Dagliljeslekta

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå Hemerocallis)
Hopp til navigering Hopp til søk
Dagliljeslekta
RedDaylily.jpg
Systematikk
Rike: Plante Plantae
Infrarike: Streptophyta
Overrekkje: Landplantar Embryophyta
Rekkje: Karplantar Tracheophyta
Orden: Aspargesordenen Asparagales
Familie: Asfodillfamilien Xanthorrhoeaceae
Underfamilie: Hemerocallidoideae
Slekt: Dagliljeslekta Hemerocallis
L., 1753

Dagliljeslekta (Hemerocallis) er ei planteslekt i dagliljefamilien med om lag 15 artar frå Aust-Asia.

I Noreg har ein observert brun daglilje (Hemerocallis fulva) og gul daglilje (H. lilioasphodelus) i forvilla tilstand.[1]

Hemerocallis fulva, illustrasjon frå 1885

Bruk[endre | endre wikiteksten]

Blomane frå Hemerocallis citrina kan etast som matblomar, og blir brukt i kinesisk matlaging.[2] Dei blir selde ferske eller tørka i asiatiske marknader og butikkar som gum jum (kinesisk 金针, pinyin: jīn zhēn) eller gul blom-grønsak (黃花菜, huáng huā cài). Dei blir brukt i rettar som sterk og sur suppe, dagliljesuppe (金針花湯), Buddhas glede eller lo hon jai og moo shu-svin eller mù xū ròu.

Dagliljer er giftige for kattar, som kan døy av å eta dei. Kattar som har ete dagliljer kan som regel reddast av behandling om ho tek til før dei har utvikla nyresvikt.[3]

Artar[endre | endre wikiteksten]

World Checklist of Selected Plant Families godkjenner 19 artar (2014)[4]

  1. Hemerocallis citrina Baroni (syn. H. altissima Stout, H. coreana Nakai) - Kina, Japan, Korea, Russisk fjerne Austen
  2. Hemerocallis coreana Nakai - Japan, Korea, Shandong i Kina
  3. Hemerocallis darrowiana S.Y.Hu - Sakhalin i Russland
  4. Hemerocallis dumortieri E.Morren - Kina, Japan, Korea
  5. Hemerocallis esculenta Koidz. (syn. H. pedicellata Nakai) >) - Kina, Japan, Russisk fjerne Austen
  6. Hemerocallis forrestii Diels - Sichuan + Yunnan i Kina
  7. Hemerocallis fulva (L.) L. (H. sempervirens Araki, H. sendaica Ohwi og H. aurantiaca Baker er no rekna som variantar av denne arten – brun daglilje - Kina, Japan, Korea; forvilla i Europa, Nord-Amerika, New Zealand, Sør-Asia, rekna som invasiv nokre stader
  8. Hemerocallis hakuunensis Nakai (syn. H. micrantha Nakai) - Korea
  9. Hemerocallis hongdoensis M.G.Chung & S.S.Kang - Hongdo-øyane i Sør-Korea
  10. Hemerocallis lilioasphodelus L. (syn. H. flava (L.) L.) – gul daglilje - Kina, Mongolia, Russisk fjerne Austen, Siberia, Kasakhstan; forvilla i Europa og Nord-Amerika
  11. Hemerocallis littorea Makino - Korea, Japan
  12. Hemerocallis middendorffii Trautv. & C.A.Mey. (inkludererer H. exaltata Stout som H. m. var. exaltata) - Kina, Japan, Korea, Russisk fjerne Austen
  13. Hemerocallis minor Mill. (syn. H. sulphurea Nakai) - China, Mongolia, Korea, Russisk fjerne Austen, Sibir
  14. Hemerocallis multiflora Stout - Henan i Kina
  15. Hemerocallis nana W.W.Sm. & Forrest - Yunnan i Kina
  16. Hemerocallis plicata Stapf - Sichuan og Yunnan i Kina
  17. Hemerocallis taeanensis S.S.Kang & M.G.Chung - Korea
  18. Hemerocallis thunbergii Barr (syn. H. serotina Focke, H. vespertina Hara) - Japan
  19. Hemerocallis yezoensis H.Hara - Japan, Kurilane

To hybridar are er godkjende:[4]

  • Hemerocallis × exilis Satake = H. fulva var. angustifolia × H. thunbergii
  • Hemerocallis × fallaxlittoralis Konta & S.Matsumoto = H. littorea × H. thunbergii


Fleire hybridnamn finst i hagelitteratur, men er ikkje godkjende av World Checklist of Selected Plant Families. Desse omfattar:[4]

  • H. × hybrida
  • H. × ochroleuca
  • H. × stoutiana
  • H. × traubara, H. × traubiana
  • H. × washingtonia
  • H. × yeldara, H. × yeldiana

Galleri[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Slekt Hemerocallis L.», www.artsdatabanken.no (på bokmål), henta 2018-11-04 
  2. Hemerocallis citrina
  3. Fitzgerald, K.T. (2010). «Lily toxicity in the cat». Topics in Companion Animal Medicine 25 (4): 213–217. PMID 21147474. doi:10.1053/j.tcam.2010.09.006. 
  4. 4,0 4,1 4,2 World Checklist of Selected Plant Families, The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew, henta 19. juli 2014 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Dagliljeslekta
Wikispecies
Wikispecies har taksonomisk informasjon om Hemerocallis