Hopp til innhald

Evelyn Wever-Croes

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Evelyn Wever-Croes

StatsborgarskapKongeriket Nederlanda
Fødd5. desember 1966 (59 år)
Leiden
Yrkepolitikar, tax inspector, advokat
Politisk partiPeople's Electoral Movement[*]
FarHendrik Croes
Evelyn Wever-Croes på Commons

Evelyna Christina «Evelyn» Wever-Croes (fødd 5. desember 1966) er ein arubansk politikar som var den fjerde statsministeren på Aruba frå 2017 til 2025. Ho var den første kvinna som hadde dette vervet. Ho er medlem av Movimiento Electoral di Pueblo (MEP) og har vore partileiar sidan 2011.

Bakgrunn

[endre | endre wikiteksten]

Wever-Croes vart fødd 5. desember 1966 i Leiden i Nederland.[1][2][3] Ho er dotter av Hendrik Croes.[2] Ho vaks opp i ein politisk familie, der den politiske aktivisten Betico Croes og den tidlegare justisministeren Rudy Croes var onklane hennar.[2][4] Wever-Croes gjekk på førebuande vitskapleg utdanning (voorbereidend wetenschappelijk onderwijs) ved Colegio Arubano i Oranjestad.[3]

Wever-Croes studerte antilliansk rett ved Universitetet i Dei nederlandske Antillane frå 1985 til 1986. Deretter flytta ho til Nederland og studerte skatterett ved Universitetet i Leiden frå 1986 til 1989.[3] Ho arbeidde for skatteetaten frå 1989 til 2003, og var avdelingsleiar frå 1994. Frå 2003 arbeidde ho ved eit advokatfirma som skatterådgjevar i Croes, Wever & Tchong fram til 2010, samstundes som ho sidan 2008 også arbeidde som advokat.[3]

Tidleg politisk karriere

[endre | endre wikiteksten]

Wever-Croes vart vald inn i parlamentet 29. oktober 2009 etter valet same året. Ho vart vald til leiar for Movimiento Electoral di Pueblo i 2011 og vart parlamentarisk leiar i 2013.[3]

Ved parlamentsvalet i 2017 fekk MEP ni mandat. Etter nesten fem veker med forhandlingar lukkast ho i å danne ei koalisjonsregjering under si leiing saman med Pueblo Orguyoso y Respeta (POR) og RED Democratico (RED). Dette var den første koalisjonsregjeringa på Aruba på seksten år, og den første arubanske regjeringa leia av ei kvinne. Dermed vart ho den første kvinnelege statsministeren.[5][6] Regjeringa hennar vart teken i eid av guvernør Alfonso Boekhoudt 17. november 2017.[7][8] Ho var ein av åtte parlamentsmedlemmer som trekte seg frå parlamentet for å bli del av regjeringa, slik lova kravde.[7]

Statsminister

[endre | endre wikiteksten]
Wever-Croes møter generalsekretæren i SN António Guterres i 2022

Første Wever-Croes-regjering

[endre | endre wikiteksten]

Den første regjeringa til Wever-Croes vart teken i eid av guvernør Alfonso Boekhoudt 17. november 2017.[7]

Økonomisk politikk

[endre | endre wikiteksten]

Sidan den førre regjeringa hadde hatt budsjettunderskot, kunngjorde Wever-Croes kort tid etter at ho tok over embetet at ho ønskte å innføre budsjettkutt og starte samtalar med Nederland om framtidige finansielle avtalar.[5] Eit av dei første tiltaka hennar var å avgrense talet på tilsette knytte til kvar statsråd.[6] Allereie året etter hadde ho sett eit tak på offentlege løner og håpa å leggje fram ein plan for økonomisk gjenreising i juni, for å unngå inngrep frå den nederlandske regjeringa.[9]

I november 2018 vart Aruba og Nederland samde om budsjettreglar for perioden 2019–2021, og om at College Aruba financieel toezicht (CAft) skulle vidareførast i minst tre år til.[10][11] Under Wever-Croes vart det i 2019 inngått ein avtale om eit arubansk finansråd som skulle ta over etter CAft frå 2021.[12]

I oktober 2019 varsla Raymond Knops, statssekretær for innanriks- og riksrelasjonar i Nederland, at han ønskte å gi Aruba ei formell pålegging i ministerrådet i Kongeriket Nederlanda, etter råd frå CAft, då Aruba ikkje fullt ut følgde avtalen frå året før.[13] Månaden etter reiste Wever-Croes til Nederland for å delta på ministerrådet, og lukkast i å hindre at ei formell pålegging vart gitt.[14] I april 2020 sa Wever-Croes at ho hadde klart å oppnå ei årleg budsjettsparing på 27 millionar arubanske florinar.[15]

Koronapandemien på Aruba

[endre | endre wikiteksten]

For å handtere covid-19-pandemien på Aruba innførte Wever-Croes portforbod mellom klokka 21.00 og 06.00 frå 21. mars 2020. Då tiltaket vart sett i verk, hadde fem personar testa positivt på øya. Ho innførte også eit mellombels forbod mot at arubanske innbyggjarar kunne reise heim frå utlandet.[16]

