Odde Litle

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Opphavet til skaldskapen: i ørne-ham stal Odin skaldskapsmjøden frå jotnen Suttung, og gav han til æsene og dei folk som kan dikte.
(Illustrasjonen er frå ein biletsteinGotland)

Odde Litle Glumsson (norrønt: Oddi inn litli Glúmsson) var ein islandsk skald som levde på 1100-talet på Orknøyane.

Vi kjenner til denne skalden berre frå det som er fortalt om han i Orknøyingasoga[1] (kap. 85 og 88). Der er det sagt at han var frå BreidefjordenIsland og at han var dugande til å dikte. Patronymet «Glumsson» og heimstadnamnet gjer det nærliggande å gisse på at han ætta frå den kjende skalden Glum Geirason som levde på Island i tida 950-975.

Ein haust, truleg i 1148, kom han, saman med skalden Årmod, til Ragnvald Kale Kolsson jarl på Orknøyane og jarlen tok godt imot dei og gjorde dei til hirdmenn. Under eit stort julegjestebod dikta jarlen ei vise og utfordra Odde Litle til å gjere han etter, og dei to visene er sitert i Orknøyingasoga; 13. visa[2] av lausaviser av Ragnvald jarl og 1. visa[3] av lausaviser av Odde Litle. Det var òg ved dette høvet at jarlen lyste ut at han ville fare på pilegrimsferd til Jorsalaheim (Jerusalem), og Odde Litle var ein dei mennene som då rådde seg til å vere med på ferda.

Om sumaren tre år seinare (1151), la dei ut frå Orknøyane med 15 storskip. I Orknøyingasoga er ferda skildra over fem kapittel (86-90); det meste handlar om sjølve reisa og berre kort om opphaldet i det heilage landet. I soga er det frå denne ferda sitert fire av dei dikta som vi har etter Odde Litle; vers 2[4], 3[5], 4[6] og 5[7] av lausavisene.

Det er ikkje kjent korleis det gjekk med Odde Litle etter pilegrimsferda, og ein veit heller ikkje når han døydde.

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Orknøyingasoga omsett av Gustav Indrebø (Oslo 1929)
  2. Lausavise av Ragnvald Kale Kolsson jarl
  3. Lausavise av Odde Litle
  4. Lausavise av Odde Litle - om dronning Ermingjerd i Narbon (Ermengarde av Narbonne)
  5. Lausavise av Odde Litle - om vanskar på ferda, ved Nørvasund
  6. Lausavise av Odde Litle - Om Torbjørn Svarte som døydde ved Akre-borga
  7. Lausavise av Odde Litle - Om Torbjørn Svarte forts.]]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]