Hopp til innhald

María Corina Machado

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
María Corina Machado

Fødd7. oktober 1967 (58 år)
Caracas
Statsborgar avVenezuela
Religionkatolisisme
Yrkepolitikar, menneskerettsaktivist, industriøkonom
InstitusjonarAndrés Bello katolske universitet
Radio Caracas Radio
Utdanna vedAndrés Bello katolske universitet
Instituto de Estudios Superiores de Administración
MorCorina Parisca
EktefelleRicardo Sosa Branger
MedlemSúmate
Alle verv
  • medlem av Venezuelas nasjonalforsamling (2010–2014) Sjå dette på Wikidata

María Corina Machado Parisca (fødd 7. oktober 1967) er ein venezuelansk politikar og industriingeniør som for tida er opposisjonsleiar i Venezuela. Ho sat som vald medlem av Venezuelas nasjonalforsamling frå 2011 til 2014.

Machado gjekk inn i politikken i 2002 som grunnleggar og leiar for røystemonitoreringsgruppa Súmate, saman med Alejandro Plaz. Ho er nasjonal koordinator for det politiske partiet Vente Venezuela. I 2018 vart ho nemnd som ei av BBC sine «100 Women».[1][2] I 2025 vart ho òg kåra til ei av dei 100 mest innflytelsesrike personane i verda av Time Magazine.[3] Machado vert rekna som ein leiande figur i den venezuelanske opposisjonen; regjeringa til Nicolás Maduro har forbode Machado å forlate landet.[2]

Machado var kandidat i presidentvalet i Venezuela i 2012, men tapte opposisjonsnominasjonen mot Henrique Capriles. Under protestane i Venezuela i 2014 var ho ein av hovudfigurane bak organiseringa av demonstrasjonane mot Maduro-regimet.[4] I 2019, under presidentkrisa i Venezuela, kunngjorde ho at ho ville stille til val på nytt dersom den omstridde interimspresidenten Juan Guaidó lukkast i å utlyse val; Guaidó lykkast likevel ikkje med dette.[5]

Ho var førehandskandidat for Vente Venezuela i primærvala til Den einskaplege plattforma i 2023, men vart den 30. juni 2023 frådømd retten til å stille til val i 15 år av Riksrevisjonen i Venezuela.[6] Avgjersla vart stadfesta av Venezuelas høgsterett i januar 2024.[7] Etter å ha vunne primærvala, vart Machado erklært som opposisjonen sin kandidat til presidentvalet i 2024, men ho vart erstatta av Corina Yoris den 22. mars 2024.[8] Yoris fekk ikkje registrere kandidaturet sitt, og vart mellombels erstatta av Edmundo González Urrutia.

Den 1. august 2024 publiserte Machado eit brev i The Wall Street Journal, der ho opplyste at ho hadde gått i skjul «av frykt for livet mitt, fridommen min og fridommen til landsmennene mine, frå diktaturet til Nicolás Maduro».[9][10]

I 2025 vart Machado tildelt Nobels fredspris «for det utrettelege arbeidet sitt for å fremje demokratiske rettar for det venezuelanske folket og for kampen sin for ei rettferdig og fredeleg overgang frå diktatur til demokrati».[11][12] Ho vart kåra til ei av BBC sine «100 Women» i 2018, og var på lista over Time Magazine sine 100 mest innverknadsrike personar i 2025. I 2024 mottok Machado Václav Havel-prisen for menneskerettar og Sakharovprisen (delt med González), for å representere venezuelanarar i kampen for demokrati.[13][14]

Machado vart fødd i Caracas i Venezuela den 7. oktober 1967.[15] Ho er etterkomar etter den 3. markisen av Toro, Sebastián José Antonio Rodríguez del Toro y Ascanio (1739–1787), og er den eldste av dei fire døtrene til psykologen Corina Parisca (f. 1940) og stålforretningsmannen Henrique Machado Zuloaga (1930–2023), som var nevø av Armando Zuloaga – drepen i eit opprør mot den venezuelanske diktatoren Juan Vicente Gómez. Ho er òg tippoldebarn av Eduardo Blanco, tipptipptantebarn av Martín Tovar y Tovar, og grandniese av Ricardo Zuloaga.[16][17][18]

Machado har ein grad i industriell ingeniørvitskap frå Universidad Católica Andrés Bello og ein mastergrad i finans frå Instituto de Estudios Superiores de Administración (IESA) i Caracas. I 2009 deltok ho òg i Yale University sitt «World Fellows Program».[19][20][21]

I 1992 starta Machado – som er mor til tre barn – Fundación Atenea (Atenea-stiftinga), ein organisasjon som brukar private donasjonar til å ta seg av foreldrelause og utsette gateborn i Caracas. Ho var òg styreleiar i Opportunitas-stiftinga.[20][21] Etter å ha arbeidd i bilindustrien i Valencia, flytta ho til Caracas i 1993.[17] På grunn av rolla si i Súmate, trekte ho seg frå stiftinga for å unngå at ho skulle bli politisert.[20]

Presidenten i USA George W. Bush tek imot Machado i Det ovale kontoret den 31. mai 2005.

Organisasjonen Súmate vart grunnlagd etter eit spontant møte mellom Machado og Alejandro Plaz i lobbyen på eit hotell i 2001, der dei delte uro for kva retning Venezuela var på veg mot. Machado sa: «Noko klikka. Eg fekk ei uroleg kjensle av at eg ikkje kunne bli verande heime og sjå landet bli polarisert og falle saman ... Vi måtte halde fast ved den demokratiske valprosessen, men endre kursen – gje venezuelanarane høve til å telja oss sjølve, for å dempa spenningane før dei bygde seg opp. Det handla om å velja stemmesetlar framfor kuler.»[17]

Súmate leia ein underskriftskampanje for folkerøystinga i 2004 om å tilbakekalla president Hugo Chávez.[22] Etter folkerøystinga vart medlemmer av Súmate, inkludert Machado, skulda for landssvik og konspirasjon etter artikkel 132 i straffelova,[23] for å ha motteke økonomisk støtte frå den amerikanske organisasjonen National Endowment for Democracy (NED).[20]

Ein talsperson for det amerikanske utanriksdepartementet sa at rettsforfølginga av ho var «ein del av president Hugo Chávez sin kampanje ... som hadde som mål å skremma medlemmer av sivilsamfunnet og hindra dei i å utøva sine demokratiske rettar.»[24] Dei strafferettslege skuldingane førte til fordømming frå Human Rights Watch og fleire demokrativerksemder,[25][26] den USA-amerikanske ambassaden i Venezuela,[27] og ein koalisjon av verdsleiarar.[28] Machado anerkjente støtta Chávez hadde frå delar av folket, og sa: «Vi må anerkjenne det positive som er vorte gjort», men meinte samstundes at presidenten var «i aukande grad intolerant».[18]

Machado og Plaz vart inviterte til å møte representantar frå nasjonalforsamlinga i august 2006 for å delta i ei gransking av Súmate si finansiering, men vart nekta tilgang til høyringa, trass i at dei hevda å ha motteke to brev som oppmoda dei til å møte.[29] Ho vart òg skulda for landssvik for å ha signert Carmona-dekretet under kuppforsøket i 2002,[18][30] då ho feilaktig fekk beskjed om å skrive namnet sitt på det ho trudde var ei besøksliste i presidentpalasset.[18][30] Rettsprosessen vart stansa i februar 2006 og har sidan vorte utsett på ubestemt tid – i praksis avvist.[31][32]

Presidentkandidatur i 2011

[endre | endre wikiteksten]

I 2011 lanserte Machado sitt kandidatur til presidentvalet i 2012.[33] Los Angeles Times nemnde ho som ein mogleg kandidat,[34] og Michael Shifter uttalte at ho var ein framtidig presidentkandidat «som kan formidle ein visjon for eit Venezuela etter Chávez, som kan appellere til nok støttespelarar av Chávez.»[35] Ifølgje Financial Times vart Machado kalla «det nye andletet til opposisjonen ... Til og med president Hugo Chávez har snakka om å møte ho i presidentvalet i 2012.»[36]

Den 13. januar 2012, under den årlege tala til nasjonen som Chávez heldt for nasjonalforsamlinga, utfordra Machado han om mangelen på basisvarer, kriminalitet og nasjonaliseringa av nøkkelindustriar. Ho sa: «Korleis kan du seie at du vernar om privat eigedom, når du har ekspropriert småbedrifter; å ekspropriere utan å betale er tjuveri.»[37] Vinnaren av primærvalet i 2012 for å vere opposisjonen sin kandidat mot Chávez i presidentvalet i oktober, vart Henrique Capriles Radonski. Ifølgje Associated Press erkjente Machado nederlaget før resultata vart offentleggjorde, og sa at ho ville støtte Capriles aktivt.[38]

Nasjonalforsamlinga

[endre | endre wikiteksten]

Kandidatur

[endre | endre wikiteksten]
Machado på Verdas økonomiske forum for Latin-Amerika i 2011 i Rio de Janeiro, Brasil

