Isopodar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Isopodar


Armadillidium vulgare
Skrukketrollarten Armadillidium vulgare
Foto: Glenn Møller-Holst

Systematikk
Rike: Animalia
Rekkje: Arthropoda
Underrekkje: Crustacea
Klasse: Malacostraca
Underklasse: Eumalacostraca
Overorden: Peracarida
Vitskapleg namn
Isopoda
øvre side av Isopod i baltisk rav
undersiden av Isopod i baltisk rav

Isopodar, isopoda, er ein orden krepsdyr som lever i fuktige miljø over heile kloten. Dei er mest talrike på grunt vatn i havet, men dei er òg vanlege i djuphavet, i ferskvatn og på land. Til denne ordenen høyrer mellom anna skrukketroll og tanglus.

Isopodane er ei gamal gruppe; dei eldste fossilane er funne i lag frå karbontida og liknar påfallande på visse artar som lever den dag i dag i ferskvatn på den sørlege halvkula.

Skildring[endre | endre wikiteksten]

Isopodar har tredelt kropp som består av hovud, thorax og abdomen. Dei har eit framståande par antenner og sju par gangbein. Bakerst på kroppen har dei uropodar, som varierer i farge frå mørk grå til kvite.

Isopodar pustar med gjeller. Landlevande artar (skrukketroll) har utvikla såkalla pseudotrakèer som leier oksygen frå lufta inn i blodkarsystemet, hemolymfen. Dette er ikkje 100% effektivt, så skrukketrolla må framleis halda seg i fuktige miljø.

Levesett[endre | endre wikiteksten]

Isopodar finst i ei rekkje ulike miljø og er tilpassa ei rekkje ulike levesett.

  • Skrukketroll er altetarar som lever av ymse plantemateriale, særleg daudt og forråtnande.
  • Slekta Bathynomus et åtsel i djuphavet og kan bli opp til 45 cm lange.
  • Slekta Cymothoa lever parasittisk i munnen på fisk, og er kjend for å eta opp tunga til vertsdyret.
  • Familien Limnoriidae lever av plantemateriale frå drivved eller sjøplanter dei borar seg inn i.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]