Narrmarihandslekta

Narrmarihandslekta
Salepsrot
Systematikk
Rike:	Planteriket
Klasse:	Einfrøblada
Orden:	Aspargesordenen
Familie:	Orkidéfamilien
Slekt:	Anacamptis
Artar i Noreg
narrmarihand (A. morio)
Vitskapleg namn
Anacamptis Rich.
Økologi
Utbreiing:	Europa, vestlege Asia, nordlege Afrika

Narrmarihandslekta (Anacamptis) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.^[1]

Systematikk

På verdsbasis har narrmarihandslekta vore ei slekt med berre ein art, men eit titals artar som tidlegare var i vårmarihandslekta Orchis, er no flytta over hit.^[2]^[3]^[4]^[5] Berre ein art, narrmarihand, er representert i Noreg, medan eit par til er å finne elles i Norden.^[6]^[7] I nyare litteratur blir somme artar i slekta stundom rekna til ei slekt Paludorchis.

Etymologi

Namnet Anacamptis kjem frå det greske verbet anakámpto (ανακάμπτω), som tyder å svinge opp eller bakover.

Artar

Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:

narrmarihand (A. morio)

Arten er på Norsk raudliste for artar (2021) oppgradert frå sterkt truga til kritisk truga (CR).^[8]

I tillegg finst desse artane elles i Norden:

myrmarihand (A. palustris), i Sverige (VU)^[6]
salepsrot (A. pyramidalis), i Sverige (LC)^[6] og Danmark (VU)^[7]

I nordlege Europa finst òg:

A. laxiflora, på Jersey og Guernsey,^[9] utdøydd i Belgia/Vallonia^[10]
A. coriophora, i Tyskland (CR)^[11] og Polen (CR),^[12]^[13] i Estland og kanskje i Litauen, men utdøydd båe stader,^[14]^[15] utdøydd i Nederland,^[16] Belgia/Flandern,^[17] Belgia/Vallonia^[10] og Luxembourg^[18]

Referansar

↑ «Artsdatabanken: Narrmarihandslekta». Artsdatabanken. Henta 2022-02-27.
↑ Johannes Lid og Dagny Tande Lid (1994). Norsk flora (6. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 726. ISBN 82-521-3754-7.
↑ Johannes Lid og Dagny Tande Lid (2005). Norsk flora (7. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 908. ISBN 978-82-521-6029-1.
↑ «PoWO: Anacamptis». Plants of the World Online. Henta 2022-02-27.
↑ Horst Kretzschmar, Wolfgang Eccarius, Helga Dietrich (2007). The Orchid Genera Anacamptis, Orchis and Neotinea. Albersdorf, Tyskland: EchinoMedia. ISBN 978-3937107127.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
1 2 3 «Artfakta: Salepsrötter Anacamptis». Artdatabanken. Henta 2025-03-27.
1 2 «Horndrager Anacamptis pyramidalis». Naturbasen. Henta 2022-02-27.
↑ «Raudlista 2021: Narrmarihand». Artsdatabanken. 2021-11-24. Henta 2022-02-27.
↑ Anne and Simon Harrap (2009). Orchids of Britain and Ireland (2. utg.). London: A & C Black. ISBN 978-1-408-10571-9.
1 2 «La liste rouge de la flore (2026)». SPW Environnement (Service Public de Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement - ARNE). Henta 2026-07-18.
↑ «Die Roten Listen: Farn- und Blütenpflanzen (Tracheophyta)». Bundesamt für Naturschutz. Henta 2026-07-22.
↑ «Flora Polski». atlas-roslin.pl. Henta 2026-07-22.
↑ «Storczyk cuchnący». Przyroda Dolnego Śląska. Henta 2026-07-22.
↑ «eElurikkus: Orchis coriophora» (på estisk og engelsk). Tartu Ülikool (Tartu universitet). Henta 5. februar 2023.
↑ Zigmantas Gudžinskas (2001). «Diversity, state, and protection of Orchidaceae species in Lithuania». Jour. Eur. Orch. 33 (1): 415–441. ISSN 0945-7909. {{cite journal}}: Cite has empty unknown parameter: |kommentar= (hjelp)
↑ «Rode Lijst Vaatplanten 2012» (PDF). FLORON. Henta 2024-01-15.
↑ Wouter Van Landuyt, Leo Vanhecke & Ivan Hoste. «Rode Lijst van de vaatplanten van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest» (PDF). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Henta 2024-01-15.
↑ «Red List of the vascular plants of Luxembourg». Musée national d’histoire naturelle Luxembourg. Henta 2024-01-15.