I februar 2010 trekte Machado seg frå Súmate,[39] og kunngjorde kandidaturet sitt til den venezuelanske nasjonalforsamlinga.[40] Ho representerte delstaten Miranda, for kommunane Chacao, Baruta, El Hatillo og soknet Leoncio Martínez i Sucre.[40] Ho var medlem av partiet Rettferd Først (Primero Justicia), ein del av Den demokratiske einskapspakta (Mesa de la Unidad Democrática – MUD), som stod i opposisjon til Chávez sitt parti, Det sameinte sosialistpartiet i Venezuela (Partido Socialista Unido de Venezuela – PSUV).[41] Då ho kunngjorde kandidaturet sitt, sa Machado at venezuelanarane er gode, heiderlege og frie menneske som ikkje ønskjer å leva med vald og hat. Ho lova å forsvara retten til å tenkja fritt og leva utan frykt.[42][43] I april 2010 vann Machado primærvalet.[44] Ho førte ein aktiv valkamp i «slumområde som tidlegare vart rekna som trygge Chávez-bastionar», der ho prøvde å «nytta seg av dei mange innanrikspolitiske problema, som omfattande valdskriminalitet, straumbrot i enkelte område, alvorleg bustadmangel og ein inflasjon på 30 prosent».[45]

Machado klaga over at MUD-kandidatar møtte «det ho kalla ein regjeringsstyrt propagandamaskin som produserer innslag som gjer narr av Chávez sine kritikarar, har talkshow dominert av regjeringsvennlege kandidatar og sender alle presidentens talar».[45] Ho måtte driva valkamp med mindre midlar, då ho «sleit med å overtyda støttespelarar og næringslivsleiarar om å bidra økonomisk, sidan dei frykta represaliar frå regjeringa og Chávez-vennlege aktoratar».[45] Ifølgje The Economist seier grunnlova i Venezuela at «regjeringsrepresentantar, inkludert presidenten, er forbodne å nytta stillinga si for å fremja ein politisk tendens. Men valmyndigheita, som har fire chavistar og berre éin opposisjonell i styret, meiner likevel det er tillate.»[46]

Chávez vart skulda for å ha brote valkampreglane ved å nytta statlege fjernsynskanalar til å «skjella ut motstandarane og rosa venene sine» under valkampen. Han nekta for å ha brote lova, og antyda at det einaste medlemmen i det nasjonale valrådet som ikkje støtta Chávez – og som tok opp saka – kunne bli straffa for å ha kome med skuldingane.[47] Ifølgje ein journalist frå Associated Press har det venezuelanske valrådet «i fleire år ignorert lovene som forbyr presidenten og andre valde embetsmenn frå å delta aktivt i valkamp for kandidatar. Chávez … har truga med rettslege skritt mot Vicente Díaz, det einaste medlemmen i valrådet som har kritisert den omfattande bruken hans av statlege medium i forkant av valet.»[45] Machado sa: «Mens vi besøker veljarar og går frå hus til hus, vert regjeringspartiet sin valkamp tredd ned over hovudet på folk gjennom fjernsynstalar.»[47] Då den statlege fjernsynskanalen intervjua Machado, synte dei bilete frå møtet hennar i Det ovale kontoret i 2005 med George W. Bush, som ein Associated Press-reportar skildra som «Chávez sin mangeårige erkefiende».[45] Ho sa: «Vi har ein valkamp leia av PSUV med store ressursar – som vi veit er offentlege midlar – sjølv om grunnlova forbyr det.»[45] PSUV hadde fordel av hyppige cadenas nacionales (Chávez-talane som alle venezuelanske TV-kanalar var pålagde å sende), medan «hovudkanalen til staten sende ein jamn straum av valmøte og reklame med Chávez sine kandidatar i raude klede».[45] Då Machado vart intervjua av den statlege kanalen, vart intervjuet «brått kutta», og sendinga vart «skifta til eit valmøte der Chávez tala til eit teater fullt av tilhengjarar».[45]

Machado vann valet til Nasjonalforsamlinga den 25. september 2010, som den kandidaten med flest røyster i heile landet.[36] Ho og partifellen Enrique Mendoza, som også var kandidat for Rettferd Først i Miranda, var dei «to med flest røyster nasjonalt».[34] Machado sa at presidenten «gjorde ein stor feil ved å gjera valet til ei folkerøysting om seg sjølv … Dette er eit klart signal om at venezuelanarane ikkje vil ha ei autoritær regjering, ei militarisert regjering, ei sentralstyrt regjering – og ei regjering som vil gjera Venezuela om til Cuba … Ein ny fase startar i dag, og vi har teke eit stort steg mot dagen då demokratiske verdiar, fridom, rettferd og godt styresett skal råda.»[35] Ho la til: «Vi har no legitimiteten frå folket si røyst. Vi er folkets representantar.»[48] Til slutt konkluderte ho: «Det er heilt klart. Venezuela sa nei til kommunisme etter kubansk modell.»[49]

Den 21. mars 2014 møtte Machado som alternativ utsending på vegner av Panama i Organisasjonen av amerikanske statar (OAS), midt under dei omfattande protestane i Venezuela, for å tala om situasjonen i landet.[50] Ifølgje The Wall Street Journal hevda «pro-Maduro-parlamentarar, som dominerer Nasjonalforsamlinga», at hennar deltaking i OAS var i strid med Venezuelas grunnlov, og fjerna ho frå Nasjonalforsamlinga.[51] Machado svarte med å skulda Diosdado Cabello (president i Nasjonalforsamlinga) for å driva eit «diktatur i Nasjonalforsamlinga»,[52] og hevda at fjerninga hennar var ulovleg.[53]

Protestar og aktivisme i 2014

[endre | endre wikiteksten]
Leopoldo López og María Corina Machado presenterer La Salida-initiativet. Juan Guaidó står bak.
Machado saman med Lilian Tintori, kona til Leopoldo López, under ei samling for opposisjonen.

Machado var ein av leiarane for opposisjonsdemonstrasjonane mot Nicolás Maduro under protestane i 2014. Den nasjonale forsamlinga bad 18. mars 2014 om ei strafferettsleg etterforsking av Machado for brotsverk, inkludert landssvik, grunna hennar deltaking i dei regjeringskritiske protestane.[54][55] Machado svara på skuldingane med å seie: «I eit diktatur, jo svakare regimet er, desto hardare vert undertrykkinga.»[56] Etter at ho vart fjerna frå nasjonalforsamlinga 21. mars 2014, starta Machado og støttespelarane hennar ein marsj 1. april 2014 mot sentrum av Caracas i protest mot utkastinga hennar. Machado forsøkte å vende tilbake til setet sitt i forsamlinga, men demonstrantane vart hindra av nasjonalgarden, som brukte tåregass for å spreie dei.[57]

I mai 2014 la regjeringsrepresentant Jorge Rodríguez fram skuldingar om ein konspirasjon blant opposisjonspolitikarar og embetsfolk, inkludert Machado, for å styrte Maduro-regimet. Som bevis presenterte venezuelanske styresmakter påståtte e-postar sendt gjennom Google frå både Machado og Pedro Mario Burelli.[58] Burelli hevda at e-postane var forfalska av Etterretningstenesta SEBIN, og la fram det han hevda var dei opphavlege e-postane.[59][60] I juni 2014 vart Machado, saman med Burelli, Diego Arria og Ricardo Koesling, kalla inn til avhøyr av riksadvokat Luisa Ortega Díaz.[61] Arrestordrar vart utferda 11. juni 2014.[62] Burelli hyra det USA-baserte cybertryggleiksfirmaet Kivu for å analysere dei påståtte e-postane.[63] Kivu konkluderte med at det ikkje fanst bevis for at det hadde vore e-postutvekslingar mellom Burelli sine Google-kontoar og dei påståtte mottakarane. Dei meinte vidare at e-postane frå styresmaktene hadde tydelege teikn på manipulasjon, og at venezuelanske tenestemenn hadde brukt forfalska e-postar for å skulde regimemotstandarar for å planleggje å drepe president Nicolás Maduro.[64][65][66]

I november 2014 kunngjorde styresmaktene at Machado formelt skulle verte tiltalt 3. desember 2014.[51][67] Machado og fleire andre hevda at skuldingane var falske og eit forsøk frå regjeringa på å avleie merksemda frå dei økonomiske problema i landet og frå meiningsmålingar som viste at Maduro hadde ei rekordlåg oppslutning på 30 %.[51] Mellom 2014 og 2021 arbeidde Machado som programleiar på radiostasjonen Radio Caracas Radio, der ho leia eit vekentleg timeslangt talkshow og program for politisk analyse kalla Contigo: Con María Corina Machado.[68][69][70]

Seinare politisk karriere

[endre | endre wikiteksten]

