Mære kyrkje

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Koordinatar: 63°56′6″N 11°23′40″E

Mære kyrkje
kyrkje
Mære kirke.jpg
Kyrkjesamfunn Den norske kyrkja
Bispedøme Nidaros
Prosti Stiklestad
Sokn Mære
Fellesråd Steinkjer
Lengd Skip: 19,5 m x 10 m
kor: 9 m x 7 m m
Material stein
Innvigd 1100-talet
 - Endringar påbygd 1969
Kyrkjegard ved kyrkja
Altartavle altartavle frå 1650-åra, Johan Bildschneider

Mære kyrkje
63°56′2″ N 11°23′41″ E
Wikimedia Commons: Church of Mære

Mære kyrkje er ei steinkyrkje frå mellomalderen, bygd mellom 1150 og 1200 i bygda Mære i Steinkjer kommune i Trøndelag.

Tilgang til staden er via Fv258 og Europaveg 6.

Bygningen[endre | endre wikiteksten]

Detalj frå sørportalen.
Foto: Øystein H. Brekke

Kyrkja ligg heilt ute på vestkanten på Mæreshaugen. Ho er bygd i to omgangar, koret og litt av skipet først og denne delen har ein profilert sokkel som manglar i resten av kyrkjebygget. Samanlikningar av utgravningsplanen for trekyrkja viser at koret av stein er bygd rundt trekyrkja medan denne enno var i bruk. Etter dette vart trekyrkja reven og resten av steinkyrkja bygd. Sikker datering av koret finst ikkje, men det kan ha vore bygd i 1150-60-åra. Kyrkja har hatt eit vesttårn, men det raste saman i 1277 og det vart då sett inn ei dør i veggen. Fundamentet til tårnet vart avdekt i 1966. Kyrkja har hatt både nord og sørportal, men sørportalen vart murt att på 1600-talet.

Interiør[endre | endre wikiteksten]

Kyrkja har eitt skip med ope takverk, med stikkbjelkar med utskorne masker. Dendrokronologiske undersøkingar viser at tømmeret som er brukt i taket er hogge vinteren 1198-99.

Inventar[endre | endre wikiteksten]

Kyrkja har ein del inventar frå mellomalderen. Over korbogen heng ein triumfkross som kan vere frå 1200-talet. Ein Madonna med barnet-statue er oppbevart i Vitenskapsmuseet i Trondheim. Steinaltaret er det opphavlege frå mellomalderen med holrom der det kan ha vore oppbevart relikviar.

Altartavlen er frå 1650-åra , skoren av Johan Bilthugger og måla av Johan Kontrafeier. Ho er barokk. Preikestolen er samtidig med altartavla. Preikestolhimlinga er frå 1630-åra og vart opphavleg lagd til Nidarosdomen. Ein veit ikkje kvifor ho kom til Mære kyrkje.

Arkeologiske undersøkingar[endre | endre wikiteksten]

Det er funne spor av ei stolpekyrkje under kyrkja. Under denne igjen er det spor av to bygningar frå førkristen tid. Det vart funne 19 gullgubbar. Desse vart funne i fyllmassane i dei fire stolpehòla og like under golvet i den første kyrkja.[1]

Myntfunn[endre | endre wikiteksten]

I 1879 vart 10 myntar overlevert til Videnskabsselskapets Myntkabinett ved Museet for Historie og Arkeologi i Trondheim. Desse myntane kom frå Mære kyrkje.

Under ei arkeologisk utgraving i 1966 vart heile 565 myntar funne. Denne utgravinga vart leia av Hans Emil Lidén frå Riksantikvaren. Det var hovudsakleg norske mellomaldermyntar, men det vart òg funne danske, svenske og tyske myntar frå mellomalder og heilt opp til vår tid.

Litteratur[endre | endre wikiteksten]

  • Ekroll, Øystein, Stige, Morten, Havran, Jiři, Middelalder i Stein bind 1 i serien Kyrkjer i Noreg, Oslo 2000, s. 242- 245 ISBN 82-91399-09-3
  • Redaktør: Alf Henry Rasmussen – Våre kirker : norsk kirkeleksikon. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Mære kirke», s. 219

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Hans Emil Lidén, Utgravningene i Mære kirke. Hvordan skal funnene tolkes?, Før og etter Stiklestad 1030, ISBN 82-91350-01-9