Indirekte val

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Indirekte val er eit val der veljarane (dei som har stemmerett) vel valpersonar, ofte kalla elektorar, som gjer det endelege valet. Valet av presidenten i USA skjer på denne måten, der kvar delstat vel eit tal elektorar, som møtest for å foreta valet.

Val av ordførar i dei fleste kommunar i Noreg skjer ved indirekte val: Kommunestyret, vald ved direkte val, vel ordførar. Frå 1999 har det vore direkte val av ordførar i ein del kommunar.

Ein del land, til dømes Tyskland, Italia, Tsjekkia, Estland, Latvia og Ungarn, har indirekte val av president: Presidenten blir valt av nasjonalforsamlinga.

I eit parlamentarisk system kan ein seie at statsminister blir vald indirekte, då støtte i den direkte valde nasjonalforsamlinga er grunnlaget for kven som blir statsminister.

I Noreg var det frå Grunnlova blei vedteken i 1814 og fram til unionsoppløysinga i 1905 eit valsystem der veljarane valde valmenn som igjen valde stortingsrepresentantane. Tanken med valmenn var mellom anna at dei skulle vere betre skikka enn veljarane til å bestemme kven som skulle sitje på Stortinget. Politiske parti vart ikkje danna før på 1880-talet. Systemet vart etter kvart kritisert som lite demokratisk, og frå 1905 gjekk Noreg over til fleirtalsval i einmannskrinsar.

Spire Denne politikkartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.