Den 1. februar 2019 kunngjorde Machado at ho ville stille som presidentkandidat dersom Juan Guaidó utlyste val, som følgje av den venezuelanske presidentkrisa i 2019.[71][72] Til det neste presidentvalet i Venezuela vart Machado rekna som ein leiande opposisjonskandidat.[73] I eit intervju om valet insisterte Machado på at ho ikkje var interessert i opposisjonen sitt primærval, og sa: «Målet mitt er å få Maduro vekk og kunne slå regimet ved å bruke all kraft.»[74] Ho hevda: «Det finst berre to alternativ her ... Vi vinn med eit overveldande fleirtal, eller så stel Maduro valet.»[75] Ifølgje leiaren for meiningsmålingsinstituttet Delphos, Félix Seijas, «Opposisjonen slik vi kjende ho finst ikkje lenger, og det opnar for at ho kan få støtte utover den radikale basen sin», då han forklarte den auka støtta hennar.[76] Den 30. juni 2023 vart ho frådømd retten til å ha offentlege verv i 15 år av regjeringa, grunna rolla hennar i anti-regjeringsprotestar.[77]

Primærvalet til presidentvalet 2023

[endre | endre wikiteksten]

Den 14. august 2022 stadfesta Machado at ho ville delta i primærvalet til presidentkandidaturet for Den eineplattforma (Unitary Platform) i 2023.[78] Under primærvalkampen stilte Machado seg imot teknisk bistand frå det nasjonale valrådet (CNE), og hevda at CNE er del av eit «kriminelt system». Ho forsvarte òg ei tilbakevending til manuell stemmegjeving. Den 15. mars 2023 starta ho offisielt valturneen sin i landet, i delstaten Mérida.[79] Gjennom førebuingane til kampanjen heldt Machado fram kritikken sin mot den tradisjonelle opposisjonsleiinga, særleg partia Demokratisk Aksjon, Rettferd Først, Ei Ny Tid og Folkeviljen.[80] Ho gjorde det klart at ho var villig til å forhandla fram ei løysing for å få til ein overgang frå chavismen.[81]

Den 30. juni 2023 vart Machado frådømd retten til å ha offentlege verv i 15 år av riksrevisoren i Venezuela, etter førespurnad frå politikaren José Brito. Riksrevisoren knytte ho til påståtte lovbrot begått av Juan Guaidó, og skulda henne for å ha støtta sanksjonar under den venezuelanske krisa.[6][82][83] Analytikarar meinte skuldingane var lite truverdige, sidan ho verken var medlem av den opposisjonsdominerte nasjonalforsamlinga frå 2015 (på grunn av ei tidlegare frådømming frå riksrevisjonen), eller hadde hatt noko embete i Guaidó si mellombelse regjering.[84] Dei sameinte nasjonane (SN), Organisasjonen av amerikanske statar (OAS), Den europeiske unionen (EU) og ei rekkje land fordømde frådømminga.[85][86] Europaparlamentet kalla utestenginga «vilkårleg og politisk motivert», medan nyheitsbyrået Associated Press peika på at det er ein vanleg taktikk frå regjeringa å utestengja opposisjonspolitikarar frå val.[32]

Den 26. oktober 2023, etter å ha vunne primærvalet, vart Machado offisielt proklamert som samlande presidentkandidat for opposisjonen av den nasjonale primærkommisjonen.[8] I januar 2024 stadfesta høgsterett i Venezuela 15-års frådømminga, og grunngav det med at ho var involvert i «korrupsjonsplottet orkestrert av den sjølverklærte presidenten Juan Guaidó». Ifølgje retten hadde dette ført til ein «kriminell blokade av den bolivarianske republikken Venezuela, så vel som den skamlause fråtakinga av føretaka og rikdommen til det venezuelanske folket i utlandet, i samspel med korrupte regjeringar.»[7] Machado peikte då ut Corina Yoris som sin kandidat i hennar stad. Yoris fekk likevel ikkje registrere seg som kandidat, og Edmundo González Urrutia vart seinare vald som erstattaren hennar.[87]

Valet i 2024 og etterverknader

[endre | endre wikiteksten]

Sjølv om Machado ikkje var presidentkandidaten ved presidentvalet i Venezuela i 2024, heldt ho fram som leiaren for opposisjonen mot chavismen gjennom heile valprosessen.[88][89] Den store støtta som kandidaten Edmundo González fekk i fleire meiningsmålingar, skuldast i stor grad den oppslutninga Machado gav han.[90][91][92] Når det gjeld rolla Machado kunne få i ei eventuell regjering leia av González Urrutia, skreiv The Telegraph at: «Dersom opposisjonen vinn, er det venta at fru Machado i praksis blir leiaren for ei regjering som formelt blir leia av herr González.»[93] Avisa samanlikna den massive folkerørsla rundt Machado med Hugo Chávez sin veg til makta i 1998, med tanke på den «gløden» ho skapte hos folket i ein situasjon prega av politisk krise og systematisk forfall.[93]

Den 4. juli starta Machado og González offisielt valkampen, saman med andre opposisjonsleiarar.[94] Arrangementet, som var planlagt som ein bilkaravane frå Chacaíto til El Marqués, utvikla seg til eit protesttog der titusenvis av menneske deltok.[95][96] The New York Times skildra Machado som «ein energisk tidlegare parlamentsrepresentant, med bodskapen om å bringe venezuelanarane heim att ved å gjenreise demokratiet og få økonomien på fote igjen».[97]

Etter at regjeringa i Venezuela kunngjorde falske valresultat, utvikla det seg ei nasjonal og internasjonal politisk krise.[98] Den 1. august publiserte Machado eit ope brev i The Wall Street Journal, der ho skreiv at ho hadde gått i dekning «i frykt for livet mitt, fridomen min, og for liva og fridomen til landsmenn under diktaturet til Nicolás Maduro». I brevet la ho fram det ho hevda var bevis frå røysteteljingar som viste at opposisjonen hadde vunne valet. Ho hevda at Maduro hadde kasta ut valobservatørar frå vallokala, medan desse «verna røystesetlane med livet som innsats gjennom heile natta etter valet».[9] Den 9. januar 2025 forsøkte regjeringsstyrkar å arrestere Machado etter eit folkemøte i Chacao i Caracas, der ho dukka opp offentleg for første gong etter tre månader i skjul.[99][100][101] Ifølgje rapportar skal regjeringsstyrkane ha «brutalt stoppa» bilen hennar og skote mot motorsyklane i følgjet hennar.[102][103][104]

Politiske synspunkt

[endre | endre wikiteksten]

Machado er motstandar av chavismen og har vore ueinig med andre delar av den venezuelanske opposisjonen.[105][106][107] I 2011 dreiv ho valkamp som forkjempar for «folkekapitalisme».[107] Machado støttar privatisering av statlege verksemder i Venezuela, inkludert oljeselskapet PDVSA.[75][106] Ho har støtta internasjonale sanksjonar under Venezuela-krisa,[75] og har tatt til orde for utanlandsk intervensjon for å fjerne Maduro på humanitært grunnlag.[108][109] I 2023 stilte ho som kandidat i den opposisjonelle presidentnominasjonen.[110][111] Maduro-regimet nekta ho deretter å stille til val.[112] Ho vart den viktigaste drivkrafta bak hovudkandidaten for opposisjonen, Edmundo González, som fekk lov til å stille av Maduro-regimet.[113]

Innanrikspolitikk

[endre | endre wikiteksten]

Innanrikspolitisk har Machado teke til orde for å forby attval til politiske verv, ho er for likekjønna ekteskap, støttar legalisering av medisinsk cannabis, og har oppmoda til ein nasjonal debatt om abort i tilfelle der mors liv er i fare eller ved valdtekt.[114] I eit intervju i 2024 snakka Machado om å gjere utdanning tilgjengeleg for alle venezuelanarar og å reformere rettsvesenet i landet.[115] Ved fleire høve har Machado peikt på Storbritannias Margaret Thatcher som den politikaren ho beundrar mest.[116][117]

Utanrikspolitikk

[endre | endre wikiteksten]

Når det gjeld konflikten mellom Israel og Palestina, uttrykte Machado støtte til Israel etter åtaka 7. oktober 2023.[118] Ho takka Israel for støtta til Edmundo González som vald president, og tidlegare til Juan Guaidó som fungerande president.[119][120] Machado planla å gjenopprette diplomatiske relasjonar med Israel, som vart brotne i 2009 på grunn av Gaza-krigen i 2008–2009.[120]

I februar 2025 heldt Machado ein tale på eit Patriots.eu-møte i Madrid.[121][122] Machado er ein sterk tilhengjar av den amerikanske presidenten Donald Trump, som ho i 2025 kalla ein «visjonær» med omsyn til motstanden hans mot Maduro-regimet i Venezuela.[123][124] Etter at Trump sende marinen til Karibia i 2025,[125] roste Machado Trump-administrasjonen. Ho har uttrykt støtte til bruk av makt for å avsetje Maduro-regimet; ein av rådgjevarane hennar sa til New York Times at ho har koordinert med Trump-administrasjonen og har ein plan for dei første hundre timane etter at Maduro er fjerna.[126]

Mål for vald

[endre | endre wikiteksten]

