Hopp til innhald

Grønflangre

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Grønflangre

Status i verda: LC Livskraftig

Systematikk
Rike: Planteriket
Klasse: Einfrøblada
Orden: Aspargesordenen
Familie: Orkidéfamilien
Slekt:Epipactis
Art: E. leptochila
Vitskapleg namn
Epipactis leptochila
(Godf.) Godf.
Økologi
Habitat: kalkrik skog
Utbreiing: Europa

Grønflangre (Epipactis leptochila) er ei plante i flangreslekta Epipactis i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.[1] Arten lever i lauvskog i det meste av Europa frå Danmark og sørover, men finst ikkje i Noreg.[2]

Systematikk

[endre | endre wikiteksten]

I Belgia reknar ein med to underartar, E. leptochila ssp. leptochila og E. leptochila ssp. neglecta,[3][4] som òg er registrerte i Polen.[5] I Tyskland er dei rekna som separate artar.[6]

I Plants of the World Online og WFO – The World Flora Online reknar ein med desse underartane:[2][7]

  • Epipactis leptochila subsp. leptochila
  • Epipactis leptochila subsp. neglecta Kümpel: sentrale Europa sør til Middelhavet
  • Epipactis leptochila subsp. umbrae Kreutz, A.Rossini, Quitadamo, Turco & Medagli: fastlandet i Italia

Utbreiing

[endre | endre wikiteksten]

Grønflangre (dansk namn storblomstret hullæbe) er sjeldan i Danmark, med nokre få veksestader på Møn og Falster. Arten er rekna som nær truga (NT).[8]

Både i Storbritannia og Irland har det vor uvisse om tilhøvet mellom grønflangre (engelsk namn narrow-lipped helleborine) og den endemiske arten E. dunensis.[9] Etter nyare kartlegging er grønflangre ført opp på raudlista i Storbritannia som sårbar (VU).[10][11][12] I Wales reknar ein grønflangre som kritisk truga (CR).[13] Arten står på venteliste (WL) for raudlistevurdering i Irland.[14]

I Benelux veks arten (nederlandsk namn smallippige wespenorchis, fransk namn épipactis des marais) ikkje i Nederland, heller ikkje i Flandern i Belgia, medan det er nokre få funnstader sør i Vallonia.[15] I Belgia er arten i 2026 oppgradert frå sterkt truga til kriitisk truga (CR, en danger critique) i Vallonia.[16] I Luxembourg er han rekna som ekstremt sjeldan (R).[17]

I Tyskland er dei to underartane rekna som separate artar. Både E. leptochila (tysk namn Schmallippige Ständelwurz) og E. neglecta (tysk namn Übersehene Ständelwurz) er vurdert som livskraftige (LC, ungefährdet).[6] I Polen er arten (polsk namn kruszczyk ostropłatkowy) ikkje raudlistevurdert på grunn av manglande datagrunnlag (DD).[18][5]

Hybridar

[endre | endre wikiteksten]

Det første kjende funnet i verda av hybriden mellom grønflangre og snauflangre (Epipactis leptochila × phyllanthes) vart registrert i ein skog på Lolland i år 2000.[19] Hybriden med skogbreiflangre (Epipactis helleborine ssp. helleborine × leptochila eller Epipactis ×stephensonii)[20] er rapportert frå sør i England, men ikkje verifisert.[21]

Referansar

[endre | endre wikiteksten]
  1. ↑ «Artsdatabanken: Artsopplysningar grønflangre». Artsdatabanken. Henta 2022-03-05.
  2. 1 2 «PoWO: Epipactis leptochila». Plants of the World Online. Henta 2022-03-05.
  3. ↑ «Epipactis leptochila subsp. leptochila». Waarnemingen.be. Henta 2024-01-19.
  4. ↑ «Epipactis leptochila subsp. neglecta». Waarnemingen.be. Henta 2024-01-19.
  5. 1 2 «Kruszczyk ostropłatkowy». Przyroda Dolnego Śląska. Henta 2026-08-03.
  6. 1 2 «Die Roten Listen: Farn- und Blütenpflanzen (Tracheophyta)». Bundesamt für Naturschutz. Henta 2026-07-22.
  7. ↑ «Epipactis leptochila (Godfery) Godfery», World Flora Online, henta 2026-08-03
  8. ↑ «Naturbasen: Storblomstret Hullæbe Epipactis leptochila». Naturbasen. Henta 2022-03-05.
  9. ↑ Richard M. Bateman (2020). «Implications of next-generation sequencing for the systematics and evolution of the terrestrial orchid genus Epipactis, with particular reference to the British Isles». Kew Bulletin. 75 (4): 1–22. doi:10.1007/S12225-020-9870-X. ISSN 1874-933X.
  10. ↑ «A New Vascular Plant Red List for Great Britain» (XSLX). Botanical Society of Britain & Ireland. 2025. Henta 15. juli 2026.
  11. ↑ «A Vascular Plant Red List for England» (PDF). Botanical Society of Britain & Ireland. 2014. Henta 9. mars 2022.
  12. ↑ «Scottish Biodiversity List». Scotland's Nature Agency / Buidheann Nàdair na h-Alba. 2020. Henta 9. mars 2022.
  13. ↑ «A Vascular Plant Red Data List for Wales / Rhestr o Blanhigion Fasgwlaidd Data Coch ar gyfer Cymru» (PDF). Plantlife Wales. 2008. Henta 9. mars 2022.
  14. ↑ «Ireland Red List No. 10: Vascular Plants» (PDF). National Parks & Wildlife Service. 2016. Henta 9. mars 2022.
  15. ↑ «Verspreidingskaart: Smallippige wespenorchis – Epipactis leptochila». Waarnemingen.be. Henta 2024-01-19.
  16. ↑ «La liste rouge de la flore (2026)». SPW Environnement (Service Public de Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement - ARNE). Henta 2026-07-18.
  17. ↑ «Red List of the vascular plants of Luxembourg». Musée national d’histoire naturelle Luxembourg. Henta 2024-01-15.
  18. ↑ «Flora Polski». atlas-roslin.pl. Henta 2026-07-22.
  19. ↑ Henrik Ærenlund Pedersen og Niels Faurholdt (2010). Danmarks vilde orkidéer. København: Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag. s. 69–77. ISBN 978-87-02-06386-8.
  20. ↑ «PoWO: Epipactis × stephensonii». Plants of the World Online. Henta 2023-01-31.
  21. ↑ Anne and Simon Harrap (2009). Orchids of Britain and Ireland (2. utg.). London: A & C Black. ISBN 978-1-408-10571-9.

Bakgrunnsstoff

[endre | endre wikiteksten]
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Grønflangre&oldid=3664616»