Prawo i Sprawiedliwość
| Prawo i Sprawiedliwość | |||
 | |||
| Land | Polen | ||
|---|---|---|---|
| Partileiar(ar) | Jarosław Kaczyński | ||
| Grunnleggjarar | Lech Kaczyński | ||
| Grunnlagt | 13. juni 2001 | ||
| Hovudkvarter | Warszawa | ||
| Ungdomsorg. | Forum Młodych PiS | ||
| Medlemstal | 45 000 (2021) | ||
| Ideologi | nasjonalkonservatisme, sosialkonservatisme, euroskeptisisme, økonomisk nasjonalisme, høgrepopulisme, Polish nationalism, antikommunisme, solidarisme, etatisme, kristne høgre  | ||
| Politisk posisjon | høgresida | ||
Prawo i Sprawiedliwość (polsk for Lov og rettferd, forkorta PiS) er eit nasjonalkonservativt, populistisk politisk parti i Polen. Partiet vart skipa i 2001 av tvillingbrørne Lech Kaczyński og Jarosław Kaczyński.[1] Partiet går inn for ein etter måten stor statleg innverknad på økonomien, styrke lov og orden og å gripe inn mot korrupsjon, og er dessutan såkalla EU-skeptisk, det vil seie at partiet er kritisk til den noverande byråkratiske oppbygginga og gjeng mot auka integrasjon i Den europeiske unionen.
Lov og rettferd fekk ved valet til det polske parlamentet i 2015 reint fleirtal i båe kammera, 235 mandatar i Sejmen og 61 i senatet. Toppkandidaten for partiet i dette valet, Beata Szydło, vart statsminister i Polen 16. november 2015. Same år vart Andrzej Duda vald til president i Polen. Partiet heldt fram med den lovgjevande og utøvande makta i Polen etter valet i 2019, og hadde mellom anna gripe langt inn i samansetjinga av domstolane og halde kontroll med dei statlege ålmennkringkastarane. Då partiet styrte, vart Polen skildra som eit «illiberalt demokrati».[2][3][4][5][6]
I Europaparlamentet har partiet 19 representantar, og alle desse er med i det konservative og anti-føderalistiske felleseuropeiske politiske partiet Alliansen av europeiske konservative og reformistar, som vart skipa 1. oktober 2009.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ Lundbo, Sten (17. juli 2023). «Partiet for lov og rettferdighet». Store norske leksikon (på norsk).
- ↑ Fomina, Joanna og Kucharczyk, Jacek (2016). «Populism and Protest in Poland». Journal of Democracy (på engelsk) 27 (4): 58–68. doi:10.1353/jod.2016.0062.
- ↑ Sadurski, Wojciech (2019). Poland's Constitutional Breakdown (på engelsk). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-884050-3.
- ↑ Surowiec, Paweł og Štětka, Václav (2020). «Introduction: media and illiberal democracy in Central and Eastern Europe». East European Politics (på engelsk) 36 (1): 1–8. doi:10.1080/21599165.2019.1692822.
- ↑ Sata, Robert og Karolewski, Ireneusz Pawel (2020). «Caesarean politics in Hungary and Poland». East European Politics (på engelsk) 36 (2): 206–225. doi:10.1080/21599165.2019.1703694.
- ↑ Cyndecka, Malgorzata Agnieszka (2022). «Den polske rettsstatskrisen og EØS-midlene». Lov og Rett (på norsk) 61 (2): 67–68. doi:10.18261/lor.61.2.2.
- Delar av denne artikkelen bygger på «Lov og rettferdighet» frå Wikipedia på bokmål, den 10. august 2025.
