta 14. januar 2023. 
  52. «Israel: Noa Kirel confirms Eurovision 2023 participation». wiwibloggs (engelsk). 10. august 2022. Henta 10. august 2022. 
  53. Granger, Anthony (17. januar 2023). «🇮🇱 Israel: Noa Kirel to Perform “Unicorn” at Eurovision 2023». Eurovoix (engelsk). Henta 17. januar 2023. 
  54. «Cyprus will send Andrew Lambrou to Liverpool». eurovision.tv (på engelsk). 17. oktober 2022. Henta 17. oktober 2022. 
  55. Farren, Neil (1. november 2022). «🇳🇱 Netherlands: Mia Nicolai & Dion Cooper to Eurovision 2023». Eurovoix (engelsk). Henta 1. november 2022. 
  56. «Slovenia has spoken: It’s ‘Joker Out’ for Liverpool 2023». eurovision.tv (på engelsk). 8. desember 2022. Henta 8. desember 2022. 
  57. «La Zarra will represent France at Eurovision 2023». www.eurovision.tv (engelsk). Henta 12. januar 2023. 
  58. «Ukraine: TVORCHI wins Vidbir with Heart Of Steel». www.eurovision.tv (engelsk). Henta 17. desember 2022. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: Eurovision Song Contest 2023