Mário de Sá-Carneiro

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Mário de Sá-Carneiro
Mário de Sá-Carneiro.jpg
Fødd 19. mai 1890
Lisboa
Død

26. april 1916
Paris

Yrke lyrikar, skribent
Mário de Sá-Carneiro på Commons

Mário de Sá-Carneiro (19. mai 189026. april 1916) var ein portugisisk poet og prosaforfattar som i lag med Fernando Pessoa blir rekna som grunnleggar av den litterære modernistrørsla i Portugal.

Liv[endre | endre wikiteksten]

Mário de Sá-Carneiro blei fødd i Lisboa. Han høyrde til ein høgborgarleg familie; faren var ingeniør. Mora døydde da han var to år gamal og Sá-Carneiro voks opp som einebarn.

I 1910 gav han ut teaterstykket Amizade («Venskap») i lag med skolekameraten Tomas Cabreira Junior. Cabreira Junior døydde i 1911 (sjølvmord). Sá-Carneiro var i Paris fleire gonger for å studere rettsvitskap, først i 1912, så hovudsakleg i 1914, og 1915 til 1916. I 1913 blei han kjend med Fernando Pessoa som han innleia eit nært venskap med.[1]

Det mest kjende verket til Sá-Carneiro er romanen A Confissão de Lúcio («Skriftemålet til Lúcio»), eit komplekst relasjonsdrama mellom ei kvinne og to dekadente diktarar under det parisiske fin de siècle. Boka tematiserer erfaringsgrunnlaget til Sá-Carneiro og ei leiting etter å finne sin eigen identitet som prega han heile livet. Han skreiv òg artiklar i litteraturtidsskriftet Orpheu (1915) som stort sett var finansiert av faren.

I Paris førte han eit ustadig bohemliv, han hadde økonomiske problem, krangla med faren og var ulukkeleg i kjærleik. Sá-Carneiro tok sitt eige liv[1]Hôtel de Nice i Paris.

Dei samla verka hans kom ut posthumt i 1946.

Mário de Sá-Carneiro fekk stor påverknad på generasjonen portugisiske diktarar som følgde etter, men han står i skuggen av Fernando Pessoa.

Tematisk krinsar verka til Sá-Carneiro ein god del om døden, og dei er prega av ein viss dødslengt.

Verk i utval[endre | endre wikiteksten]

  • Amizade («Venskap»), 1910, teaterstykke
  • Princípio («Byrjing»), 1912, forteljingar
  • O homem de Sonhos («Mannen som drøymde») og O Fixador de Instantes («Frysing av augneblenken»), 1913, forteljingar som kom ut i A Águia
  • A Alma («Sjela»), 1913, teaterstykke
  • Dispersão («Oppløysing»), 1914, lyrikk
  • A Confissão de Lúcio, 1914, roman
  • Céu em fogo («Himmel i brann»), 1915, 12 forteljingar
    • På norsk: Himmel i brann, eit utval noveller frå Céu em fogo, 81 sider. Folium klassikere (Portugal - 1800-talet). Omsett av Torstein Johnsrud. ISBN 82-7995-006-0
  • Indícios de Oiro, 1937, lyrikk, posthumt

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Hauptwerke der spanischen und portugiesischen Literatur, s. 783, ff. Kindlers neues Literaturlexikon,
Knauers Lexikon der Weltliteratur,
Etterord til romanen Lucios Bekenntnis (Suhrkamp, Frankfurt a.M. 1997, ISBN 3-518-22267-8)

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. 1,0 1,1 «Mário de Sá-Carneiro». Encyclopædia Britannica. Henta 6. mai 2012. a

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]