Idi Amin

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Idi Amin
Idi Amin at UN (United Nations, New York) gtfy.00132 (cropped).jpg
Partipartilaus
FøddTruleg 1928
FødestadKoboko, Kampala
Død16. august 2003
DødsstadKing Faisal Specialist Hospital and Research Centre
EktefelleSarah Kyolaba

Idi Amin (fødd ca. 1928[1] i Koboko, død 16. august 2003 i Jidda, Saudi-Arabia) var ein ugandisk offiser og politikar; president og diktator i perioden 1971–1979. Nøyaktig fødselsdato er ukjend, men Amin brukte 1. januar som fødselsdag.

Amin vart kjent som ein svært brutal leiar og vart på 1970-talet samanlikna med historiske personar som Caligula, Hitler, Beria og Himmler. I fleire av nabolanda vart han stempla som «sadist, mordar, fascist og undertrykkjer».[2]

Karriere[endre | endre wikiteksten]

Idi Amin innleidde den militære karrieren sin i 1946, då han verva seg til den britiske hæren i regimentet King's African Rifles (KAR). Han vart gjentekne gonger austafrikansk meister i tungvektsboksing i åra 1951–1960. I løpet av desse åra steg han i gradane, og etter at Uganda vart sjølvstendig i 1962 vart han utnemnd til sjef for hæren i 1966. Amin var ein av frontfigurane under militærkuppet i 1971, då den dåverande presidenten, Milton Obote, vart styrta, og Amin vart leiaren i landet.

Etter at Amin hadde utnemnd seg sjølv til president på livstid, og utvist alle asiatar frå landet med alvorlege konsekvensar for ugandisk økonomi, byrja han å få verdsopinionen imot seg. Den omsynslause forfølginga hans og massemord på menneskje frå blant anna acholi- og langostammene gjorde ikkje situasjonen betre. I 1978 vart Uganda invadert av eksilnasjonalistar og tanzanianske styrkar, og året etter greidde ein å styrta Amin, som då flykta til Libya.

Han busette seg seinare i Saudi-Arabia, der han levde fram til han døydde i 2003.

Anna[endre | endre wikiteksten]

Karikatur av Idi Amin
  • Den antekne syfilisen-sjuke diktatoren, som gjekk under namnet «Afrikas slaktar», vert i dag rekna for å vera skyldig i fleire hundre tusen døden til menneske eller forsvinning.
  • I slutten av november 2014 sende sonen, Hussein Amin, ei klaga på nekrologen til The Guardian frå 2003. Her påpekte han det han meinte var faktafeil, blant anna at faren var fødd i 1928, ikkje 1925.[3]
  • Hausten 1979 vart eit 80-tals Norad-tilsette bistandsarbeidere med famile nekta vidare opphald i Uganda. Dei vart loddrett kasta ut, fekk 24 timar på å pakka og avvikle. Dei vart førebels sende til Dar-es-Salaam, før retur til Noreg.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Endra fødselsdato
  2. Nabolanda Kenya og Tanzania har ein stempla han som fascist, sadist, mordar, og undertrykkjer».
  3. Klaga på nekrolog

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]