Polysykliske aromatiske hydrokarbon

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå PAH)
Hopp til navigering Hopp til søk

Polysykliske aromatiske hydrokarbon (PAH eller tjærestoff) finst naturleg i råolje og er spesielt konsentrert kreosot, tjære og asfalt.

Kjemisk karakterisering[endre | endre wikiteksten]

PAH er ein kompleks blanding av fleire hundre kjemikalie karakterisert ved at dei består av to eller fleire kopla aromatiske (benzenliknande) ringar. Dei fleste er særs feittløyselege og lite løyselege i vatn. PAH i luft og vatn er difor ofte knytt til partiklar og organisk materiale.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

PAH er eit uønskt biprodukt som vert danna ved ufullstendig forbrenning eller oppvarming av organisk materiale som olje, naturgass, kol og ved. Det slepp ut i naturen frå ulike viktige kjelder som elektrokjemisk industri (t.d. aluminiumsindustri), industriell energiproduksjon, avfallsforbrenning, biltrafikk og bustadoppvarming. I tillegg utsetjast menneske ofte for PAH via tobakkrøyk og grilla og røykt mat. Dei største naturlege kjeldene til PAH-utslepp er vulkanutbrot og skogbrannar.

Bruksområde[endre | endre wikiteksten]

PAH-haldig olje vert bruka blant anna som mjuknare i bildekk. I samband med treimpregnering vert det nytta kreosotolje.

Helseeffektar[endre | endre wikiteksten]

Mange PAH-samanbinding kan gje negative helseeffektar, sidan dei er giftige og mange av dei er kreftframkallande.