Islandsgrønkurle
| Islandsgrønkurle | |||
| Systematikk | |||
| Rike: | Planteriket | ||
| Klasse: | Einfrøblada | ||
| Orden: | Aspargesordenen | ||
| Familie: | Orkidéfamilien | ||
| Slekt: | Dactylorhiza | ||
| Art: | D. viridis | ||
| Vitskapleg namn | |||
| Dactylorhiza viridis ssp. islandica
(Lindley) | |||
| Økologi | |||
| Habitat: | sanddynelandskap | ||
| Utbreiing: | Jæren, Island | ||
Islandsgrønkurle (Dactylorhiza viridis ssp. islandica) er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.[1]
Systematikk
[endre | endre wikiteksten]Islandsgrønkurle er ein underart av grønkurle, stuttare og med meir kompakt aks enn nominatunderarten smågrønkurle (ssp. viridis). Underarten var tidlegare plassert i slekta Coeloglossum med namnet Coeloglossum viride ssp. islandicum, men på grunn av det nære slektskapet til slekta Dactylorhiza, på norsk marihandslekta, er grønkurlene overførte dit i den norske klassifiseringa.[2] Andre stader har ein valt å halde på Coeloglossum-namnet.
Utbreiing
[endre | endre wikiteksten]Islandsgrønkurle veks på fuktig sanddyne og rikmyr på og nær sanddyner. I Noreg er utbreiinga avgrensa til to små og sårbare funnstader på kysten av Jæren.[3] I Norsk raudliste for artar (2021) er underarten oppgradert frå sterkt truga (EN) til kritisk truga (CR).[4]
Islandsgrønkurle veks òg på Island (status LC, islandsk namn barnarót).[5][6] Det skal òg vere denne underarten som er rekna som sjáldsom på Færøyane (færøysk namn grønligt hjúnagras).[7][8]
Hybridar
[endre | endre wikiteksten]Om det er underarten islandsgrønkurle som finst på Færøyane, så er det registrert eit funn frå 1990 av hybriden med flekkmarihand, men registrert utan at underarten er gitt (Dactylorhiza maculata ssp. maculata × viridis eller Dactylorhiza ×conigera).[9][10]
Referansar
[endre | endre wikiteksten]- ↑ «Artsdatabanken: Artsopplysningar islandsgrønkurle». Artsdatabanken. Henta 24. februar 2022.
- ↑ «Artsdatabanken: Namnetre islandsgrønkurle». Artsdatabanken. Henta 24. februar 2022.
- ↑ «Artskart: Islandsgrønkurle, registrerte funn etter 2010». Artsdatabanken. Henta 24. februar 2022.
- ↑ «Raudlista: Islandsgrønkurle». Artsdatabanken. 24. november 2021. Henta 24. februar 2022.
- ↑ «Barnarót (Coeloglossum viride)». Náttúrufræðistofnun Íslands. Henta 14. februar 2023.
- ↑ «Coeloglossum viride subsp. islandicum». Global Biodiversity Information Facility. Henta 7. mars 2022.
- ↑ Manna Maria Fosaa mfl. (2005). «Reyðlisti. Náttúrulýsing lendi og sløg» (PDF). Føroya Náttúrugripasavn.
- ↑ Føroya náttúra. Lívfrøðiligt margfeldi. Tórshavn: Føroya Skúlabókagrunnur. 2006. s. 223. ISBN 99918-0-407-2.
- ↑ Jens-Kjeld Jensen, Flemming Thorning-Lund, Sjúrður Hammer (juli 2023). «Supplement to Faroe Islands botanical list with 64 species or subspecies including rare, new and potentially invasive species with comments». Nordic Journal of Botany (7): 5. ISSN 0107-055X. doi:10.1111/njb.03586.
- ↑ «PoWO: Dactylorhiza × viridella». Plants of the World Online. Henta 28. januar 2023.
Bakgrunnsstoff
[endre | endre wikiteksten]- (no) islandsgrønkurle hos Artsdatabanken
- (en) islandsgrønkurle hos Plants of the World Online
- (en) islandsgrønkurle hos The International Plant Names Index
