Hopp til innhald

Ole Jacob Broch

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Ole Jacob Broch

Statsborgarskap Noreg
Fødd 14. januar 1818
Fredrikstad, Fredrikstad
Død

5. februar 1889 (71 år)
Sèvres

Yrke matematikar, fysikar, samfunnsøkonom, politikar, universitetslærar
Språk norsk, fransk
Medlem av Kungliga Vetenskapsakademien, Det Norske Videnskaps-Akademi, Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Far Johan Jørgen Broch
Ole Jacob Broch på Commons

Ole Jacob Broch (14. januar 18185. februar 1889) var ein norsk matematikar, fysikar, sosialøkonom og politikar.

Han var fødd i Fredrikstad som son av og offiseren og stortingsmannen Johan Jørgen Broch og døydde i Sèvres i Frankrike som direktør for Det internasjonale byrået for mål og vekt.

Etter å ha studert matematikk , mekanikk og fysikk fekk han i 1842 eit dosentur ved Universitetet i Kristiania, året etter var han med å starte Nissens Latin- og Realskole . I 1847 disputerte han for doktorgraden; han var då den første i Noreg som brukte morsmålet ved ein doktordisputas. Avhandlinga var om «Lovene for Lysets Forplantelse i isofane og eenaksig krystalliserede Legemer» (1847).

I 1858 vart han professor i matematikk, 1859- 60 var han representant for Kristiania på Stortinget. Frå 1869 til 1872 var han statsråd og sjef for Marine- og postdepartementet. Han var dessutan engasjert på mange andre samfunnsområde; han var med å stifte Noregs første forretningsbank og eit livsforsikringsselskap der han vart direktør, han var Noregs første jernbanedirektør før han seint i livet vart engasjert i mål og vekt. Han ivra for å ta i bruk det desimaloppbygde metersystemet som var så enkelt at ein kunne lære det på nokre minutt. Han spelte ein sentral rolle då meterkonvensjonen vart utforma, og vart den første direktøren for Det internasjonale byrået for mål og vekt i Frankrike.

Broch vart utnemnd til ridder av St. Olavs Orden allereie i 1855, forfremja til kommandør i 1866 og fekk storkrossen i 1879.

I 1936 fekk Ole Jacob Brochs gate i Oslo namn etter han.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]