Hans Øy

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Hans Øy i Kenndykanalen

Hans Øy (grønlandsk Tartupaluk, dansk Hans Ø, engelsk Hans Island) er ei øy i Kennedykanalen mellom Grønland og Ellesmere Island med posisjon 80°49'N, 66°26'V. Øya ligg kring 350 km nord for den nordlegaste grønlandske busetnaden Qaanaaq (Thule). Næraste kanadiske tettstader er eskimobusetnaden Ausuittuq (Grise Fjord), 700 km sør. Den nordlegaste bemanna radio- og verstasjonen i verda er Alert, 200 km nord. Det er normalt berre mogleg å koma til øya med båt på spesielt milde somrar.

Øya er ei avlang og gold landtunge på 1,3 km², hovudsakleg av kalkstein. Øya vart oppkalla etter den grønlandske guiden Hans Hendriksen Suerssaq under ein amerikansk polarekspedisjon leia av Charles Francis Hall mellom 1871-1873.

Både Canada og Danmark gjer krav på øya. Øya kan verta viktig, om det på grunn av global oppvarming vert opna ein sjøveg nord om Canada til Stillehavet.

Frå 1973 har det vore ein prinsipiell strid om øya mellom Kanada og Danmark. Striden tok seg opp etter at den danske fregatten KDM «Vædderen» patruljerte i området mellom Ellesmere Island og Grønland og heiste det danske flagget Dannebrog på Hans Øy den 13. august 2002. I august 2003 vart flagget utskift av mannskapet på kanadiske HDMS «Triton».

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]