Fløyelsmaurfugl
| Fløyelsmaurfugl | |
_male_(20640539338).jpg) Fløyelsmaurfuglhann | |
| Utbreiing | |
 Utbreiinga av Fløyelsmaurfugl | |
| Systematikk | |
| Rike: | Dyr Animalia |
| Rekkje: | Ryggstrengdyr Chordata |
| Underrekkje: | Virveldyr Vertebrata |
| Klasse: | Fuglar Aves |
| Orden: | Sporvefuglar Passeriformes |
| Familie: | Maurfuglfamilien Thamnophilidae |
| Slekt: | Hafferia |
| Art: | Fløyelsmaurfugl H. immaculata |
| Vitskapleg namn | |
| Hafferia immaculata | |
Fløyelsmaurfugl (Hafferia immaculata) er ein fugl i maurfuglfamilien. Arten finst i Colombia og Venezuela.
Taksonomi og systematikk
[endre | endre wikiteksten]Fløyelsmaurfuglen vart først skildra i 1845 som Turdus immaculatus.[1] Seinare vart han først plassert i slekta Percnostola og seinare i Myrmeciza. Ei molekylær fylogenetisk studie publisert i 2013 viste at Myrmeciza, slik ho då var definert, var polyfyletisk. I det påfølgjande omorganiseringsarbeidet, som skulle skapa monofyletiske slekter, vart fløyelsmaurfuglen flytta til den nyoppretta slekta Hafferia.[2]
Fram til om lag 2012 hadde Myrmeciza immaculata namnet «immaculate antbird» den engelsk. Arten omfatta det som no er fløyelsmaurfuglen som nominatform, saman med det som no er sambomaurfugl (H. zeledoni) med to andre underartar.[3] Den noverande fløyelsmaurfuglen (engelsk «blue-lored antbird») har to underartar: nominatforma H. i. immaculata (Lafresnaye, 1845) og H. i. concepcion (Donegan, 2012).[4]
Skildring
[endre | endre wikiteksten]Fløyelsmaurfuglen er 18 til 19 cm lang og veg kring 39 til 44 gram. Begge kjønna har bleikblå fjørlaus hud ved nebbet (lore), ein ring av bleikblå naken hud rundt auga, og raud iris. Vaksne hannar av nominatforma er for det meste mørkegrå, med ei gøymd kvit linje ved vengeknekken. Vaksne hoer har mørk raudbrun isse, rygg og venger. Stjerten er svartaktig. Pannen, andletet og øvre strupe er òg svartaktige, medan resten av undersida er lysare og meir gråbrun enn oversida. Unghannar liknar vaksne hoer. Underarten H. i. concepcion skil seg lite frå nominatforma. Hannane ser ut til å ha større område med blå hud ved panna og nebbet, medan hoene er mindre raudbrune og har bleikare sider og fjøra under stjerten.[5]
Utbreiing og leveområde
[endre | endre wikiteksten]Fløyelsmaurfuglen har ei usamanhengande utbreiing. Nominatforma finst i Serranía del Perijá og Aust-Andes i Colombia, og i dei venezuelanske delstatane Lara, Mérida og Táchira. Underarten H. i. concepcion lever lenger vest i Colombia – i Serranía de San Lucas i Bolívar og i dei sentrale Andesfjella sør til austre Valle del Cauca og nordvestlege Tolima. Arten held til i underskogen og i randsoner av fuktig, eviggrøn regnskog og gamal sekundærskog. Han finst oftast i område der jordskred eller trefall har opna landskapet på bratte åssider og i juv. I Colombia finst han i høgder mellom om lag 500 og 2 100 meter over havnivå, og i Venezuela mellom 900 og 1 700 moh.[5]
Åtferd
[endre | endre wikiteksten]Fløyelsmaurfuglen et ulike insekt, andre leddyr, og truleg også små virveldyr. Han leitar etter mat åleine, i par eller i familiegrupper i tett vegetasjon, hovudsakleg på bakken og opp til om lag 1 meter over. Han hoppar mellom korte matstopp og vippar med stjerten. Arten følgjer ofte svermar av hærmaur for å fange bytte som flyktar frå maurane, men deltek berre av og til i fleirartsflokkar.[5]
Læte
