Hosebandordenen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk


Den engelske Hosebåndsordenen vart innstiftet i 1348 med den britiske monarken som overhovud for ordenen. Biletet viser dronning Elisabeth saman med den amerikanske presidenten George W. Bush i 2007. Monarken ber ordenen sin åttekantede bryststjerne i sølv og eit breitt, blått band med ein medaljong som viser St. Georg og dragen.
Bortsedd frå den britiske monarken tel Hosebåndsordenen berre 25 riddarar. Biletet viser nokon av riddarane i 2006 under den årlege ordensseremonien i St George's Chapel ved Windsor Castle. Riddarane er iført ordensdrakt: ei mørk blå fløyelskappe med kvite silkebremmar og skarlagenrød kapusjong, og dessutan svart barett med kvit fjørbusk. På brystet vert ordensteiknet bore og om halsen St. Georgs-medaljongen
Kong Haakon VIIs investitur som riddar av Hosebåndsordenen i Windsor Castle i november 1906. Måleri av Sydney Prior Hall

Hosebandordenen (engelsk The Most Noble Order of the Garter) er ein engelsk riddarorden oppretta av kong Edvard III av England i 1348. Bortsedd frå den britiske monarken tel ordenen berre 25 medlemmar, såkalte Knights Companions.

Ordenen rangerer som nummer tre av alle britiske utmerkingar, etter Victoriakorset og Georgskorset, og reknast som «krona» i det britiske systemet av æresbevisningar. Hosebåndsordenen er i dag Europas eldste nasjonale orden som har vore i bruk uavbrutt sidan mellomalderen.

Ordenen]] høyrer spesifikt til England. Tistelordenen høyrer til Skottland og St. Patricksordenen høyrer til Irland‚ men denne vert ikkje lenger tildelt.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Kong Edvard III grunnla Hosebåndsordenen som «eit samfunn, fellesskap og kollegium av riddarar».

Årete ordenen vart stifta vert anteken å vera 1348, likevel har ulike datoar frå 1344 til 1351 vorte foreslått. Rekneskapen som følgde garderoben til kongen viser at det å ha på seg hosebånd starta i 1348.

Ordensteikn[endre | endre wikiteksten]

Ordensteiknet er eit blått strømpebånd med devisen Honi soit qui mal y pensa

Ordensteiknet eller emblemet er eit blått, gullkanta hosebånd (strømpebånd) av fløyel og med gullspenne og dessutan mottoet Honi soit qui mal y pensa, på norsk «Skam få den som tenkjer ille om det», opphavleg eit gammalt fransk ordspråk. Ifølgje ein utbreidd anekdote skal ordenen ha vorte innstiftet då Edvard IIIs elskerinne, grevinne Alice av Salisbury, mista strømpebåndet sit under ein fest, og kongen redda den pinlege situasjonen ved å plukka opp bandet med orda «Honi soit qui mal y pensa» og løfta om å gjera det til det mest ærefulle nokon kunne bera.

Hosebåndet vert bore av medlemmane til ordenen ved seremonielle høve. Medlemmane kan bera ein åttekantet bryststjerne i sølv og eit breitt, blått band med ein medaljong som viser St. Georg og dragen, eller dei kan iførast full ordensdrakt med mørk blå fløyelskappe med kvite silkebremmar og skarlagensrød kapusjong, og dessutan svart barett med kvit fjørbusk. Ordensteiknet vert då bore på venstre bryst og St. Georgs-medaljongen om halsen]].

Norske hosebåndriddere[endre | endre wikiteksten]

Sidan unionoppløysinga har alle regjerande norske monarkar vore utnemnd til medlem av ordenen. Kong Haakon VII vart utnemnd i 1906, som riddar nummer 833. I 1959 vart kong Olav V riddar nummer 923. Kong Harald V vart utnemnd til riddar av Hosebåndsordenen i 2001, og vart med det riddar nummer 990 i rekkja.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar
  1. «List of the Knights of the Garter».