Lamadyr

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Lamadyr
Lama (1).png
Systematikk
Rike: Dyr Animalia
Rekkje: Ryggstrengdyr Chordata
Underrekkje: Virveldyr Vertebrata
Klasse: Pattedyr Mammalia
Orden: Klauvdyr Artiodactyla
Familie: Kamelfamilien Camelidae
Underfamilie: Camelinae
Stamme: Lamadyr Lamini

Lamadyr (Lamini) er ei biologisk gruppe av søramerikanske kameldyr. Ho omfattar fire nolevande artar fordelt på to slekter, lama- og vikunjaslekta. Lamadyra er endemiske for den nye verda.

Lamadyr har ikkje kjønnsdimorfisme. Dei skil seg frå dei andre kameldyra kamel og dromedar ved å ha ein tett og lang pels.[1]

Fordøyingssystemet til lamadyr er unikt i høve til andre kameldyr. Det er spesielt innretta på å fordøya særskilde gifter som finst i det naturleg kosthaldet deira.[2] Vidare manglar dei galleblærestruktur.[3]

Moderne mtDNA-studium tyder på at lamadyr blei domestiserte for mellom 7 000 og 6 000 år sidan, alpakka frå vikunja og lama frå guanako.[4]

Guanako og vikunja er dei einaste ville kameldyrartene i Sør-Amerika. Dei stammar truleg frå ein felles progenitor som levde for kring 2-3 millionar år sidan.[5][6][4] Dei fire nolvande artane kan para seg og danna fertilt avkom.[7] Additionally, there are two extinct genera known from the fossil record.

Slekter og artar[endre | endre wikiteksten]

  • Kameldyr (Camelidae)
    • Camelini
    • Lamini (Lamoid)
      • Lamaslekta (Lama)
      • Hemiauchenia
        • Hemiauchenia edensis
        • Hemiauchenia gracilis
        • Hemiauchenia guanajuatensis
        • Hemiauchenia macrocephala
        • Hemiauchenia minima
        • Hemiauchenia vera
      • Palaeolama
        • Palaeolama mirifica
      • Pleiolama
      • Vikunjaslekta (Vicugna)

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. «Lamadyr». Store norske leksikon. 20. februar 2018. Henta 3. september 2018. 
  2. Murray E. Fowler. 1998. Medicine and Surgery of South American Camelids: Llama, Alpaca, Vicuna, Guanaco, second edition, Blackwell Publishing ISBN 0813803977, 9780813803975 549 pages
  3. C. Michael Hogan. 2008. Guanaco: Lama guanicoe, GlobalTwitcher.com, ed. N. Strömberg Arkivert 4. mars 2011 på Wayback Machine.
  4. 4,0 4,1 Miranda Kadwell, Matilde Fernandez, Helen F. Stanley, Ricardo Baldi, Jane C. Wheeler, Raul Rosadio and Michael W. Bruford. 2001. Genetic analysis reveals the wild ancestors of the llama and the alpaca. Proc. R. Soc. Lond. B 2001 268, 2575-258.
  5. Stanley, H. F., Kadwell, M. & Wheeler, J. C. 1994 Molecular evolution of the family Camelidae: a mitochondrial study. Proc. R. Soc. Lond. B 256, 1^6
  6. Wheeler, J. C., Russel, A. J. F. & Redden, H. 1995 Llamas and alpacas: pre-conquest breeds and post-conquest hybrids. J. Archaeol. Sci. 22, 833^840
  7. Wheeler, Jane C. (2012). «South American camelids - past, present and future» (PDF). Journal of Camelid Science 5: 13. Henta 25 February 2016.