Rogaland fylke

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Rogaland fylke
Fylke
Fylkesvåpen
Land Flag of Norway.svg Noreg
Adm.senter Stavanger
Areal 9 376 km²
 - land 8 605 km²
 - vatn 771 km²
Folketal 470 175 (1.  januar  2016)
Folketettleik 55 / km²
Målform Nøytral
Fylkesordførar Solveig Ege Tengesdal (KrF)
 - Fylkesmann Trond Nerdal
Fylkesnummer 11
Norway Counties Rogaland Position.svg
Wikimedia Commons: Rogaland

Rogaland fylke er eitt av 19 fylke i Noreg, som grensar i nord til Hordaland og i aust til Telemark, Aust-Agder og Vest-Agder. I vest har fylket kystline mot Nordsjøen.

Fylket svarar til det tidlegare Stavanger amt og har sitt nåverande namn frå 1919. Namnet stammar frå folkegruppa rygene, der fyrste ledd er genitiv av det norrøne ordet rygir. Landskapet i fylket femner det meste av norsk natur og Rogaland vert med dette ofte kalla eit Noreg i miniatyr. Her kan ein nemne høgfjell med snø og is som aldri smeltar, mektig fjordlandskap, frodig jordbruksland og berr kyst. Største by og administrerande senter i fylket er Stavanger.

Fylkesvåpenet er teikna av Hallvard Trætteberg og vart godkjent ved kongeleg resolusjon 11. januar 1974. Motivet er ein utskrådd kross med spiss fot, og er forma etter minnesteinen over Erling Skjalgsson som vart reist år 1029. Fylkesblomsteren til Rogaland er klokkelyng, fylkesfuglen er vipa og fylkessteinen er anortositt.

Administrasjon[endre | endre wikiteksten]

Stavanger er sete for fylkesmannen og administrasjonen i fylkeskommunen. Av statsadministrasjon har ein Oljedirektoratet i Stavanger. Rogaland har 26 kommunar. Det svarar til Stavanger bispedømme, femner åtte prosti med 44 prestegjeld og 88 sokn. Fylket er delt i to politidistrikt, sju tingrettsdistrikt og 24 lensmanns- og politistasjonsdistrikt.

Kommunar[endre | endre wikiteksten]