I løpet av 2020 vart den økonomiske situasjonen på Aruba sterkt svekt som følgje av pandemien, med ein reduksjon i statlege inntekter på 80 %. Som svar kutta Wever-Croes lønene til høgare offentlege tenestemenn og statsrådar med 20 % i perioden frå mai til desember, og reduserte lønene til vanlege statstilsette med 12,6 %. I april 2020 innførte ho den såkalla Wever-Croes-standarden, som permanent avgrensa løna til direktørar i statlege føretak til maksimalt 130 % av statsministerlønna.[15]

I mars 2020 bad Wever-Croes Nederland om økonomisk støtte i form av ei gåve på 400 millionar euro. Nederland avslo ønsket og sa at dei ville hjelpe, men ikkje i form av ei gåve.[17] Den 16. mai godkjende Wever-Croes ei første pakke med økonomisk støtte, underlagd visse vilkår.[18] I juli 2020 forhandla ho vidare med Nederland om ei tredje støttepakke og mottok ei liste med 18 nye reformkrav frå nederlandsk side.[19][20] Ho sende eit klagebrev til den nederlandske statsministeren Mark Rutte om strengleiken i vilkåra, der ho skreiv: «Det er nesten som om Aruba har blitt landsversjonen av den amerikanske George Floyd og vår eigen Mitch Henriquez. Mark, vi får ikkje puste slik.»[19] Wever-Croes avviste kort tid etter vilkåra saman med leiarane for Curaçao og Sint Maarten.[21] I juli og august fekk Aruba ingen finansiering frå Nederland.[22] I september 2020 sikra regjeringa hennar 171 millionar arubanske florinar i det lokale marknaden.[23] Forhandlingane med Nederland heldt fram gjennom oktober 2020.[24]

I midten av november nådde ho ein avtale med Nederland som omfatta både kort- og langsiktig økonomisk støtte, i lag med etableringa av ei «karibisk eining» med ansvar for reformer innan styring, økonomi, utdanning og helse. Avtalen inkluderte også hjelp frå Nederland med arubansk gjeld, noko som gav rentefordelar. Wever-Croes understreka at den karibiske eininga ikkje skulle overta kompetanse frå den arubanske regjeringa.[25]

Tidleg i oktober 2020 sa Wever-Croes at støttetiltaka for næringslivet ville bli vidareførte i ytterlegare tre månader.[24]

Andre politiske satsingar

[endre | endre wikiteksten]

Wever-Croes har uttalt at ho ser det som ei prioritert oppgåve å få fleire kvinner til å stille til politiske verv.[4]

I midten av 2018 stod Aruba overfor om lag 5 000 venezuelanarar som hadde flykta frå heimlandet sitt.[26] Wever-Croes meinte at Nederland var «likegyldig» til tilstrøyminga. Den nederlandske statsministeren Mark Rutte svara at Aruba er eit sjølvstyrt land innanfor Kongeriket Nederlanda, og at Aruba sjølv må be om hjelp dersom det er naudsynt.[27]

Andre Wever-Croes-regjering

[endre | endre wikiteksten]

Den andre regjeringa til Wever-Croes vart teken i eid for hennar andre periode av guvernør Alfonso Boekhoudt 21. september 2021.[7]

Etter parlamentsvalet på Aruba i 2024 vart AVP og FUTURO samde om å danne ny regjering, noko som førte til at Mike Eman igjen tok over som regjeringsleiar. Han vart teken i eid 28. mars 2025.[28]

Privatliv

[endre | endre wikiteksten]

Wever-Croes er gift med Kenneth Wever.[3][29] Ho har ein son og er bestemor.[30][4]

I oktober 2020 opplyste Wever-Croes at ho hadde fått personleg tryggingsvakt etter å ha mottatt trugsmål på livet.[31]

