Orestien

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Broom icon.png Denne artikkelen kan ha godt av ein språkvask, som reinskar opp målføringa og/eller innfører same språkstilen overalt.
Broom icon.svg Denne artikkelen kan ha godt av ei opprydding for å nå ein høgare standard og/eller for å verta i tråd med standardoppsettet. Sjå korleis du redigerer ei side og stilmanualen for hjelp.
Clytemnestra nøler før ho drep den sovande Agamemnon.
Orestes vert jaga av erinyene. William-Adolphe, Bouguereau,1862.

Orestien er ein trilogi av tragediar av den greske antikke forfattaren Aiskhylos. Det består av verka Agamemnon, Sonofferet og Eumenidene, og er den einaste komplette trilogi frå litteraturen i antikkens Hellas som er verna. Likevel har satyrspelet som òg inngjekk i verket gått tapt. Orestien vart uroppført ved Dionysosfestivalen 458 f.Kr. og vant der førstepris.

Orestien skildrar ein forbannelse som kviler over slekta Atrevs. Det som ytre sett kan sjåast som eit klassisk hemndrama kan likevel òg sjåast som ein metafor for omfattande samfunnsendringar. Stykket skildrar overgangen frå blodhemn til rettargongprinsipp. 40-50 år tidlegare hadde statsmannen Perikles gjennomført ei tilsvarande reform av rettsvesenet i Athen, der ein gjekk bort frå ættebasert blodhemn og over til eit system med ein tredjepart, ein jury beståande av borgarar. Orestien kan òg lesast som ein overgang frå matriarkat til patriarkalske prinsipp.

Argoskretsen[endre | endre wikiteksten]

Ut frå motiva vert dei greske tragediane delt inn i ei avgrensa mengd grupper. Orestien tilhøyrer Argos-kretsen som knyter seg til hendingar rundt kongeslekta i det gamle MykenePeloponnes, kong Atrevs, hans søner Menelaos og Agamemnon og deira born. Til denne kretsen av drama høyrer Orestien òg Sofokles' Elektra og fire drama av Evripides, Ifigeneia i Aulis, Elektra, Ifigeneia i taurernes land og Orestes.[1] Argoskretsen er delvis knytt til temaet Trojakrigen sidan dramaet spelar ut seg rett etter krigen og med tilvisingar til det som skjedde der. Menelaos som var konge i Sparta og gift med Helena, og Agamemnon, konge i Mjukene, var leiarane for det greske felttoget mot Troja. Arkeologiske funn stadfestar at ein krig mellom grekarane og trojanerne fann stad ca. 1200 f.Kr.

Blant dei andre motivkretsane vert rekna Teben-kretsen som ein av dei viktigaste og handlar om den tragiske skjebnen til kong Oidipus og hans familie. Òg sjølve Trojakrigen var tema for fleire av tragediane.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

  1. Carl Fredrik Engelstad, forord til Greske dramaer, Gyldendal, 1975

Litteratur på norsk[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstpff[endre | endre wikiteksten]