Janne Haaland Matlary

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Broom icon.svg Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard og/eller for å verta i tråd med standardoppsettet. Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp.
Müllemmer.pngFøreslått sletta: Denne artikkelen er føreslått sletta. Du kan diskutera dette på diskusjonssida.
Janne Haaland Matlary
Janne Haaland Matlary.jpg
Fødd 27. april 1957
Mandal
Yrke lærar, politikar, professor

Janne Haaland Matlary (født 27. april 1957 i Mandal) er ein norsk statsviter og politikar (tidlegare KrF, no Høgre). Ho er professor i internasjonal politikk ved Universitetet i Oslo. Ho var statssekretær i Utenriksdepartementet i sentrumsregjeringa 1997–2000 og 1. vararepresentant til Stortinget frå Oslo 2009–2013.

Karrière[endre | endre wikiteksten]

Ho voks opp i Mandal som dotter av Sverre og Ada Haaland.[1] Som 17-årig gymnasiast vann ho ein stilkonkurranse om utviklingshjelp, der premien var ein tur til New York og SN. Ho gifta seg i 1985 med ungarske Arpad Albert Ludvig Matláry, som ho har barn med.[2][3]

Ho har examen artium frå Mandal gymnas frå 1976, mellomfag i idéhistorie frå Universitetet i Oslo frå 1978, mastergrad i samanliknande politikk, politisk teori og moderne europeisk historie frå University of Minnesota frå 1980, magistergrad i statsvitskap frå Universitetet i Oslo frå 1983 og doktorgrad frå same universitet frå 1994. Haaland Matlary har òg kurs i amerikansk-europeiske tilhøve frå Claremont McKenna College frå 1982, samanliknande europeisk politikk frå European University Institute frå 1982, fransk forretnings- og konversasjonsspråk frå Centre culturel français d'Oslo frå 1989 samt internasjonal bedriftsleiing frå Bedriftsøkonomisk Institutt frå 1990.

Haaland Matlary var forskar ved Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI) 1987–1992 og forskingsdirektør ved ARENA – Senter for europaforskning 1995–1997, og er professor i internasjonal politikk ved Universitetet i Oslo frå 2001. Blant hennes interesseområde innan statsvitskapen er til tryggleiks- og forsvarspolitikk, herunder EU, NATO, OSSE, SN, Balkan og Kaukasus, forutan menneskerettar og påverknaden av normer på internasjonal politikk, og dessutan offentleg diplomati.

Ho er medlem av den romersk-katolske kyrkje. Ho er rådgjevar for Det pavelige råd for rettferd og fred og Det pavelige råd for familien. Ho har òg vore utanrikspolitisk rådgjevar for fyrsten av Liechtenstein, medlem av Forsvarspolitisk utval og spaltist i fleire aviser og tidsskrift.[4]

Ho har vore politisk aktiv i Kristeleg Folkeparti, og ledet både den ideologiske utvala til partiet og internasjonale utval. Det feministiske tidsskriftet Fett vigde i 2004 ein større artikkel i sit første nummer til ho, og plasserte ho «på parti med mørkemennene Dagfinn Høybråten og Johannes Paul,» medan Haaland Matlary avviste kritikken som PR-stunt.[5] Haaland Matlary var statssekretær i Utenriksdepartementet under utanriksminister Knut Vollebæk 1997–2000. I 2009 vart ho valt til 1. vararepresentant til Stortinget frå Oslo. Ho melde seg ut av partiet i 2011, fordi ho meinte det ikkje var kristendemokratiske ideologi og borgarlege tilhørighet medvite.[6] I 2012 melde ho seg inn i Høgre.[7]

Janne Haaland Matlary vart i 2001 utnemnt til dame av Malteserordenen.[8]

Bibliografi[endre | endre wikiteksten]

  • 2014 – Det norske demokratiet i det 21. århundret, medforfatter
  • 2011 – NATO: The Power of Partnerships , medredaktør.
  • 2011 – Comments on prof. Partha dasgupta's paper Financial crises and the World's Poor .
  • 2011 – Regional security Integration: nordic and Visegrad approaches .
  • 2011 – Tre essay sitt om kristendemokrati, medredaktør.
  • 2010 – Mangfald eller Uniformitet? Norsk Militærprofesjon i endring, redaktør.
  • 2009 – Krigarkultur i ein fredsnasjon, redaktør.
  • 2009 – Etikk og militærmakt, medredaktør.
  • 2009 – European Union Security Dynamics. In the New National Interest.
  • 2007 – Denationalisation of Defence. Convergence and Diversity, medredaktør.
  • 2006 – Values and Weapons. From humanitarian intervention to regime change?
  • 2006 – Veruntreute Menschenrechte: Droht eine Diktatur des Relativismus?
  • 2005 – Mot eit avnasjonalisert forsvar?, medredaktør.
  • 2003 – Make Law, nót War - ein europeisk utenrikspolitikk?
  • 2003 – Spelet om Irak, medredaktør.
  • 2002 – Intervention for Human Rights in Europe.
  • 2001 – Soft Power, Hard Values: Intervention for Human Rights and Democracy in Europe .

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Nekrolog om Sverre Haaland i Lindesnes (7. juli 2010).
  2. Opedal, Hallgeir (1. mars 2004). «Stø kurs». Dagbladet Magasinet. 
  3. Dødsannonse for Sverre Haaland i Lindesnes (1. juli 2010).
  4. «Janne Haaland Matlary». Civita. 
  5. Galaasen, Anders Mølster (1. juni 2005). «Heftig og behersket». Universitas. 
  6. Kvamme, Kjell (13. oktober 2011). «Haaland Matlary melder seg ut av KrF». Vårt land. Arkivert frå originalen 2011-10-14. 
  7. Thue, Karen (1. august 2012). «Matlary melder overgang til Høyre». Hegnar Kvinner. 
  8. Walberg, Ole; NTB (1. august 2001). «Norsk kvinne i adelig orden». Dagbladet. 

Eksterne lenkjer[endre | endre wikiteksten]