Qamishli

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Koordinatar: 37°03′N 41°13′E
Qamishli
قامشلي
by
none  Qamishli
Qamishli
Land Flag of Syria.svg Syria
Guvernement Al Hasakah
Distrikt Qamishli
Koordinatar 37°03′N 41°13′E
Folketal 184 231 (2004)
Tidssone EET (UTC+2)
Retningsnummer 52
Syria location map3.svg
Locator Red.svg
Wikimedia Commons: Qamishli

Qamishli (arabisk قامشلي, Qāmišlī, kurdisk Qamişlo, assyrisk ܩܡܫܠܐ, Qamišlo eller ܒܝܬ ܙܐܠܝ̈ܢ, Beṯ Zālin) òg skrive Qamishly, Kamishli eller Kamishly, er ein by nordaust i Syria ved grensa til Tyrkia, tilstøytande til den tyrkiske byen Nusaybin, og ikkje langt frå Irak. Han er ein del av Al-Hasakah guvernement, og er det administrative senteret i Qamishli-distriktet.

Qamishli ligg 680 km nordaust for Damaskus.[1]

Etymologi[endre | endre wikiteksten]

Byen var opphavleg ein liten landsby busett av assyrarar/syrarar kalla beṯ zālin (assyrisk ܒܝܬ ܙܐܠܝ̈ܢ) som tyder «hus av siv». Det noverande namnet er ei tyrkifisert form av dette, der «kamış» tyder «siv» på tyrkisk.

Demografi[endre | endre wikiteksten]

Presidentgata

Med eit folketal på 184 231 (folketeljing 2004), er Qamishli blant dei ti største byane i Syria.

Qamishli er ein noko blanda by og dei etniske gruppene er hovudsakleg kurdiske, kristne og arabarar. Dei kristne i byen er hovudsakleg assyrarar og armenarar. Byen vart grunnlagd av assyriske flyktningar under det assyriske folkemordet i dagens Tyrkia. I dag lever assyrarar, kurdarar, arabarar og armenarar[2] side om side i byen.[3]

Al Qamishli hadde òg ein større samfunn av syriske jødar. I 1930-åra budde det 3000 jødar i Al Qamishli. Etter 1947 vart situasjonen for jødane i Al Qamishli stadig dårlegare og alle jødar i offentlege stillingar fekk vart sagt opp. Mange jødiske kvinner vart fengsla og banka opp med godkjenning frå styresmaktene. Etter kvart som valden auka, til dømes med pogromen i Aleppo i 1947, førte dette til ei masseutvandring av jødar frå Syria. I 1963 hadde samfunnet blitt redusert til 800 jødar og etter seksdagarskrigen gjekk det ned til 150. I dag er berre få att.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Gater i Qamishli kring juletider.

Qamishli ligg ved foten av Taurusfjella, nær staden der den hurrittiske byen Urkesh låg i antikken, grunnlagd i løpet av 3000-talet fvt.

Den moderne byen vart grunnlagd i 1926 som ein jernbanestasjon langs Taurus-banen.[4]

Qamishli er den største byen i Hassake-provinsen og vert rekna som den løynde hovudstaden til kurdarane, men assyrarane hevdar òg at byen er setet for folket deira. Han er òg senteret for det syriske «kurdar-problemet».[5]

I mars 2004, under ein kaotisk fotballkamp, starta eit opprør då somme personar byrja å hylle Saddam Hussein, og kampen vart til ein politisk strid mot kurdarane. Opprøret spreidde seg ut av stadionet og våpen vart nytta mot mot folk av kurdisk bakgrunn. Minst 30 kurdarar mista livet då syriske tryggleiksstyrkar tok over byen.[6] Hendinga vart kalla «Qamishli-massakren».

I juni 2005 demonstrerte tusenvis av kurdarar i Qamishli i protest mot attentatet på Sheikh Khaznawi, ein kurdisk geistleg i Syria, som førte til at ein politimann omkom og fire kurdarar vart skadde.[7][8] I mars 2008 opna i følgje Human Rights Watch,[9] syriske tryggleiksstyrkar eld mot kurdarar som feira vårhøgtida Newroz og som tilsynelatande møttes for å starte eit nytt opprør i Qamishli. Tre personar vart drepne.

Byen er kjend for eit stort juleopptog kvart år i desember, og feiringa av nauroz trekkjer til seg store menneskemengder kvart år i mars. Trass i etniskmotiverte kampar, inkludert den syriske borgarkrigen i 2012, har både kurdarar, muslimar og syrisk kristne, i tillegg til ein armensk minoritet, stort sett levd side om side i fred.

Klima[endre | endre wikiteksten]

I Köppensystemet er klimaet klassifisert som «Middelhavsklima».[10]

Klimadata for Al-Qamishli
Månad Jan Feb Mar Apr Mai Jun Jul Aug Sep Okt Nov Des År
Normal maks. temp. °C 10.9 12.6 16.7 22.1 29.2 36.1 40.3 39.8 35.4 28.3 19.3 12.7 25,3
Normal min. temp. °C 2.7 3.5 6.3 10.3 14.9 20.0 23.5 23.0 19.5 15.0 8.8 4.4 12,7
Nedbør (mm) 77.5 71.9 68.2 59.0 29.0 2.2 0.3 0.1 0.8 18.0 38.5 66.9
Normal mengd nedbørdagar 11 11 11 10 6 1 0 0 0 4 7 10 71
Kjelde: World Meteorological Organization

Samferdsle[endre | endre wikiteksten]

Kornlager i Qamishli.

Byen har ein internasjonal flyplass, Kamishly lufthamn, med IATA-koden KAC.

Chemins de Fer Syriens (det syriske jernbaneverket) opererer jernbaneruter for transport og passasjerar til andre delar av Syria

Media[endre | endre wikiteksten]

Den kurdiskspråklege avisa Nu Dem har hovudkvarteret sitt i Qamishli.[1]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]