Improvisert bombe

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Granatar rigga som improviserte bomber, funne av irakisk politi i Bagdad, november 2005.
Artilleriammunisjon og bensin funne på ein pickup i Irak, 2005.
Ein amerikansk soldat førebur ein robot for å detonera ein nedgravd IED nær Fallujah i Irak.


Improvisert bombe eller veibombe (IED, frå engelsk improvised explosive device) er ei kategorisering av improviserte bombar som til dels er laga under relativt primitive tilhøve, i motsetnad til produksjonstilhøva hjå kommersielle fabrikantar av landminer og andre sprenglekamer.[1]


Den enkelte bomba kan samansetjast av militære sprenglekam, til dømes ein artillerigranat, som vert kopla til ein utløysar. Improviserte bomber er vorte nytta til terroristhandlingar, og dessutan ukonvensjonell krigføring som gerilja eller kommandosoldatar. Det er ikkje uvanleg å plassera IED ved vegar for detonering når køyretøy eller fotgjengarar passerer. Denne typen IED vert difor kalla veikantbomber (engelsk: roadside bombs). Dei kan utløysast ved hjelp av lys-sensor, elektrisk kabel, lunte eller radiosignal.

Større, kraftigare IED-er vert òg plassert i bilar, i det føremålet å skada dei som er nær bilen. Då vert IED-en kalla ei bilbombe, og den kan utløysast av ei vekkjarklokke, sentrallåsen, tenninga eller ein fjernkontroll.

  • SVBIED står for Suicide Vehicle Born Improvised Explosive Device - Sjølvmordangrep med improvisert bilbombe eller anna køyretøy.
  • RCBIED står for Remote Control Born Improvised Explosive Device - Improvisert bombe ført av drone eller anna fjernstyrt køyretøy.

Bakgrunn[endre | endre wikiteksten]

Nemninga «IED» har vore brukt sidan 1970-talet av den britiske hæren, etter at den paramilitære organisasjonen IRA produserte bombar med semtex (smugla frå Libya) og kunstgjødsel, som vart nytta til bombefeller og fjernstyrde bombar[2].

Denne typen bombar vart òg nytta i Irak og Afghanistan på 1990- og 2000-talet.

I 1992 vart den italienske magistraten (domar) Giovanni Falcone drepen av ein fjernstyrd bombe (350 kg) som låg gravlagd i ei veiskulder.


Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. «home.mytelus.com». home.mytelus.com. Arkivert frå originalen 2012-03-14. Henta 11. mai 2012. 
  2. NATO Glossary of Terms and Definitions (AAP-6) (PDF). North Atlantic Treaty Organization. 2010. s. 2-1-2.