Machado har vorte skildra som ei «Stålkvinne» eller «Jarnkvinne».[107][127] Ifølgje The New York Times ser tilhengjarane hennar på ho som «modig fordi ho blir verande i Venezuela når mange andre politikarar har rømt».[128] Under feiringa av 200-årsjubileet for Venezuelas sjølvstende 5. juli 2011, etter kontroversielle kommentarar ho tidlegare hadde kome med om Venezuelas avhengnad av Cuba og mangel på sjølvstende, vart Machado angripen av ei sint gruppe regjeringssympatisørar.[129][130][131] Om lag 50 personar kasta steinar og flasker mot ho.[129][130] Styresmaktene kom ho til unnsetning, og ein politimann vart skadd då Machado vart evakuert frå området på ein motorsykkel tilhøyrande politiet.[129][130] Machado takka seinare styresmaktene for å ha forsvart ho, og bad om orsaking for eventuelle skadar dei hadde fått.[130]

Under presidentvalkampen til Machado i 2011 vart ho og følgjet hennar angripne 16. oktober av ei mindre gruppe frå PSUV sitt Motoriserte Front medan dei var i Turmero.[132][133] Machado og to andre vart skadde.[134] Angriparane gjekk laus på dei med slag, spark og ulike gjenstandar, medan dei ropte: «Dette er chavista-territorium, ingen politisk opposisjon kjem inn her».[132][133] Under samanstøytane i nasjonalforsamlinga 30. april 2013 vart kamera som dekte møta retta mot taket, og opposisjonsmedlemmar hevda dei vart angripne i eit «bakhaldsåtak frå tilhengjarar av president Nicolás Maduro sitt regime». Machado vart skadd saman med fleire andre folkevalde, og fortalde at ho vart angripen bakfrå, slegen i ansiktet og sparka medan ho låg på golvet – noko som resulterte i eit brote nasebein. Ho kalla hendinga for «eit planlagt, feigt og skammeleg åtak». Maduro kommenterte situasjonen med: «Det som hende i dag i nasjonalforsamlinga – vi er ikkje einige i vald. Dei seier oss, og vi visste, at opposisjonen kom for å provosere fram vald, og det vart eit kraftig basketak, veldig kraftig. Dette må ikkje skje igjen.»[135] Det vart ikkje teke disiplinære tiltak mot nokon av gjerningspersonane etter hendinga.[136][137]

På eit valmøte 16. november 2013 til støtte for opposisjonen under kommunevala, vart Machado og fleire andre politikarar angripne av regjeringssympatisørar med steinar og fyrverkeri.[138][139] Etter å ha leia protestar i Bolívar-delstaten 14. mars 2014, vart Machado, biskopen av Ciudad Guayana Mariano Parra, og andre innbyggjarar angripne på flyplassen i Puerto Ordaz.[140][141][142] Nasjonalgarden måtte gripe inn for å spreie angriparane.[141] Då Machado var på veg til eit møte i Caricuao 30. juli 2014, vart ho angripen av medlemmer frå colectivos.[143][144] Køyretøyet hennar vart kraftig skadd – både karosseriet og rutene vart slått med pistolkolbar, stokkar og steinar.[143] Machado kom seg unna og vart ført til møtestaden, medan colectivos følgde etter og braut ned døra før dei forsvann etter konfrontasjonar med innbyggjarar som forsvarte Machado.[143]

Prisar og utmerkingar

[endre | endre wikiteksten]

I mai 2005 tok den amerikanske presidenten George W. Bush imot Machado i Det ovale kontoret.[145] Etter møtet med Machado og ein samtale om Súmate sine «innsatsar for å verne om integriteten og openheita i Venezuelas valprosess», uttalte ein talsperson frå Det kvite huset at «presidenten uttrykte uro over forsøk på å trakassere og skremme Súmate og leiarane der».[146] I 2006 vart Machado heidra av National Review som «det beste av kvinnelege eigenskapar og dei vanskelege tidene mange kvinner opplever verda over» på ei liste over Kvinner verda bør kjenne til i samband med den internasjonale kvinnedagen.[147]

I 2009 vart Machado vald ut som ein av 15 deltakarar – frå 900 søkjarar – til Yale World Fellows Program. Dette programmet ved Yale University har som mål «å byggje eit globalt nettverk av framveksande leiarar og å auke den internasjonale forståinga i verda». I pressemeldinga frå programmet stod det: «Machado dedikerer seg til å forsvare demokratiske institusjonar og sivile rettar gjennom SUMATE, den leiande vaktbikkja for valopenheit i landet.»[148] Machado fullførte programmet seinare.[16]

Leopoldo López, Antonio Ledezma og Machado fekk Cádiz Cortes Ibero-American Freedom Prize i 2015 for sitt «urokkande forsvar av fridom i samfunnet sitt og krava om eit minimum av menneskerettar der, noko som har ført til offentleg fordømming frå styresmaktene, inkludert vilkårleg fengsling og innskrenking av grunnleggande sivile rettar».[149]

I 2018 vart Machado kåra til ei av BBC sine «100 mest innverknadsrike kvinner».[1] I 2019 mottok ho Prize for Freedom frå Liberal International.[150] [151] Machado fekk Václav Havel-prisen for menneskerettar i 2024 frå Europarådet.[13] Ho var ein av tre finalistar saman med Akif Gurbanov og Babutsa Pataraia.[152] Saman med Edmundo González fekk ho Sakharovprisen frå Europaparlamentet den 24. oktober 2024 for å «representere folket i Venezuela i kampen for å gjenreise fridom og demokrati».[14]

I april 2025 vart Machado teken med på Time si liste over dei 100 mest innflytelsesrike personane i verda. Den amerikanske utanriksministeren Marco Rubio skildra ho som ei «personifisering av motstandskraft, uthald og patriotisme».[153]

Nobels fredspris

[endre | endre wikiteksten]
Machado helsar ein folkemengd under Nobelveka 2025 i Oslo.

Inspira América-stiftinga, leia av Marcell Felipe, gjekk saman med rektorane ved fire amerikanske universitet den 16. august 2024 for å fremje nominasjonen av Machado til Nobels fredspris. Dei trekte fram hennar «utrøyttelege kamp for fred i Venezuela og verda» som «ei rettferdig anerkjenning av ein person som har vigd så å seie heile livet sitt til kampen for fred og frigjeringa» av Venezuela.[154][155] Den 26. august 2025 støtta den amerikanske utanriksministeren Marco Rubio, senator Rick Scott og kongressmedlemmene Mario Díaz-Balart og María Elvira Salazar nominasjonen hennar.[156]

Den 10. oktober vart Machado tildelt Nobels fredspris for 2025, «for det utrøyttelege arbeidet sitt for å fremje demokratiske rettar for folket i Venezuela og for kampen sin for å oppnå ei rettferdig og fredfull overgang frå diktatur til demokrati».[157] På X (tidlegare Twitter) dediserte Machado prisen til «det lidande folket i Venezuela» og til «president Trump for hans avgjerande støtte til saka vår».[158]

Machado kunne ikkje kome fram i tide til prisseremonien 10. desember, då den risikable og hemmelege flukta hennar ut av Venezuela gjorde at ho kom fram til Oslo etter seremonien.[159][160][161] Dottera hennar, Ana Corina Sosa, tok imot prisen på vegner av mora og heldt takketalen hennar.[162][163][164][165]

Prisen skapte kontrovers, og demonstrantar hevda at Machado oppmoda til krigshissing som kunne legitimere «USA-amerikansk militær intervensjon i strid med folkeretten».[166] På ein pressekonferanse dagen etter seremonien vart ho spurd om ho støtta ein invasjon frå USA. Ho svara at «Venezuela allereie er invadert», og lista opp nærværet av russiske og iranske agentar, colombianske narkotikagrupper og Hamas og Hizbollah som «opererer fritt i samsvar med regimet» og gjer «Venezuela til den kriminelle knutepunktet i Amerika». Ho hevda at «det som held regimet oppe» er finansiering «frå narkotikahandel, frå svarte marknaden for olje, frå våpenhandel og frå menneskehandel. Vi må stanse desse straumane.»[167]

Machado er skild og har tre barn;[16] barna hennar bur i utlandet på grunn av drapstruslar i heimlandet.[168]

