Organisasjonen av alliansefrie nasjonar

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
«NAM» kan også visa til Namibia.
Medlemsstater i NAM i 2005. Lyseblå farge markerer observatørstatus.

Organisasjonen av alliansefrie nasjonar (engelsk Non-Aligned Movement, NAM) er ein internasjonal organisasjon av over 100 statar som reknser seg som nøytrale i høve til dei store maktblokkene. Omgrepet «alliansefrie nasjoner» blei først brukt av den indiske statsministeren Nehru i ein tale i Colombo i 1954, og eit første uformelt møte blei halde i Bandung i Indonesia i 1955.

Organisasjonen blei offisielt stifta i Beograd i september 1961. På stiftinga deltok den jugoslaviske leiaren Josip Broz Tito, egyptiske Gamal Abdel Nasser, indiske Jawaharlal Nehru, indonesiske Sukarno og ghanesiske Kwame Nkrumah. Organisasjonen har ikkje formell grunnlov eller eit permanent sekretariat. Kvart medlemsland skal ha like stor påverknadskraft.

Føremålet til organisasjonen er nedfelt i Havanna-deklararasjonen av 1979 som å sikra «alliansefrie land nasjonal uavhengighet, suverenitet, territoriell integritet og tryggleik i sin kamp mot imperialisme, kolonialisme, nykolonialisme, apartheid, rasisme, zionisme og alle former for utanlandsk aggresjon, okkupasjon, dominans, innblanding eller hegemoni, og mot stormakts- og blokkpolitikk». NAM har mellom anna fokusert på kampen for nasjonalt sjølvstende, utrydding av fattigdom og økonomisk utvikling. Medlemslanda i organisasjonen representerer 55 % av folka på jorda, og nær to tredjedeler av medlemmene i SN.

Viktige medlemsland har vore India, Egypt, Sør-Afrika, Malaysia, Jugoslavia, og ei tid Folkerepublikken Kina. Brasil har aldri vore medlem, men deler mange av måla til organisasjonen, og sender observatørar til møta hans. Medlemsland kan ikkje vera med i ein fleirnasjonalt militæravtale eller vera i militærallianse med ei stormakt i konteksten av «stormaktskonflikter».

NAM var opphavleg meint som ein like tett allianse som NATO og Warszawapakta, men samarbeidet har vora avgrensa, og mange medlemsland har valt side til fordel for ei av stormaktene. Cuba blei til dømes tett knytt til Sovjetunionen. Då Sovjetunionen invaderte Afghanistan i 1979 var medlemmene i NAM splitta i synet på invasjonen.

Organisasjonen av alliansefrie nasjonar har hatt problem med å finna ei relevant rolle etter slutten på den kalde krigen. Etterfølgjarstatane til Jugoslavia har vist lita interesse for NAM, og i 2004 forlet Malta og Kypros organisasjonen då dei blei medlemmer av EU.

Medlemsland[endre | endre wikiteksten]

  1. Flag of Afghanistan.svg Afghanistan
  2. Flag of Algeria.svg Algerie
  3. Flag of Angola.svg Angola
  4. Flag of Antigua and Barbuda.svg Antigua og Barbuda
  5. Flag of East Timor.svg Aust-Timor
  6. Flag of the Bahamas.svg Bahamas
  7. Flag of Bahrain.svg Bahrain
  8. Flag of Bangladesh.svg Bangladesh
  9. Flag of Barbados.svg Barbados
  10. Flag of Belize.svg Belize
  11. Flag of Benin.svg Benin
  12. Flag of Bhutan.svg Bhutan
  13. Flag of Bolivia.svg Bolivia
  14. Flag of Botswana.svg Botswana
  15. Flag of Brunei.svg Brunei
  16. Flag of Burkina Faso.svg Burkina Faso
  17. Flag of Burundi.svg Burundi
  18. Flag of Cambodia.svg Kambodsja
  19. Flag of Cameroon.svg Kamerun
  20. Flag of Cape Verde.svg Kapp Verde
  21. Flag of the Central African Republic.svg Den sentralafrikanske republikken
  22. Flag of Chad.svg Tsjad
  23. Flag of Chile.svg Chile
  24. Flag of Colombia.svg Colombia
  25. Flag of the Comoros.svg Komorane
  26. Flag of the Republic of the Congo.svg Republikken Kongo
  27. Flag of Côte d'Ivoire.svg Elfenbeinskysten
  28. Flag of Cuba.svg Cuba
  29. Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg Den demokratiske republikken Kongo
  30. Flag of the Dominican Republic.svg Den dominikanske republikken
  31. Flag of Djibouti.svg Djibouti
  32. Flag of Dominica.svg Dominica
  33. Flag of Ecuador.svg Ecuador
  34. Flag of Egypt.svg Egypt
  35. Flag of Equatorial Guinea.svg Ekvatorial-Guinea
  36. Flag of Eritrea.svg Eritrea
  37. Flag of Ethiopia.svg Etiopia
  38. Flag of Gabon.svg Gabon
  39. Flag of The Gambia.svg Gambia
  40. Flag of Grenada.svg Grenada
  41. Flag of Ghana.svg Ghana
 
