Lake Vanda

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Koordinatar: 77°31′47″ S 161°34′32″ E
Lake Vanda
innsjø
Lake Vanda Landsat 7 image.jpg
Landsat 7-bilete
Land Proposed flag of Antarctica (Graham Bartram).svg Antarktis
Tilsig Onyx River
Utløp ingen
Stad Wright Valley i Victoria Land
 - koordinatar 77°31′47″ S 161°34′32″ E
Lengd km
Areal 5,2 km²
Volum 160 000 000 m³
Type Hypersaltsjø
Administrert under Antarktistraktaten
Lake Vanda is located in Antarktis
Lake Vanda (Antarktis)
Wikimedia Commons: Lake Vanda

Lake Vanda er ein innsjø i Wright Valley i Victoria Land i Ross Dependency i Antarktis. Innsjøen er 8 km lang og har ei djupne ned mot 75 m.[1] Den newzealandske Vanda-stasjonen låg ved breidda av innsjøen frå 1968 til 1995. Lake Vanda er ein hypersalt innsjø og er meir enn ti gonger saltare enn sjøvatn,[2] som er saltare enn Daudehavet og kanskje enno saltare enn Assalsjøen, som er den saltaste innsjøen i verda utanfor Antarktis. Lake Vanda er òg meromiktisk, som tyder at det djupare vatnet i innsjøen ikkje blandar seg med det grunnare vatnet.[3] Det er tre distinkte vasslag som varierer i temperatur frå 23 ºC ved botnen til 7 ºC i det midtre laget og 4-6 ºC i det øvre laget.[4] Han er ein av mange saltsjøar i dei isfrie dalane i Dei transantarktiske fjella. Den største elva i Antarktis, Onyx River, flyt vestover og ut i Lake Vanda. Det ligg ein vêrstasjon ved munningen av elva.

Den isdekte Lake Vanda med Onyx River i framgrunnen.

Innsjøen er dekt av eit gjennomsiktig isdekke som er 3,5-4 meter tjukt året rundt, men smelting seint i desember dannar ein ei vollgrav ut til kring 50 meter frå breidda. Isoverflata er ikkje dekt med snø og består av djupe sprekker og smeltelinjer.[4] I dei kaldare månadane frys denne vollgrava til is att.


Det finst ikkje fisk i Lake Vanda eller Onyx River, men det finst mikroskopisk liv som cyanobakterie-algar. Ein har ikkje undersøkt dei djupare vasslaga i innsjøen, berre dei øvre vasslaga, fordi ein ikkje vil forstyrre det naturlege miljøet ved å køyre fjernstyrte undervassfartøy ned i djupet.[4]

Vanda-stasjonen[endre | endre wikiteksten]

For meir om dette emnet, sjå Vanda-stasjonen.

Vanda-stasjonen var kjend for The Royal Lake Vanda Swim Club.[5] Vitjande ved Vanda-stasjonen kunne kaste seg ut i det særs slate vatnet då iskappa smelta på sommaren og fekk eit symjemerke.

Vanda-stasjonen vart lagt ned og fjerna i 1995 då vassnivået auka, og vart erstatta av ei hytte, der det periodisk bur 2-8 forskarar.[6]

Kart over Wright Valley med Onyx River og Lake Vanda


Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. Mathez, Edmond A. (July–August 2005). «Cold Fire». Natural History. 
  2. Priscu, J. C., Priscu, L. R., Vincent, Warwick F., and Howard-Williams, Clive (1981). «Photosynthate distribution by microplankton in permanently ice covered Antartic desert lakes,» (PDF). Limnol. Oceanogr. 32 (1): 260–270. doi:10.4319/lo.1987.32.1,0260. 
  3. Gibson, John E. (1999). «The meromictic lakes and stratified marine basins av Vestfold Hills, East Antarctica». Antarctic Science 11 (2): 175–192. doi:10.1017/S0954102099000243. 
  4. 4,0 4,1 4,2 Mercer, Steve (2000). «Antarktis lake diving with the semi-closed rebreather.». In: Hallock and fransk (eds). Diving for Science...2000. Proceedings av 20th Annual Scientific Diving Symposium (amerikanske Academy of Underwater Sciences). Henta 22. februar 2014. 
  5. Parfit, Michael (1988). South light: a journey to Antarktis. London: Bloomsbury. s. 206–210. ISBN 0-7475-0134-3. 
  6. «Stream team field manual.». Henta 22. februar 2014. 

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]