Jordmor

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Jordmor er i Noreg ein fødselshjelpar godkjent etter lov om helsepersonell. Grunnlaget for offentleg autorisasjon er ei to-årig vidareutdanning for sjukepleiarar. I tillegg til arbeidet under sjølve fødselen arbeider jordmødre òg med oppfølging av gravide i svangerskapet. Jordmødre er som regel tilsette ved sjukehus, fødestover eller i kommunehelsetenesta, men nokre driv òg fødselshjelp heime hjå folk. Det er over 2000 aktive jordmødre i Noreg (2005). Tittelen blir nytta på jordmødre av båe kjønn.

Historie[endre | endre wikiteksten]

I 1810 blei det heimla i lov at jordmødre skulle ha utdanning. Jordmortenesta blei vidare heimla i eiga jordmorlov i 1889, ei lov som med endringar galdt fram til helsepersonellova trådde i kraft 1.1.2001.

Fram til jordmorutdanninga tok til ved Fødselsstiftelsen i Kristiania i 1818 måtte utdanninga skje i København. I 1948 blei utdanninga endra frå ei sjølvstendig utdanning til ei vidareutdanning for sjukepleiarar. Ho var frå starten eittårig med eit turnusår etter, dette blei endra til ei toårig utdanning utan turnusteneste i 2005.

Frå starten var det som regel gifte kvinner eller enker som var jordmødre, det blei rekna som naturleg at ho hadde fødd sjølv. Dette blei etter kvart endra til at jordmødre var ugifte, som sjukepleiarar var det, og i 1910 fanst berre ugifte jordmødre. Menn fekk tilgang til yrket først i 1973.

I Noreg er jordmødre organisert i Den norske jordmorforening, stifta 1908, og Jordmorforbundet, stifta i 1957. Jordmorforbundet samarbeider med Norsk Sykepleierforbund.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Jordmor i Store Norske Leksikon
  • Mari Hagtvedt: Jordmorvesenets utvikling. Tidsskrift for jordmødre, 2008, 2, 23-25.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Jordmor