  1. 1 2 «BBC 100 Women 2018: Who is on the list?» (på engelsk). BBC News. 19. november 2018. Henta 23. juli 2019.
  2. 1 2 Turkewitz, Julie; Herrera, Isayen; Fernandez, Adriana Loureiro (24. juli 2024). «The ‘Iron Lady’ of Venezuela Threatens to Unseat Its Autocrat». The New York Times (på engelsk). ISSN 0362-4331.
  3. ↑ «María Corina Machado: The 100 Most Influential People of 2025». TIME (på engelsk). 16. april 2025. Henta 17. april 2025.
  4. ↑ Kurmanaev, Anatoly (23. desember 2014). «Venezuela Protests Drive Poor to Maduro as Death Toll Mounts». Business Week. Arkivert frå originalen 13. mars 2014. Henta 23 December 2014.
  5. ↑ Regan, Trish (2. februar 2019). «Venezuela could see its first female president». Fox Business. Henta 17. februar 2019.
  6. 1 2 Armas, Mayela; Sequera, Vivian (30. juni 2023). «Venezuela opposition candidate Machado barred from holding office-gov't». Reuters (på engelsk). Henta 30. juni 2023.
  7. 1 2 «Venezuela's Supreme Court disqualifies opposition leader from running for president». Le Monde.fr (på engelsk). Agence France-Presse. 27. januar 2024. Henta 8. mars 2024.
  8. 1 2 Garcia Cano, Regina (26. oktober 2023). «María Corina Machado is winner of Venezuela opposition primary that the government has denounced». Associated Press. Henta 27. oktober 2023.
  9. 1 2 Machado, Maria Corina (1. august 2024). «I Can Prove Maduro Got Trounced». The Wall Street Journal. Henta 1. august 2024.
  10. ↑ Vipers, Gareth (10. oktober 2025). «Nobel Peace Prize Awarded to Venezuelan Opposition Leader María Corina Machado». The Wall Street Journal. Henta 10. oktober 2025.
  11. ↑ Ehlebracht, Anna; Holmes, Oliver (10 October 2025). «Nobel peace prize 2025 live: María Corina Machado wins for work promoting democratic rights in Venezuela». The Guardian. ISSN 0261-3077. Henta 10. oktober 2025.
  12. ↑ «Announcement, Nobel Peace Prize 2025». NobelPrize.org (Press release). Nobel Foundation. 10. oktober 2025. Henta 10. oktober 2025.
  13. 1 2 «Venezuelan opposition figure Machado wins European rights award». France24. 30. september 2024. Henta 1. oktober 2024.
  14. 1 2 «Venezuelan opposition leaders awarded Europe's Sakharov Prize for democratic campaign». Reuters. Henta 24. oktober 2024.
  15. ↑ Machado, María Corina. «Mi experiencia» [My experience] (på spansk). Arkivert frå originalen 22 March 2010. Henta 25 April 2010.
  16. 1 2 3 «María Corina» (på spansk). Vente Venezuela. 14. september 2016. Henta 3. mai 2017.
  17. 1 2 3 Boustany, Nora (9. juli 2004). «Signing On To Challenge Hugo Chavez». The Washington Post. s. A.15. ProQuest 409713725
  18. 1 2 3 4 Forero, Juan (19. november 2005). «The Saturday Profile; Venezuela's Best-Loved, or Maybe Most-Hated, Citizen». The New York Times. s. A4. Henta 24. februar 2010. ProQuest 93038231
  19. ↑ «Maria Corina Machado». Yale Jackson School of Public Affairs. 2009. Henta 25. oktober 2023.
  20. 1 2 3 4 O'Grady, Mary A. (10. juni 2005). «A Young Defender of Democracy Faces Chávez's Wrath». The Wall Street Journal. s. A9. ProQuest 398979963
  21. 1 2 «María Corina Machado». El Universal. 24. april 2006. Arkivert frå originalen 22. januar 2013. Henta 25. oktober 2023.
  22. ↑ «Chavez Calls Watchdog Group a Top Enemy». CBS News. 3 December 2005. Previously at this link[daud lenkje], also available at LexisNexis and archive.wn.com. Vitja 24. februar 2010.
  23. ↑ «Venezuela: Court Orders Trial of Civil Society Leaders». Human Rights Watch. 7. juli 2005. Henta 24. februar 2010.
  24. ↑ «Chávez intends to frighten opposition with NGO Súmate trial, says US spokesman». El Universal. Juli 2006. Arkivert frå originalen 15. august 2011. Henta 24. februar 2010.
  25. ↑ «Venezuela: Court Orders Trial of Civil Society Leaders». Human Rights Watch. 7 July 2005. Henta 26. oktober 2023.
  26. ↑ «Democracy Activists in Venezuela Threatened». World Movement for Democracy. 16. juli 2004. Arkivert frå originalen 30. mars 2006. Henta 8. juni 2006.
  27. ↑ «Súmate Trial Decision». Embassy of the United States, Venezuela. 8. juli 2005. Arkivert frå originalen 10. mars 2007. Henta 18. juni 2006.
  28. ↑ «International Coalition Expresses Concern for Democracy in Venezuela: Havel, Albright, McCain among signatories of letter to Chavez». National Endowment for Democracy. 11. november 2004. Arkivert frå originalen 10. mars 2005. Henta 15. august 2006.
  29. ↑ «Lawmakers fail to interrogate Súmate directors». El Universal. 1. august 2006. Arkivert frå originalen 7. juli 2012. Henta 24. februar 2010.
  30. 1 2 Ceaser, Mike (5. juli 2005). «Anti-Chávez leader under fire». Christian Science Monitor. Henta 23. desember 2014.
  31. ↑ A Decade Under Chávez: Political Intolerance and Lost Opportunities for Advancing Human Rights in Venezuela (PDF). Human Rights Watch. September 2008. s. 218. Henta 24. januar 2010.
  32. 1 2 Garcia Cano, Regina (13. juli 2023). «Venezuela government's ban on longtime foe draws attention to the opposition's presidential primary». Associated Press News. Henta 28. oktober 2023.
  33. ↑ de la Rosa, Alicia (11 July 2011). «Diputada Machado anunciará su precandidatura el próximo domingo» [Deputy Machado will announce her pre-candidacy next Sunday]. El Universal (på spansk). Arkivert frå originalen 12. juli 2011. Henta 25. oktober 2023.
  34. 1 2 Mogollon, Mery and Chris Kraul (28. september 2010). «Venezuela elections weaken Chavez's hold». Los Angeles Times. Henta 1. oktober 2010. Også ved ProQuest 755102957
  35. 1 2 Birnbaum, Ben (27. september 2010). «Chavez opponents make gains: Bloc breaks supermajority in Venezuelan legislature». The Washington Times. Henta 1. oktober 2010.
  36. 1 2 Mander, Benedict (28. september 2010). «Venezuela's opposition claims majority». Financial Times. Henta 1. oktober 2010.
  37. ↑ Wallis, Daniel and Andrew Cawthorne (14. januar 2012). «Chavez says would respect Venezuela vote if loses». Reuters. Henta 26. oktober 2023.
  38. ↑ «Venezuela's opposition picks Chavez's challenger». USA today. Associated Press. 12. februar 2012. Arkivert frå originalen 16. februar 2012. Henta 26. oktober 2023.
  39. ↑ «Comunicado de Súmate sobre renuncia de María Corina Machado» [Statement from Súmate regarding the resignation of María Corina Machado]. El Universal (på spansk). 12. februar 2010. Arkivert frå originalen 29. september 2012. Henta 25. oktober 2023..
  40. 1 2 «María Corina Machado lanzó su precandidatura a la AN» [María Corina Machado launched her pre-candidacy for the AN]. El Nacional (på spansk). 18. februar 2010. Arkivert frå originalen 28. juli 2012.
  41. ↑ «Divulgación Elecciones Parlamentarias: Estado Miranda» [Disclosure of Parliamentary Elections: Miranda State] (på spansk). Consejo Nacional Electoral, República Bolivariana de Venezuela. Henta 1. oktober 2010.
  42. ↑ «María Corina Machado presenta su precandidatura a la Asamblea Nacional» [María Corina Machado presents her candidacy for the National Assembly]. El Universal (på spansk). 18. februar 2010. Arkivert frå originalen 8. juli 2012. Henta 25. februar 2010.
  43. ↑ Martinez, Eugenio G. (22. februar 2010). «Hay que transformar las instituciones públicas» [Public institutions must be transformed]. El Universal (på spansk). Arkivert frå originalen 10. juli 2011. Henta 25. februar 2010.
  44. ↑ Contreras A., Carolina (25. april 2010). «Comisión Técnica anuncia resultados de primarias con 98% de votos escrutados» [Technical Commission announces primary results with 98% of votes counted]. El Universal (på spansk). Arkivert frå originalen 29. april 2010. Henta 27. oktober 2023.
  45. 1 2 3 4 5 6 7 8 Toothaker, Christopher (19. september 2010). «Chavez foes face obstacles ahead of crucial vote». Associated Press. Arkivert frå originalen 24. september 2011. Henta 26. april 2012.
  46. ↑ «Chávez grapples with a 50/50 nation». The Economist. 23. september 2010. Arkivert frå originalen 26. september 2010. Henta 1. oktober 2010.
  47. 1 2 Toothaker, Christopher (2. september 2010). «Election official: Chavez breaking campaign rules». Associated Press. Arkivert frå originalen 6. september 2010. Henta 15. september 2010.
  48. ↑ Forero, Juan (28. september 2010). «Chavez fails to solidify control». The Washington Post. Henta 1. oktober 2010. ProQuest 755080486