</references>

Bakgrunnsstoff

(no) narrmarihandslekta hos Artsdatabanken
(en) narrmarihandslekta – oversikt og omtale av artane i WORMS-databasen
(en) narrmarihandslekta i Catalogue of Life
(en) narrmarihandslekta i Encyclopedia of Life
(en) narrmarihandslekta i Global Biodiversity Information Facility
(sv) narrmarihandslekta hos Dyntaxa
(en) narrmarihandslekta hos NCBI
(en) narrmarihandslekta hos Plants of the World Online
(en) narrmarihandslekta hos The International Plant Names Index
(en) narrmarihandslekta hos Tropicos
(en) Kategori:Anacamptis – bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons

[adb-1] «Artsdatabanken: Narrmarihandslekta». Artsdatabanken. Henta 2022-02-27.

[lid6-2] Johannes Lid og Dagny Tande Lid (1994). Norsk flora (6. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 726. ISBN 82-521-3754-7.

[lid7-3] Johannes Lid og Dagny Tande Lid (2005). Norsk flora (7. utg.). Oslo: Det Norske Samlaget. s. 908. ISBN 978-82-521-6029-1.

[powo-4] «PoWO: Anacamptis». Plants of the World Online. Henta 2022-02-27.

[Kretzschmar-5] Horst Kretzschmar, Wolfgang Eccarius, Helga Dietrich (2007). The Orchid Genera Anacamptis, Orchis and Neotinea. Albersdorf, Tyskland: EchinoMedia. ISBN 978-3937107127.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)

[adb-se-6] 1 2 3 «Artfakta: Salepsrötter Anacamptis». Artdatabanken. Henta 2025-03-27.

[adb-dk-7] 1 2 «Horndrager Anacamptis pyramidalis». Naturbasen. Henta 2022-02-27.

[adb-rl-8] «Raudlista 2021: Narrmarihand». Artsdatabanken. 2021-11-24. Henta 2022-02-27.

[orchids-9] Anne and Simon Harrap (2009). Orchids of Britain and Ireland (2. utg.). London: A & C Black. ISBN 978-1-408-10571-9.

[Wallonnes-10] 1 2 «La liste rouge de la flore (2026)». SPW Environnement (Service Public de Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement - ARNE). Henta 2026-07-18.

[Rote_List-11] «Die Roten Listen: Farn- und Blütenpflanzen (Tracheophyta)». Bundesamt für Naturschutz. Henta 2026-07-22.

[Czerwona-12] «Flora Polski». atlas-roslin.pl. Henta 2026-07-22.

[Przyroda-13] «Storczyk cuchnący». Przyroda Dolnego Śląska. Henta 2026-07-22.

[eElurikkus-14] «eElurikkus: Orchis coriophora» (på estisk og engelsk). Tartu Ülikool (Tartu universitet). Henta 5. februar 2023.

[Gudžinskas-15] Zigmantas Gudžinskas (2001). «Diversity, state, and protection of Orchidaceae species in Lithuania». Jour. Eur. Orch. 33 (1): 415–441. ISSN 0945-7909. {{cite journal}}: Cite has empty unknown parameter: |kommentar= (hjelp)

[RodeLijstNL-16] «Rode Lijst Vaatplanten 2012» (PDF). FLORON. Henta 2024-01-15.

[RodeLijstFL-17] Wouter Van Landuyt, Leo Vanhecke & Ivan Hoste. «Rode Lijst van de vaatplanten van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest» (PDF). Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Henta 2024-01-15.

[RedListLux-18] «Red List of the vascular plants of Luxembourg». Musée national d’histoire naturelle Luxembourg. Henta 2024-01-15.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]