Litomyšl

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Jump to navigation Jump to search
Litomyšl
Marknadsplassen
Marknadsplassen
Flagget til Litomyšl Byvåpenet til Litomyšl
Flagget til Litomyšl Byvåpenet til Litomyšl
Styresmakter
Land
Kraj
Tsjekkia
Pardubice
Første nemnd i 981
Borgarmeister Michal Kortyš
Geografi
Flatevidd
 - By

33,45 km²
Innbyggjarar
 - By (1.1.2015)
   - folketettleik

10 077
  301/km²
Koordinatar 49°52′″N 16°19′″EKoordinatar: 49°52′″N 16°19′″E
Høgd over havet 330 m
Diverse anna
Postnummer 030 92 - 570 01
Nettstad: www.litomysl.cz
Plassering
Litomyšl is located in Tsjekkia

Litomyšl (tysk Leitomischl) er ein by og ein kommune i regionen Pardubice i Tsjekkia. Litomyšl ligg aust i Böhmen og tok form på 1200-talet der det tidlegare hadde vore ein festningsbusetnad langs Trstenice-vegen – ei viktig handelsrute mellom Böhmen og Mähren.

Litomyšl er kanskje mest kjend for det monumentale renessanseslottet oppført i åra 1568 - 1581. Bygningane på slottsområdet er eksepsjonelle på grunn av deira arkitektoniske prakt. Samstundes var dei òg fødestaden til den tsjekkiske komponisten Bedřich Smetana. På den utstrekte plassen, ein av dei lengste i Tsjekkia, finst eit rådhus oppført i gotisk arkitektur og ei rekkje hus i renessanse- og barokk stil. Mange av desse har vakre arkadar og kvelva rom på gateplan. Eitt av dei viktigaste husa er U Rytířů med sine flotte fasadar.

Historisk har byen òg vore kjend som eit viktig religiøst senter. Det var i Litomyšl i 1344 at det andre bispedømet i Böhmen vart oppretta, sjølv om dette enda i løpet av hussitarkrigane. På 1800-talet spelte Litomyšl grammatikkskule ei viktig rolle.

Renessanseslottet i Litomyšl

Dei kulturelle tradisjonane i byen strekkjer seg langt utover dei regionale og nasjonale grensene. Det praktfulle interiøret i slottet, særleg det barokke slottsteateret, amfiteateret i slottsparken og huset til Smetana tilbyr alle varierte konsertprogram og teateroppføringar. I 1994 møtte dei sju sentraleuropeiske presidentane kvarandre i slottet. Slottet vart i 1999 innskrive på verdsarvlista til UNESCO.

Kjende personar med tilknyting til Litomyšl[endre | endre wikiteksten]

Litomyšl er fødebyen til Bedřich Smetana, (1824 - 1884), komponist, Arne Novák, kritikar og litteraturhistorikar og Hubert Gordon Schauer, litteraturkritikar.

Magdalena Dobromila Rettigova - forfattar av den første tsjekkiskspråklege kokeboka - budde her frå 1834 til ho døydde i 1845.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]