  49. ↑ «Candidate María Corina Machado: Venezuela said no to communism». El Universal. 27. september 2010. Arkivert frå originalen 6. april 2011. Henta 1. oktober 2010.
  50. ↑ «Martinelli pide a la OEA que se ponga los 'pantalones largos' y a Venezuela que libere a los presos» [Martinelli asks the OAS to put on 'long pants' and Venezuela to release the prisoners]. El Nacional (på spansk). 24. mars 2014. Arkivert frå originalen 24. mars 2014. Henta 23. desember 2014.
  51. 1 2 3 Vyas, Kejal (26. november 2014). «Venezuela to Charge Opposition Leader in Alleged Plot to Kill President Machado Says Allegations Are False, Government Attempt to Stifle Rivals». The Wall Street Journal. Henta 27. november 2014.
  52. ↑ «Venezuela opposition congresswoman's mandate revoked». BBC News Latin America. 25. mars 2014. Henta 4. desember 2014.
  53. ↑ «Venezuela: Opposition legislator Machado returns to Caracas». BBC News. 27. mars 2014. Henta 4. desember 2014.
  54. ↑ Ellsworth, Brian and Estaban Israel (19. mars 2014). «Venezuelan Congress seeks probe of protest leader». The Star online. Henta 23. desember 2014.
  55. ↑ Mogollon, Mery; Kraul, Chris (27. november 2014). «Venezuela opposition leader Maria Corina Machado answers charges». Los Angeles Times. Henta 28. oktober 2023.
  56. ↑ «María Corina: En dictadura, mientras más débil esté el régimen, mayor será la represión» [María Corina: In a dictatorship, the weaker the regime, the greater the repression]. La Patilla (på spansk). 20. mars 2014. Henta 20. mars 2014.
  57. ↑ Buitrago, Deisy (1. april 2014). «Venezuela troops block opposition leader from parliament». Reuters. Henta 1. april 2014.
  58. ↑ «En fotos y video: presentan 'escandalosos correos' que muestran el plan de magnicidio contra Maduro» [In photos and video: 'scandalous emails' that show the assassination plan against Maduro presented]. Noticias24.com (på spansk). 28. mai 2014. Arkivert frå originalen 11. mai 2015. Henta 16. juni 2014.
  59. ↑ «Burelli difundió correo que 'utilizó el Sebin para falsificar prueba'» [Burelli distributed email that 'Sebin used to falsify evidence']. El Universal (på spansk). 6. juni 2014. Arkivert frå originalen 10. juni 2014. Henta 14. juni 2014.
  60. ↑ «Judicial: dictan orden de captura a Burelli, Arria y Koesling» [Judicial: arrest warrant issued for Burelli, Arria and Koesling]. Reportero (på spansk). 11. juni 2014. Henta 16. juni 2014.
  61. ↑ de la Rosa, Alicia (4. juni 2014). «Fiscalía libró órdenes de comparecencia para Burelli, Machado y Arria» [Prosecutor's Office issued summonses for Burelli, Machado and Arria]. El Universal (på spansk). Arkivert frå originalen 6. juni 2014. Henta 14. juni 2014.
  62. ↑ «Ordenan captura de Diego Arria y otros dos opositores venezolanos» [Capture of Diego Arria and two other Venezuelan opponents ordered]. El Nuevo Herald (på spansk). 11. juni 2014. Arkivert frå originalen 14. juli 2014. Henta 11. juni 2014.
  63. ↑ «Pedro Burelli presenta pruebas forenses de la presunta falsificación de correos» [Pedro Burelli presents forensic evidence of the alleged falsification of emails]. CNN en Español (på spansk). 1. juli 2014. Henta 3. juli 2014.
  64. ↑ «Evidence in English | Evidencia en Castellano» – via Scribd. Accessed 8. september 2014.
  65. ↑ de Córdoba, José (30. juni 2014). «Expert Says Emails Used to Accuse Maduro Opponents of Assassination Plot Are Fake». The Wall Street Journal. Henta 1. juli 2014.
  66. ↑ «Venezuela accused of forging Maduro assassination plot evidence». Reuters. 2. juli 2014. Arkivert frå originalen 5. mars 2016. Henta 7. september 2014.
  67. ↑ Ellsworth, Brian and David Gregorio (26. november 2014). «Venezuela to charge opposition leader over alleged plot to kill Maduro». Reuters. Henta 27. november 2014.
  68. ↑ «María Corina Machado estará 'Contigo' todos los martes en RCR 750 AM» [María Corina Machado will be 'Contigo' every Tuesday on RCR 750 AM ]access-date=10. august 2024]. La Región (på spansk). 22. september 2014.
  69. ↑ «María Corina Machado ahora tiene programa de radio». La Patilla (på spansk). 24. september 2014. Henta 10. august 2024.
  70. ↑ «'Sin periodismo no hay democracia': lamentan el cierre de RCR y condenan los ataques contra la libertad de expresión en Venezuela» ['Without journalism, there is no democracy': RCR closure lamented and attacks on freedom of expression in Venezuela condemned]. El Nacional (på spansk). 30. juni 2023. Henta 10. august 2024.
  71. ↑ Rodríguez, Luis Miguel (February 2019). «María Corina Machado presentaría candidatura presidencial en elecciones libres» [María Corina Machado would present her presidential candidacy in free elections]. El Impulso (på spansk). Henta 2. februar 2019.
  72. ↑ «Anti-Maduro activist says she will run for president once Guaido calls elections». Yahoo Finance. February 2019. Henta 2. februar 2019.
  73. ↑ Moleiro, Alonso (28. februar 2023). «What is in store for María Corina Machado, the 'iron lady' of the Venezuelan opposition?». El País (på engelsk). Henta 30. juni 2023.
  74. ↑ «María Corina: 'Mi objetivo no es ganar la primaria, mi objetivo es sacar a Maduro'» [María Corina: 'My goal is not to win the primary, my goal is to remove Maduro']. El Estimulo (på spansk). 3. mars 2023. Henta 30. juni 2023.
  75. 1 2 3 Daniels, Joe (29. juni 2023). «Venezuela's opposition frontrunner warns of further turmoil». Financial Times. Henta 30. juni 2023.
  76. ↑ «Venezuela Lawmaker Mocked by Chavez Seeks to Oust His Successor». Bloomberg.com (på engelsk). 22. februar 2023. Henta 30. juni 2023.
  77. ↑ Singer, Florantonia (30. juni 2023). «El chavismo se lanza contra la oposición e inhabilita a María Corina Machado» [Chavismo attacks the opposition and disqualifies María Corina Machado]. El País (på spansk). Henta 30. juni 2023.
  78. ↑ Martínez, Ricardo (15. august 2022). «Maria Corina Machado confirma su participación en las primarias de la Unidad» [Maria Corina Machado confirms her participation in the Unidad primaries]. Mundo UR – Un mundo de información (på spansk). Henta 11. juli 2023.
  79. ↑ «María Corina Machado inició en Mérida su gira por Venezuela» [María Corina Machado began her tour of Venezuela in Mérida]. Diario El Tiempo (på spansk). Henta 11. juli 2023.
  80. ↑ Moleiro, Alonso (9. mai 2023). «Fricciones en la oposición venezolana ante el proceso de primarias en las que debe salir un candidato contra Maduro» [Friction in the Venezuelan opposition before the primary process in which a candidate against Maduro must emerge]. El País América Colombia (på spansk). Henta 11. juli 2023.
  81. ↑ «Machado dice estar dispuesta a negociar una 'salida' para lograr una transición» [Machado says she is willing to negotiate an 'exit' to achieve a transition]. TalCual (på spansk). 26. mai 2023. Henta 11. juli 2023.
  82. ↑ Perdomo, Luna (30. juni 2023). «José Brito: Contraloría inhabilitó a María Corina Machado por 15 años» [José Brito: Comptroller's Office disqualified María Corina Machado for 15 years]. Tal Cual (på spansk). Henta 10. juli 2023.
  83. ↑ Rodríguez, Ronny (30. juni 2023). «Contraloría inhabilita a María Corina Machado por 15 años, dice José Brito» [Comptroller's Office disqualifies María Corina Machado for 15 years, says José Brito]. Efecto Cocuyo (på spansk). Henta 10. juli 2023.
  84. ↑ «Los cinco vicios que hacen nula la inhabilitación de María Corina Machado» [The five vices that make the disqualification of María Corina Machado null and void]. Acceso a la Justicia (på spansk). 10. juli 2023. Henta 12. juli 2023.
  85. ↑ «¿Cómo ha sido el apoyo de la comunidad internacional a María Corina Machado?» [How has the support of the international community been for María Corina Machado?]. El Nacional (på spansk). 8. juli 2023. Henta 12. juli 2023.
  86. ↑ Taylor, Luke (21. oktober 2023). «'Their last hope': can a political challenger in Venezuela pull the country out of chaos?». The Guardian (på engelsk). ISSN 0261-3077. Henta 20. november 2023.
  87. ↑ Vanessa Buschschlüter (27. mars 2024). «Venezuela opposition overcomes hurdles to register candidate». BBC. Henta 27. mars 2024.
