Gissel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Eit gissel er nokon som gjennom sin eigen person må garantere for at andre oppfyller ein lovnad eller eit krav, som ei form for pant eller pressmiddel. Det å ta gislar er blant anna nytta av terroristar, politiske ekstremistgrupper eller av kriminelle for å presse igjennom krav, som til dømes fritt leide eller pengeutbetaling.[1]

Gisseltaking blei mykje brukt i oldtida og mellomalderen, særleg for å sikra oppfylling av avtalar om fred. Statleg gisseltaking eksisterer også i dag i totalitære stater, som eit politisk tvangsmiddel.[1]

Genèvekonvensjonen av 1949 fastset at gisseltaking er forbode i krig ved artikkel 34, og i borgarkrig ved artikkel 3. I 1979 vart det vedteke ein konvensjon i SN som var retta mot gisseltaking.[1]

Etymologi[endre | endre wikiteksten]

«Gissel» kjem av norrønt gísl som er avleidd av germansk *gísla- som truleg er av keltisk opphav, jamfør gammalirsk gell ('pant, tryggleik'), irsk giall ('gissel') og walisisk gwystl ('pant, gissel'). Den keltiske forma kan muligens vere avleidd av indoeuropeisk *gheidh-, 'begjær'.[2]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Gissel». Store norske leksikon. 14. februar 2009. Henta 18. mai 2016. 
  2. de Caprona, Yann: Norsk etymologisk ordbok. Kagge forlag AS, 5. opplag (2014). s. 986