Hopp til innhald

Guptaskrift

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Guptaskrift

Gopika-holeinnskriftene ved Anantavarman, på sanskrit med guptaskrift. Frå Barabarholene i Jehanabad i Bihar, frå det 5. eller 6. hundreåret.
TypeAbugida
PeriodeCa. 4.–6. hundreåret[1]
SpråkSanskrit
AvstammingEgyptiske hieroglyfar
 Proto-sinaittisk skrift
  Fønikisk skrift
   Arameisk skrift (omdiskutert)
    Brahmi
     Nordleg brahmi
Opphav forSharada
I slekt medPallavaskrift, kadambaskrift, tokarisk

Guptaskrift (også kalla gupta-brahmiskrift eller sein brahmiskskrift)[6] er eit skriftsystem som blei brukt til å skriva sanskrit og er assosiert med det sørasiatiske Guptariket, som var ein periode med materiell rikdom og stor religiøs og vitskapleg utvikling. Guptaskrifta stamma frå brahmiskrift og gav seinare opphav til nāgarīskrift, sāradāskriften og siddhaṃskrift. Desse skriftformene gav i sin tur opphav til mange av dei viktigaste indiske skriftformene, som devanagari (den vanlegaste skrifta for å skriva sanskrit og hindi sidan 1800-talet), gurmukhiskrift for panjabi, bengaliskrift og tibetansk skrift.

Utviklinga av brahmiskrift[7][8]
k-kh-g-gh-ṅ-c-ch-j-jh-ñ-ṭ-ṭh-ḍ-ḍh-ṇ-t-th-d-dh-n-p-ph-b-bh-m-y-r-l-v-ś-ṣ-s-h-
Asjoka[9] 𑀓𑀔 𑀕 𑀖 𑀗 𑀘𑀙𑀚𑀛𑀜𑀝𑀞𑀟𑀠𑀡𑀢𑀣𑀤𑀥𑀦𑀧𑀨 𑀩𑀪 𑀫𑀬𑀭𑀮𑀯𑀰𑀱𑀲𑀳
Girnar[10] 𑀰𑀱
Kusjana[11]
Gujarat
Gupta[12]
Devanagari
  1. Salomon, Richard (1998). Indian Epigraphy. s. 32.
  2. «Epigraphy, Indian Epigraphy Richard Salmon OUP» via Internet Archive.
  3. Handbook of Literacy in Akshara Orthography, R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019), p.27
  4. Daniels, P. T. (January 2008), Writing systems of major and minor languages
  5. Masica, Colin (1993). The Indo-Aryan languages. s. 143.
  6. Sharma, Ram. 'Brahmi Script' . Delhi: BR Publishing Corp, 2002
  7. Brahmi script consonants according to James Prinsep. March 1838, adapted from «Modifications of the Sanskrit Alphabet». Journal of the Asiatic Society of Bengal 7. 1838.
  8. «Modifications of the Sanskrit Alphabet». Essays on Indian Antiquities 2: 40–42. 1858.
  9. Innskrifter frå Asjoka-edikta.
  10. Inscriptions of Western Satrap Rudradaman I on the rock at Girnar circa 150 CE.
  11. Kusjan inscriptions circa 150-250 CE.
  12. Guptainskripsjonar frå Allahabad-pillaren av Samudragupta, ca. år 350.