Jules Breton

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Jules Breton
Jules Breton.jpg
Fødd 1. mai 1827
Courrières
Død

5. juli 1906
Paris

Jules Adolphe Aimé Louis Breton (1. mai 18275. juli 1906) var ein fransk målar og forfattar frå landsbyen Courrières i departementet Pas-de-Calais. Han er kjend for sine vakre, kjenslevare bilete av livet på landsbygda, skapt innanfor ein realistisk tradisjon i målarkunsten.

Liv og gjerning[endre | endre wikiteksten]

'Songen til lerka' (1884)
Bretonsk kvinne med lys (ca. 1869).
Ein Golgata-kross vert reist 1859
Skurfolket vert kalla inn, 1859

Breton var lærling hos Felix de Vigne og seinare av mellom andre Michel Martin Drolling. Etter å ha måla historiske tema henta Breton motiva sine oftast frå dei nære, landlege omgivnadene. Han måla bønder og byfolk i den gamle provinsen Artois opptekne med sine daglege gjeremål, for det meste ute i det fri. Desse enkle motiva formidla han gjennom ei vár kjensle for tilhøvet mellom figurar og landskap, somme tider i ei nærast opphøgd ro. Fargebruken i bileta er stemningsmetta og kraftig, modelleringa skarp og plastisk.

Han fekk sitt definitive gjennombrot i 1857 med måleriet Velsigninga av åkrane, noko som vart forsterka med det tematisk like biletet Ettersankar frå 1859. Same året fullførte han både Ein Golgata-kross vert reist, og det humoristiske Den blå måndagen, der kvinner hentar mennene sine ut frå skjenkestaden. Utover 1860-åra laga han ei rad sentrale verk, som Vinhaust, Beitande kalkunar og vaktjente, medan måleriet Skurkjerringar etter solnedgangen frå 1865 er sjølve hovudverket i hans produksjon. På verdsutstillinga i 1867 presenterte han Skur-kar kvesser ljåen og Kjelda ved sjøen, kvinner og born. Breton sine skildringar av bønder i arbeid på åkrane kan nok minne om Jean-François Millet, men dei er meir idealiserte i uttrykket.

Breton gav elles ut Oeuvres poétiques (Poetiske verk, 1887), og ein sjølvbiografi i 1890. Han var medlem av Académie des beaux-arts i Paris frå 1886 og vart heidersmedlem av Royal Academy of Arts i London i 1899. Også broren Émile Breton (1831-1902) var landskapsmålar.

Breton døydde i Paris sommaren 1906, 79 år gammal.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Commons-logo.svg Commons har multimedia som gjeld: Jules Breton