Kjelder

[endre | endre wikiteksten]
  1. ↑ The American Bar. J.C. Fifield Company. 2009. s. 2245.
  2. 1 2 3 Jos de Roo (7. september 2009). «Evelyn Wever-Croes wil MEP vernieuwen» (på nederlandsk). Radio Nederland Wereldomroep. Arkivert frå originalen 19. oktober 2016.
  3. 1 2 3 4 5 6 «Mr. E. C. Wever-Croes (MEP)» (på nederlandsk). Estates of Aruba. Arkivert frå originalen 7. mars 2016.
  4. 1 2 3 J. Kelly Hoey (20. november 2018). «Aruba: Where Women Lead». The New York Times. Arkivert frå originalen 5. november 2020.
  5. 1 2 «Aruba heeft voor het eerst vrouwelijke premier» (på nederlandsk). Nederlandse Omroep Stichting. 18. november 2017. Arkivert frå originalen 18. november 2017.
  6. 1 2 Rasmijn, Ariën (16. november 2017). «Nieuwe regering Aruba staat klaar» (på nederlandsk). Caribisch Network NTR. Arkivert frå originalen 11. april 2019.
  7. 1 2 3 4 «Aruba has a new cabinet». The Daily Herald. 17. november 2017. Henta 22. november 2017.[daud lenkje]
  8. ↑ «Aruba has a new cabinet». sxm-talks.com. 17. november 2017. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  9. ↑ Kleinjan, Gerrit-Jan (1. juni 2018). «Aruba wil geldprobleem zelf oplossen, liefst met een schappelijke lening» (på nederlandsk). Trouw. Henta 8. november 2020.
  10. ↑ «Akkoord Aruba en NL over toezicht CAft» (på nederlandsk). Antilliaans Dagblad. 23. november 2018. Arkivert frå originalen 4. august 2020.
  11. ↑ «Overeenstemming Aruba en Nederland over financieel toezicht» (på nederlandsk). Rijksoverheid. 23. november 2018. Arkivert frå originalen 11. mai 2019.
  12. ↑ «Council of Ministers approved the fiscal council». Government of Aruba. 14. juni 2019. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  13. ↑ «Aanwijzing Aruba dichterbij» (på nederlandsk). Antilliaans Dagblad. 11. oktober 2019. Arkivert frå originalen 9. november 2020.
  14. ↑ «Voorwaardelijke aanwijzing voor Aruba». Antilliaans Dagblad. 22. november 2019. Arkivert frå originalen 23 September 2020.
  15. 1 2 «Wever-Croes norm ingevoerd op Aruba» (på nederlandsk). Antilliaans Dagblad. 22. april 2020. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  16. ↑ Henriquez, Sharina (19. mars 2020). «Verplichte avondklok voor Aruba» (på nederlandsk). Caribisch Netwerk NTR. Arkivert frå originalen 21 March 2020.
  17. ↑ Samson, John (28 March 2020). «Financiële hulp aan Aruba, Curaçao, Sint-Maarten wordt geen gift». Caribbean Network NTR. Arkivert frå originalen 23 September 2020.
  18. ↑ Rutten, Rik (21. mai 2020). «Economische steun komt niet zonder voorwaarden, ook niet voor de eilanden» (på nederlandsk). NRC Handelsblad. Henta 8. november 2020.
  19. 1 2 Henriquez, Sharina (7. juli 2020). «Curaçao and Sint Maarten reject new Dutch demands». Caribbean Network NTR. Arkivert frå originalen 4. august 2020.
  20. ↑ «Nederland stuurt Aruba achttien nieuwe voorwaarden» (på nederlandsk). Nederlands Dagblad. 6. juli 2020. Arkivert frå originalen 10. august 2020.
  21. ↑ Zuidervaart, Bart (9. juli 2020). «Conflict over hulp aan Caribische eilanden nadert het kookpunt» (på nederlandsk). Trouw. Arkivert frå originalen 5. august 2020.
  22. ↑ «Wever-Croes: wees niet te optimistisch». Antilliaans Dagblad. 7. oktober 2020. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  23. ↑ «Aruba: leningen voor 171 miljoen» (på nederlandsk). Antilliaans Dagblad. 28. september 2020. Arkivert frå originalen 30. oktober 2020.
  24. 1 2 «Nog zeker 3 maanden ondersteuning op Aruba» (på nederlandsk). Antilliaans Dagblad. 4. oktober 2020. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  25. ↑ «Aruba akkoord met coronasteun en hervormingen onder Nederlands toezicht» (på nederlandsk). Nederlandse Omroep Stichting. 13. november 2020. Arkivert frå originalen 15. november 2020.
  26. ↑ Jurna, Nina (18. mai 2018). «Premier Aruba hekelt gebrek steun bij opvang vluchtelingen uit Venezuela» (på nederlandsk). NRC Handelsblad. Henta 8. november 2020.
  27. ↑ «Premier Aruba: Nederland 'onverschillig' over vluchtelingenstroom Venezuela» (på nederlandsk). Nederlandse Omroep Stichting. 18. mai 2018. Arkivert frå originalen 27. mai 2018.
  28. ↑ Nicole (2025-03-28). «New government team ready for the challenge after swearing-in ceremony». English - 24ora (på engelsk (USA)). Henta 2025-04-12.
  29. ↑ «Echtgenoot MEP-leider eist 25.000 florin en rectificatie Diario». Dutch Caribbean Legal Portal. 27. oktober 2014. Arkivert frå originalen 8. november 2020.
  30. ↑ «Bijna vierhonderd actieve coronabesmettingen op Aruba» (på nederlandsk). Leeuwarder Courant. 8. august 2020. Arkivert frå originalen den 26. september 2020. Henta 8. november 2020.
  31. ↑ «Arubaanse minister-president onder bewaking na bedreiging met de dood» (på nederlandsk). Algemeen Dagblad. 3. oktober 2020. Arkivert frå originalen 7. oktober 2020.
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Evelyn_Wever-Croes&oldid=3648456»