  88. ↑ Vinogradoff, Ludmila (20. juli 2024). «María Corina Machado, la líder política y espiritual en la campaña de la oposición en Venezuela» [María Corina Machado, the political and spiritual leader of the opposition campaign in Venezuela]. Clarín (på spansk). Henta 22. juli 2024.
  89. ↑ Ghio, Valeria Ordóñez (26. januar 2024). «¿Quién es María Corina Machado, ganadora de las primarias opositoras en Venezuela?» [Who is María Corina Machado, the winner of the opposition primaries in Venezuela?]. CNN (på spansk). Henta 22. juli 2024.
  90. ↑ «Venezuela: dos encuestas dan amplia ventaja al opositor Edmundo González». Voz de América (på spansk). 18. juli 2024. Henta 22. juli 2024.
  91. ↑ Rama, Borja (21. juli 2024). «Las encuestas dan como claro vencedor a Edmundo González en Venezuela» [Polls show Edmundo González as the clear winner in Venezuela]. El Debate (på spansk). Henta 22. juli 2024.
  92. ↑ Rodríguez Brazón, Ana María (20. juli 2024). «Elecciones en Venezuela: A una semana de los comicios, el opositor Edmundo González supera por 20 puntos a Nicolás Maduro» [Venezuelan elections: One week before the elections, opposition leader Edmundo González leads Nicolás Maduro by 20 points]. El Tiempo (på spansk). Henta 22. juli 2024.
  93. 1 2 Tegel, Simeon (20. juli 2024). «South America's last dictator unleashes dirty tricks as landslide defeat looms». The Telegraph (på engelsk). ISSN 0307-1235. Henta 22. juli 2024.
  94. ↑ «Edmundo González y María Corina arrancaron campaña con masiva movilización en Caracas» [Edmundo González and María Corina kicked off their campaign with a massive mobilization in Caracas]. nuevodia.com.ve (på spansk). 5. juli 2024. Henta 22. juli 2024.
  95. ↑ «Edmundo González y Machado encabezan caravana de campaña» [Edmundo González and Machado lead campaign caravan]. TalCual (på spansk). 4. juli 2024. Henta 22. juli 2024.
  96. ↑ «Inicia la campaña electoral en Venezuela, de cara a las presidenciales del 28 de julio» [The electoral campaign begins in Venezuela, ahead of the presidential elections on. juli 28]. France 24 (på spansk). 4. juli 2024. Henta 22. juli 2024.
  97. ↑ Turkewitz, Julie; Fernandez, Adriana Loureiro (18. juli 2024). «Losing Hope, Venezuelans Vow to Leave Their Country if Maduro Wins». The New York Times (på engelsk). ISSN 0362-4331. Henta 22. juli 2024.
  98. ↑ Kurmanaev, Anatoly (6. august 2024). «Venezuela's Strongman Was Confident of Victory. Then Came the Shock.». New York Times. Arkivert frå originalen 7. august 2024. Henta 8. august 2024.
  99. ↑ «María Corina Machado fue secuestrada por la dictadura de Nicolás Maduro» [María Corina Machado was kidnapped by Nicolás Maduro's dictatorship]. Infobae (på spansk). 9. januar 2025. Henta 9. januar 2025.
  100. ↑ «Denuncian que María Corina Machado fue secuestrada por efectivos del gobierno de Venezuela» [María Corina Machado is reported to have been kidnapped by Venezuelan government agents]. Canal26 (på spansk). Henta 9. januar 2025.
  101. ↑ «La oposición denunció que el chavismo secuestró y luego liberó a Corina Machado» [The opposition denounced that Chavismo kidnapped and then released Corina Machado]. Cadena 3 Argentina (på spansk). 9. januar 2025. Henta 9. januar 2025.
  102. ↑ Rodríguez, Mario Alejandro (9. januar 2025). «Expresidentes Uribe, Duque y Santos reaccionaron a la detención de María Corina Machado por el régimen de Maduro» [Former presidents Uribe, Duque, and Santos reacted to the arrest of María Corina Machado by the Maduro regime]. Infobae (på spansk). Henta 9. januar 2025.
  103. ↑ «Venezuela's opposition leader Machado briefly detained». Deutsche Welle (på engelsk). 10. januar 2025. Henta 1. februar 2025.
  104. ↑ Turkewitz, Julie (9. januar 2025). «Venezuela's Opposition Leader Is Forcibly Detained and Then Released». The New York Times (på engelsk). ISSN 0362-4331. Henta 1. februar 2025.
  105. ↑ Santaeulalia, Inés; Singer, Florantonia (27. juni 2023). «María Corina Machado: The radical opposition leader gaining momentum in Venezuela». El País (på engelsk). Henta 30. juni 2023.
  106. 1 2 Maza, Jesús (30. juni 2023). «¿Quién es Corina Machado, candidata opositora que lidera las encuestas para las Primarias 2023?» [Who is Corina Machado, opposition candidate who leads the polls for the 2023 Primaries?]. La República (på spansk). Henta 30. juni 2023.
  107. 1 2 3 Pinero, Jesus (19. november 2018). «María Corina Machado, la dama de acero» [María Corina Machado, the lady of steel]. El Estímulo (på spansk). Henta 16. juli 2023.
  108. ↑ Venezuela: What Lies Ahead after Election Clinches Maduro's Clean Sweep. International Crisis Group. 2020. s. 5–10.
  109. ↑ Phillips, Tom; Torres, Patricia (4. mai 2019). «'Hope never dies': Venezuela opposition ponders what's next after failed uprising». The Guardian (på engelsk). ISSN 0029-7712. Henta 30. juni 2023.
  110. ↑ Reyes, Iván E.; Rodríguez, Ronny (24. juni 2023). «María Corina: La derrota de este régimen ya empezó en las calles de Venezuela» [María Corina: The defeat of this regime has already begun in the streets of Venezuela]. Efecto Cocuyo (på spansk). Henta 22. oktober 2023.
  111. ↑ Juan Diego Quesada; Inés Santaeulalia (23. oktober 2023). «María Corina Machado arrasa en las primarias de la oposición en Venezuela». El País (på spansk). Henta 19. november 2023. «[...] buscaba el final por la fuerza de Maduro con la ayuda de EE UU [...] Ahora, la candidata está decidida a echar al chavismo por la vía electoral»
  112. ↑ Schmidt, Samantha; Sands, Leo (29. juli 2024). «World leaders cast doubt on Maduro's claim of victory in Venezuelan election». Washington Post (på engelsk). ISSN 0190-8286.
  113. ↑ Turkewitz, Julie; Herrera, Isayen; Fernandez, Adriana Loureiro (24. juli 2024). «The 'Iron Lady' of Venezuela Threatens to Unseat Its Autocrat». The New York Times (på engelsk). ISSN 0362-4331.
  114. ↑ Toro, Felipe (31. mai 2023). «María Corina Machado: 'We Must Privatize PDVSA'». Caracas Chronicles (på engelsk). Henta 11. juli 2023.
  115. ↑ Pozzebon, Stefano (26. juli 2024). «The woman behind Venezuela's upstart opposition movement». CNN (på engelsk). Henta 16. august 2024.
  116. ↑ Alonso Moleiro; Inés Santaeulalia (1. oktober 2023). «María Corina Machado, the Venezuelan Margaret Thatcher». EL PAÍS English (på engelsk). Henta 10. oktober 2025.
  117. ↑ Romero, Paola (24. juli 2024). «Evita meets Thatcher: the woman fighting Venezuela's autocracy». The Spectator (på engelsk). Henta 10. oktober 2025.
  118. ↑ Tovar, Fran (7. oktober 2023). «María Corina Machado expresó su solidaridad con Israel tras el ataque sorpresivo del Hamas». Emisora Costa del Sol 93.1 FM (på spansk). Henta 10. oktober 2025.
  119. ↑ «María Corina Machado al canciller de Israel: Valoramos inmensamente su apoyo al pueblo de Venezuela #30Ene». El Impulso. 30. januar 2025. Henta 10. oktober 2025.
  120. 1 2 Silkoff, Shira; Fabian, Emanuel; Yohanan, Nurit (29. januar 2019). «Top Venezuelan opposition figure asks Jewish expats to return». The Times of Israel. Henta 10. oktober 2025.
  121. ↑ Latona, David. «Orban, Le Pen hail Trump at far-right 'Patriots' summit in Madrid». Reuters.
  122. ↑ «'Your time is over' - far-right leaders start fight with EU mainstream». euronews (på engelsk). 8. februar 2025. Henta 10. oktober 2025.
  123. ↑ «Nobel Peace Prize winner hailed Trump as 'visionary' just days before her victory». The Independent (på engelsk). 10. oktober 2025. Henta 10. oktober 2025.
  124. ↑ Phillips, Tom (10. oktober 2025). «Venezuelan politician María Corina Machado wins Nobel peace prize». The Guardian (på engelsk). ISSN 0261-3077. Henta 10. oktober 2025.
  125. ↑ Phillips, Tom; Torres, Patricia (7. oktober 2025). «Venezuela on edge over Trump regime change whispers: 'If it does happen we are ready'». The Guardian (på engelsk). ISSN 0261-3077. Henta 10. oktober 2025.
  126. ↑ Turkewitz, Julie; Loureiro Fernandez, Adriana (28. september 2025). «Fear and Hope in Venezuela as U.S. Warships Lurk». The New York Times (på engelsk). Henta 10. oktober 2025. ProQuest ID 3255092122
  127. ↑ «Así es María Corina Machado, la líder opositora venezolana que ha ganado el Premio Nobel de la Paz 2025» [María Corina Machado, the Venezuelan opposition leader who has won the 2025 Nobel Peace Prize]. El Confidencial. 10. oktober 2025.