Nr. Namn Adm.senter Folkemengd Flatevidd km² Målform Distrikt
1101 Eigersund kommune Eigersund Egersund 000000000014942.000000000014 942 000000000000432.0000000000432 Bokmål Dalane
1102 Sandnes kommune Sandnes Sandnes 000000000074820.000000000074 820 000000000000304.0000000000304 Nøytral Jæren
1103 Stavanger kommune Stavanger Stavanger 000000000132644.0000000000132 644 000000000000071.000000000071 Bokmål Jæren
1106 Haugesund kommune Haugesund Haugesund 000000000036951.000000000036 951 000000000000073.000000000073 Bokmål Haugalandet
1111 Sokndal kommune Sokndal Hauge 000000000003313.00000000003 313 000000000000295.0000000000295 Nøytral Dalane
1112 Lund kommune Lund Moi 000000000003243.00000000003 243 000000000000409.0000000000409 Nøytral Dalane
1114 Bjerkreim kommune Bjerkreim Vikeså 000000000002825.00000000002 825 000000000000651.0000000000651 Nøytral Dalane
1119 Hå kommune Varhaug 000000000018591.000000000018 591 000000000000258.0000000000258 Nøytral Jæren
1120 Klepp kommune Klepp Kleppe 000000000018970.000000000018 970 000000000000114.0000000000114 Nøytral Jæren
1121 Time kommunar Time Bryne 000000000018572.000000000018 572 000000000000183.0000000000183 Nynorsk Jæren
1122 Gjesdal kommune Gjesdal Ålgård 000000000011853.000000000011 853 000000000000618.0000000000618 Nøytral Jæren
1124 Sola kommune Sola Sola 000000000026096.000000000026 096 000000000000069.000000000069 Nøytral Jæren
1127 Randaberg kommune Randaberg Randaberg 000000000010737.000000000010 737 000000000000025.000000000025 Nøytral Jæren
1129 Forsand kommune Forsand Forsand 000000000001238.00000000001 238 000000000000780.0000000000780 Nynorsk Ryfylke
1130 Strand kommune Strand Jørpeland 000000000012464.000000000012 464 000000000000218.0000000000218 Nøytral Ryfylke
1133 Hjelmeland kommune Hjelmeland Hjelmelandsvågen 000000000002737.00000000002 737 000000000001090.00000000001 090 Nynorsk Ryfylke
1134 Suldal kommune Suldal Sand 000000000003903.00000000003 903 000000000001736.00000000001 736 Nynorsk Ryfylke
1135 Sauda kommune Sauda Sauda 000000000004710.00000000004 710 000000000000546.0000000000546 Nynorsk Ryfylke
1141 Finnøy kommune Finnøy Judaberg 000000000003221.00000000003 221 000000000000104.0000000000104 Nynorsk Ryfylke
1142 Rennesøy kommune Rennesøy Vikevåg 000000000004856.00000000004 856 000000000000065.000000000065 Nøytral Ryfylke
1144 Kvitsøy kommune Kvitsøy Ydstebøhavn 000000000000524.0000000000524 000000000000006.00000000006 Nøytral Ryfylke
1145 Bokn kommune Bokn Føresvik 000000000000865.0000000000865 000000000000047.000000000047 Nynorsk Haugalandet
1146 Tysvær kommune Tysvær Aksdal 000000000010925.000000000010 925 000000000000425.0000000000425 Nynorsk Haugalandet
1149 Karmøy kommune Karmøy Kopervik 000000000042187.000000000042 187 000000000000230.0000000000230 Nøytral Haugalandet
1151 Utsira kommune Utsira Utsira 000000000000200.0000000000200 000000000000006.00000000006 Nøytral Haugalandet
1160 Vindafjord kommune Vindafjord Ølensjøen 000000000008788.00000000008 788 000000000000620.0000000000620 Nynorsk Haugalandet
Totalt Rogaland våpen.svg Rogaland Stavanger 000000000470175.0000000000470 175 000000000009376.00000000009 376 Nøytral Rogaland

Klima[endre | endre wikiteksten]

Fylket ligg i den sørlege utkanten av eit klimabelte med sterkt maritimt, «vestorientert» preg og der høge fjell, djupe fjordar og dalar skaper store kontrastar. Innan Rogaland skjer det ein gradvis overgang til dei meir einsarta tilhøva som pregar dei «sørorienterte» Agder-fylka. Kyststraumen frå Skagerrak er ein vesentleg klimafaktor.

Om vinteren bles det oftast frå søraust, og om sommaren frå nordvest. Sommarvinden har ofte ein market dagleg variasjon på grunn av solgangsbrisen, noko som fører til at vindstyrken ofte kjem opp i liten kuling eller meir. Årsmiddelet av kkuling ved kysten er kring 20 %, medan liten storm eller meir skjer ca. 1 % av tida.

Februar er som regel den kaldaste månaden med ein middeltemperatur på kring 1 °C ved kysten, og frå –5 til –8 °C i indre strøk og i fjellet. Dei lågaste temperaturane som er målte er frå desember til februar og er frå -15 til –20 °C og ned til ca. –25 °C i indre strøk. Den varmaste tida er juli eller august med ein middeltemperatur på 14–15 °C. Dei høgaste temperaturane er målte i juni-august og er 27–33 °C.

Nedbørsfordelinga er forholdsvis einsarta og både ved kysten og i fjellet er årssummane 1000–1200 mm, i enkelte maksimalområde 30–60 km fra kysten går dei opp i kring 2500 mm. Lågare fjell, mindre vinternedbør og høgare sommartemperatur enn i Hordaland og Sogn og Fjordane gjer at det ikkje er større isbrear i fylket.

Det er langt meir tåke i Rogaland enn på resten av Vestlandet, noko som delvis skuldast vårtåke over den kalde kyststraumen og at området er meir utsett mot fuktige luftstraumar frå sør. Ved kysten er det tåke 2-3 % av året, med opp mot 4-8 % i april.

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

Referansar[endre | endre wikiteksten]

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Spire Denne geografiartikkelen er ei spire. Du kan hjelpe Nynorsk Wikipedia gjennom å utvide han.