  1. Flag of Guatemala.svg Guatemala
  2. Flag of Guinea.svg Guinea
  3. Flag of Guinea-Bissau.svg Guinea-Bissau
  4. Flag of Guyana.svg Guyana
  5. Flag of Honduras.svg Honduras
  6. Flag of India.svg India
  7. Flag of Indonesia.svg Indonesia
  8. Flag of Iran.svg Iran
  9. Flag of Iraq.svg Irak
  10. Flag of Jamaica.svg Jamaica
  11. Flag of Yemen.svg Jemen
  12. Flag of Jordan.svg Jordan
  13. Flag of Kenya.svg Kenya
  14. Flag of Kuwait.svg Kuwait
  15. Flag of Belarus.svg Kviterussland
  16. Flag of Laos.svg Laos
  17. Flag of Lebanon.svg Libanon
  18. Flag of Lesotho.svg Lesotho
  19. Flag of Liberia.svg Liberia
  20. Flag of Libya.svg Libya
  21. Flag of Madagascar.svg Madagaskar
  22. Flag of Malawi.svg Malawi
  23. Flag of Malaysia.svg Malaysia
  24. Flag of Maldives.svg Maldivane
  25. Flag of Mali.svg Mali
  26. Flag of Mauritania (1959–2017).svg Mauritania
  27. Flag of Mauritius.svg Mauritius
  28. Flag of Mongolia.svg Mongolia
  29. Flag of Morocco.svg Marokko
  30. Flag of Mozambique.svg Mosambik
  31. Flag of Myanmar.svg Myanmar
  32. Flag of Namibia.svg Namibia
  33. Flag of Nepal.svg Nepal
  34. Flag of Nicaragua.svg Nicaragua
  35. Flag of Niger.svg Niger
  36. Flag of Nigeria.svg Nigeria
  37. Flag of North Korea.svg Nord-Korea
  38. Flag of Oman.svg Oman
  39. Flag of Pakistan.svg Pakistan
 
  1. Flag of Palestine.svg Palestina
  2. Flag of Panama.svg Panama
  3. Flag of Papua New Guinea.svg Papua Ny-Guinea
  4. Flag of Peru.svg Peru
  5. Flag of the Philippines.svg Filippinane
  6. Flag of Qatar.svg Qatar
  7. Flag of Rwanda.svg Rwanda
  8. Flag of Saint Lucia.svg Saint Lucia
  9. Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg Saint Vincent og Grenadinane
  10. Flag of Sao Tome and Principe.svg São Tomé og Príncipe
  11. Flag of Saudi Arabia.svg Saudi-Arabia
  12. Flag of Senegal.svg Senegal
  13. Flag of Seychelles.svg Seychellane
  14. Flag of Sierra Leone.svg Sierra Leone
  15. Flag of Singapore.svg Singapore
  16. Flag of Somalia.svg Somalia
  17. Flag of South Africa.svg Sør-Afrika
  18. Flag of Sri Lanka.svg Sri Lanka
  19. Flag of Sudan.svg Sudan
  20. Flag of Suriname.svg Surinam
  21. Flag of Swaziland.svg Swaziland
  22. Flag of Syria.svg Syria
  23. Flag of Tanzania.svg Tanzania
  24. Flag of Thailand.svg Thailand
  25. Flag of Togo.svg Togo
  26. Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad og Tobago
  27. Flag of Tunisia.svg Tunisia
  28. Flag of Turkmenistan.svg Turkmenistan
  29. Flag of Uganda.svg Uganda
  30. Flag of the United Arab Emirates.svg Dei sameinte arabiske emirata
  31. Flag of Uzbekistan.svg Usbekistan
  32. Flag of Vanuatu.svg Vanuatu
  33. Flag of Venezuela.svg Venezuela
  34. Flag of Vietnam.svg Vietnam
  35. Flag of Zambia.svg Zambia
  36. Flag of Zimbabwe.svg Zimbabwe

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]