  128. ↑ Herrera, Isayen; Glatsky, Genevieve (23. oktober 2023). «Maduro Antagonist on Track to Win Venezuela Primary». The New York Times. Henta 27. oktober 2023.
  129. 1 2 3 Ernesto Escarri; Alicia de la Rosa (5. juli 2011). «Agreden a diputada María Corina Machado al salir del desfile» [Deputy María Corina Machado is attacked when leaving the parade]. El Universal (på spansk). Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  130. 1 2 3 4 «MCM tras ser agredida: 'la violencia es la faz tenebrosa de quienes se sienten derrotados'» [MCM after being attacked: 'violence is the dark face of those who feel defeated']. Noticias24.com (på spansk). 5. juli 2011. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  131. ↑ Palacios, José Angel (5. juli 2011). «Chavistas agredieron a diputada María Corina Machado» [Chavistas attacked deputy María Corina Machado]. El Carabobeno (på spansk). Arkivert frå originalen 12 August 2011. Henta 23. desember 2014.
  132. 1 2 «Violentos atacan a Maria Corina Machado en Aragua» [Violent people attack Maria Corina Machado in Aragua]. El Universal (på spansk). 16. oktober 2011. Arkivert frå originalen 17. oktober 2011. Henta 16. oktober 2011.
  133. 1 2 «MCM denuncia que fue agredida en Turmero por simpatizantes del gobierno (+ fotos)» [MCM denounces that she was attacked in Turmero by government sympathizers (+ photos)]. Noticias24.com (på spansk). 16. oktober 2011. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  134. ↑ «María Corina relató los detalles de la agresión que ayer sufrió en Turmero» [María Corina recounted the details of the attack she suffered yesterday in Turmero]. Noticias24.com (på spansk). 17. oktober 2011. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  135. ↑ Shoicet, Catherine (1 May 2013). «Lawmakers report brawl in Venezuelan National Assembly». CNN. Henta 10. april 2014.
  136. ↑ «Los rostros golpeados de los parlamentarios opositores» [The beaten faces of opposition parliamentarians]. El Nacional (på spansk). 1 May 2013. Arkivert frå originalen 13. april 2014. Henta 10. april 2014.
  137. ↑ Mogollon, Mary and Chris Kraul (19. mars 2014). «Venezuelan officials say opposition leader faces criminal charges». Los Angeles Times. Henta 19. juli 2014.
  138. ↑ «María Corina Machado denuncia agresión a marcha en Sabaneta» [María Corina Machado denounces aggression at a march in Sabaneta]. Noticiero Digital (på spansk). 17. november 2013. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  139. ↑ «Oficialistas atacaron caravana de la Unidad» [Official-istas attacked the Unity caravan]. Notitarde (på spansk). 17. november 2013. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  140. ↑ «Diputada Machado agredida por oficialistas en aeropuerto de Puerto Ordaz» [Deputy Machado attacked by government supporters at Puerto Ordaz airport]. El Universal (på spansk). 14. mars 2014. Arkivert frå originalen 15. mars 2014. Henta 23. desember 2014.
  141. 1 2 «María Corina Machado denunció que fue agredida en Puerto Ordaz» [María Corina Machado reported that she was attacked in Puerto Ordaz]. Ultimas Noticias (på spansk). 14. mars 2014. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  142. ↑ «Cómo agredieron a María Corina Machado en aeropuerto de Puerto Ordaz (+ Video)» [How they attacked María Corina Machado at the Puerto Ordaz airport (+ Video)]. Venezuela Al Dia (på spansk). 14. mars 2014. Henta 23. desember 2014.
  143. 1 2 3 «María Corina Machado fue atacada durante una asamblea en Caricuao» [María Corina Machado was attacked during an assembly in Caricuao]. Lapatilla.com (på spansk). 31. juli 2014. Henta 23. desember 2014.
  144. ↑ «Así quedó carro de María Corina Machado tras agresión en Caricuao» [This is how María Corina Machado's car looked after attack in Caricuao]. Elpropio.com (på spansk). 31. juli 2014. Arkivert frå originalen 23. desember 2014. Henta 23. desember 2014.
  145. ↑ «President George W. Bush welcomes Maria Corina Machado» (Press release). The White House. Mai 2005. Henta 18. august 2006.
  146. ↑ «Bush expressed concern about Venezuelan government's harassment against Súmate». El Universal. 1. juni 2005. Arkivert frå originalen 15 August 2011. Henta 24. februar 2010.
  147. ↑ «Women the World Should Know». National Review Online. 8. mars 2006. Arkivert frå originalen 18. mars 2006. Henta 1. juli 2006.
  148. ↑ «Yale University President Announces 2009 Yale World Fellows». Yale News. 24. april 2009. Henta 6. januar 2015.
  149. ↑ «López, Ledezma y Machado galardonados con el Premio Libertad Cortes de Cádiz» [López, Ledezma and Machado awarded the Libertad Cortes de Cádiz Prize] (på spansk). El Nacional. 12. juni 2015. Arkivert frå originalen 14. juni 2015. Henta 16. juni 2015.
  150. ↑ «LI Prize for Freedom 2019 awarded to Maria Corina Machado». liberal-international.org. 8. oktober 2019. Henta 21. november 2020.
  151. ↑ «2009: Maria Corina Machado». Yale University. 2009. Henta 1. oktober 2024.
  152. ↑ Sahhar, Georgette (27. august 2024). «María Corina Machado es candidata al Premio de Derechos Humanos Václav Havel» [Maria Corina Machado is a candidate for the Václav Havel Human Rights Prize]. El Diario de Caracas (på spansk). Henta 28. august 2024.
  153. ↑ «María Corina Machado: The 100 Most Influential People of 2025». TIME (på engelsk). 16. april 2025. Henta 17. april 2025.
  154. ↑ Castropé, Daniel (16. august 2024). «Lanzan campaña para nominar a María Corina Machado al Premio Nobel de la Paz» [Campaign launched to nominate Maria Corina Machado for the Nobel Peace Prize]. Diario Las Americas (på spansk). Henta 27 August 2024.
  155. ↑ Højris Dahl, Mie (20. august 2024). «How Venezuela's opposition leader went from political fringe to center stage». Christian Science Monitor. Henta 27. august 2024.
  156. ↑ Civita, Alicia (10. oktober 2025). «Marco Rubio Lead the Campaign to Get Venezuela's María Corina Machado the Nobel Peace Prize Openly Coveted by Trump». Latin Times (på engelsk). Henta 12. oktober 2025.
  157. ↑ «Announcement, Nobel Peace Prize 2025». NobelPrize.org (Press release). Nobel Foundation. 10. oktober 2025. Henta 10. oktober 2025.
  158. ↑ Manenkov, Kostya; Cano, Regina Garcia; Moulson, Geir (10. oktober 2025). «Venezuelan opposition leader María Corina Machado wins the Nobel Peace Prize». AP News (på engelsk). Henta 10. oktober 2025.
  159. ↑ de Córdoba, José; Bergengruen, Vera; Leary, Alex (12. desember 2025) [11. desember 2025]. «Rescued at Sea: How Venezuela's Machado Survived the Riskiest Leg of Her Escape». The Wall Street Journal. ProQuest 3281616430. Henta 12. desember 2025. templatestyles stripmarker in |id= at position 1 (hjelp)
  160. ↑ Reals, Tucker; Luciano, Lilia; Oliver, Norman (11. desember 2025). «Inside the very tense, very wet secret mission to get María Corina Machado out of Venezuela». CBS News. Henta 12. desember 2025.
  161. ↑ Referansefeil: Ugyldig <ref>-merke; ingen tekst vart gjeven for referansen med namnet AP10Dec
  162. ↑ Keyton, David (10. desember 2025). «Machado’s daughter accepts Nobel Peace Prize in Venezuelan opposition leader’s absence». AP News (på engelsk). Henta 10. desember 2025.
  163. ↑ Meløe, Aurora Ytreberg (10. desember 2025). «Ville at moren skulle ta i mot prisen selv». NRK (på norsk). Henta 10. desember 2025.
  164. ↑ Lohne, Lone; Hansen, Bendik (10. desember 2025). «Tok imot fredsprisen: –⁠ Jeg er her for moren min». VG (på norsk). Henta 10. desember 2025.
  165. ↑ «Maria Corina Machado:Nobel Prize lecture». Nobel Prize Foundation. Henta 12. desember 2025.
  166. ↑ Glatsky, Genevieve; Libell, Henrik (9. desember 2025). «Nobel Prize for Venezuelan Dissident Draws Criticism». The New York Times. Henta 12. desember 2025.
  167. ↑ «'Venezuela has already been invaded' says Nobel Peace Prize winner Machado when asked about Trump intervention». Sky News. 11 December 2025. Henta 12. desember 2025.
  168. ↑ 'The world is starting to understand we will defeat Maduro,' says Venezuelan opposition politician. CNN. 8. juli 2023. Hendinga finn stad ved 9:00. Henta 28. oktober 2023.
Henta frå «https://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=María_Corina_Machado&oldid=3635657»