[endre | endre wikiteksten]Songen til nominatforma av fløyelsmaurfuglen er «ei rekkje relativt lange, jamnt takta, svakt fallande fløytetoner…på same tonehøgde, der den første tonen er svakare, og tonane vert litt kortare etter kvart». Songen til H. i. concepcion liknar, men er noko saktare, med kortare og mindre fallande tonar. Rop frå nominatforma er «eit kort ‘kvitt’ som stig og fell i tonehøgde», samt eit eitt sekund langt skramle- eller skrattelyd, og paret syng aldri duett. Eitt-tons-kall frå H. i. concepcion vert ofte framført som duett mellom to individ.[5]
Status
[endre | endre wikiteksten]Verdas naturvernunion, IUCN, vurderer fløyelsmaurfuglen som globalt livskraftig (LC). Arten har eit stort utbreiingsområde, men storleiken på bestanden er ikkje kjend og er truleg minkande. Ingen umiddelbare truslar er identifiserte.[6] Arten er lite kjend, men vert rekna som uvanleg innanfor leveområdet sitt, som inkluderer fleire store verneområde. Han finst òg i store, intakte naturhabitat som ikkje er formelt verna. Samstundes har enkelte område i Colombia hatt habitattap på 25–30 % dei siste 10–20 åra, noko som kan tyde på at arten potensielt kunne vore klassifisert som nær trua (NT).[5]
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Første utgåva av artikkelen byggjer på «Immaculate Antbird» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juli 2011
- BirdLife International. (2024). «Blue-lored Antbird Hafferia immaculata». IUCN Red List of Threatened Species 2024. doi:10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T103660125A263969757.en. Henta 4. juni 2025.
Referansar
[endre | endre wikiteksten]- ↑ Lafresnaye, M. F. de (1845). «Description de quelques oiseaux nouveaux». Revue zoologique (på French): 340. Henta 5. juni 2025.
- ↑ Isler, M.L.; Bravo, G.A.; Brumfield, R.T. (2013). «Taxonomic revision of Myrmeciza (Aves: Passeriformes: Thamnophilidae) into 12 genera based on phylogenetic, morphological, behavioral, and ecological data» (PDF). Zootaxa 3717 (4): 469–497. PMID 26176119. doi:10.11646/zootaxa.3717.4.3.
- ↑ Remsen, J. V., Jr., J. I. Areta, E. Bonaccorso, S. Claramunt, G. Del-Rio, A. Jaramillo, D. F. Lane, M. B. Robbins, F. G. Stiles, and K. J. Zimmer (27. juli 2024). «A classification of the bird species of South America.». American Ornithological Society. Henta 5. juni 2025.
- ↑ Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, red. (Januar 2024). «Antbirds». IOC World Bird List. v 15.1. Henta 5. juni 2025.
- 1 2 3 4 5 Zimmer, K.; Isler, M.L.; Kirwan, G. M. (2020). del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie, D. A.; de Juana, E., red. «Blue-lored Antbird (Hafferia immaculata), version 1.0». Birds of the World Online. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY. doi:10.2173/bow.immant1.01.
- ↑ BirdLife International. (2016). «Blue-lored Antbird Hafferia immaculata». IUCN Red List of Threatened Species 2016. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T103660125A93851264.en. Henta 5. juni 2025.
Bakgrunnsstoff
[endre | endre wikiteksten]
- Donegan, Thomas M. (2012). «Geographical variation in Immaculate Antbird Myrmeciza immaculata, with a new subspecies from the Central Andes of Colombia». Bull. Brit. Orn. Club 132 (1): 3–40.
- (en) Fløyelsmaurfugl i Catalogue of Life
- (en) Fløyelsmaurfugl i Global Biodiversity Information Facility
- (en) Fløyelsmaurfugl hos ITIS
- (en) Fløyelsmaurfugl hos NCBI
- (en) Kategori:Myrmeciza immaculata – bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
- Hafferia immaculata – detaljert informasjon på Wikispecies
