Kompott

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Kastanjekompott i ei gryte.

Kompott er ein rett laga av frukt eller bær som er kokt med sukker.[1] Det er ei form for fruktgraut der frukta ikkje er kokt sund.[2]

Ordsoge[endre | endre wikiteksten]

Ordet kompott kjem frå frå fransk compote, av gammalfransk composte, som er avleidd frå latin composita eller compositus, 'samansett'.[2][3] Historisk har ordet vist til ulike mattypar laga ved å blanda matvarer, som fisk eller kjøt i eddik eller salt og frukt i vin, sukker eller honning.[4] Kompost, kompositum, komposisjon og komposittmateriale har same opphav. Kompot er ei austeuropeisk nemning for ein drikk laga på same vis som kompott.

På engelsk kan ordet compote visa til kompott eller til ei skål med stett, avleidd av ein type kompottskål.

Tillaging[endre | endre wikiteksten]

Ein kan laga kompott av ulike typar frukt, anten ein type eller fleire saman.[5] Frukta kan vera fersk, frosen[6] eller tørka. Ein kjend type er sviskekompott. I tillegg til sukker kan ein også tilsetja jamning, til dømes potetmjøl,[7] og smaksstoff som sitrusskal eller krydder. Det finst også oppskrifter med alkohol. Til dømes kan ein bruka tørka frukt som har lege i drikkar som kirsch, rom eller Frontignan.[8]

Servering[endre | endre wikiteksten]

Kompott kan serverast varm eller kald.[5] Mange kompottar blir brukte som dessert, men nokre kan serverast til kjøtrettar på same måte som chutney.[1] Ein kan servera kompott med krem, vaniljesaus, iskrem eller liknande.

Kompott kan også brukast som fyll til bakverk eller som tilbehøyr til andre rettar.[9][10]

Bilete[endre | endre wikiteksten]

Sjå òg[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 «kompott». Store norske leksikon (på norsk). 23. august 2019. 
  2. 2,0 2,1 «kompott» i Nynorskordboka.
  3. Ayto, John (2013). «Compote» (på engelsk). Oxford University Press. ISBN 9780199640249. doi:10.1093/acref/9780199640249.001.0001/acref-9780199640249-e-321. 
  4. «COMPOTE : Etymologie de COMPOTE», www.cnrtl.fr, henta 26. september 2019 
  5. 5,0 5,1 Bender, David A. (2014). «Compote» (på engelsk). Oxford University Press. ISBN 9780191752391. doi:10.1093/acref/9780191752391.001.0001/acref-9780191752391-e-7204. 
  6. «Easy Fruit Compote Recipe», Cookie and Kate (på engelsk), 30. august 2018, henta 26. september 2019 
  7. «Kokk- og servitørfag Vg2 - Kalde dessertar - graut av frukt og bær, kompott, krem, krutong, mousse og pudding - NDLA», ndla.no, henta 26. september 2019 
  8. Robuchon, Joël, «Members of the Gastronomic Committee». Larousse Gastronomique. New York: Clarkson Potter/Publishers, 2001, s. 322-323.
  9. NRK (9. juni 2015), «Julekake på to måter», NRK (på bokmål), henta 27. september 2019 
  10. «Andestek med kompott og sommerpoteter | Fjærkre | Weber Oppskrifter», www.weber.com (på norsk), henta 27. september 2019 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]