Salarisk

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk
Salarisk
(Salırça, سالارچا)
Klassifisering: Altaisk
 Tyrkisk
  Austtyrkisk
   Salarisk
Bruk
Tala i: Flag of the People's Republic of China.svg Folkerepublikken Kina
Salarisktalande i alt: 60 000
Skriftsystem: Kinesisk skrift
Språkkodar
ISO 639-3: slr
Wikipedia på salarisk

Salarisk er eit tyrkisk språk som blir tala av salarar, ei folkegruppe som hovudsakleg held til i grenseområdet mellom Qinghai- og Gansu-provinsane i Kina. Det finst rundt 115 000 salarar. Om lag 60 000 av dei snakkar salarisk, medan resten snakkar kinesisk.

Slektskap[endre | endre wikiteksten]

Salarisk stammar frå oghuztyrkisk, som mellom anna tyrkisk og turkmensk også gjer. Ettersom språket har utvikla seg langt aust frå desse språkområda, er det blitt påverka av fleire austtyrkiske språk, og blir derfor også rekna til den uiguriske språkgruppa som også inneheld uigurisk. Det blir derfor gjerne rekna som eit austtyrkisk språk, nokre gonger tilmed som ein uigurisk dialekt. Moderne salarisk er også sterkt påverka av tibetansk og kinesisk, både når det gjeld fonologi og ordtilfang.

Status[endre | endre wikiteksten]

Salararar er ei offisielt anerkjend folkegruppe i Kina, og salarisk er offisielt språk i alle sjølvstyrande salarområde.[1]

Skriftsystem[endre | endre wikiteksten]

Salarisk blir skrive med kinesisk skrift. Tidlegare brukte ein arabisk skrift, som med mange andre tyrkiske språk. Det er også gjort forsøk på å utvikla eit latinsk skriftsystem for språket.

Fonologi[endre | endre wikiteksten]

Salarisk fonologi er påverka av tibetansk og kinesisk. Som i andre tyrkiske språk har /k, q/ og /g, ɢ/ blitt ulike fonem på grunn av lånord.[2] Salariske vokalar er som dei tyrkiske, med dei bakre vokalane a, ɨ, o u og dei fremre vokalane e, i, ø, y.[3]

Konsonantar[2]
Labial Dental Retrofleks Alveolopalatal Velar Uvular Glottal
Plosiv p b t d k ɡ q ɢ
Affrikat t͡ʂ d͡ʐ t͡ɕ d͡ʑ
Frikativ f v s z ʂ ɕ x ʁ h
Nasal m n
Approksimant l r j

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Denne artikkelen bygger på «Salar language» frå Wikipedia på engelsk, den 26. mars 2012.
    • Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:
      • Hahn, R. F. 1988. Notes on the Origin and Development of the Salar Language, Acta Orientalia Hungarica XLII (2–3), 235–237.
      • Dwyer, A. 1996. Salar Phonology. Unpublished dissertation University of Washington.
      • Dwyer, A. M. 1998. The Turkic strata of Salar: An Oghuz in Chaghatay clothes? Turkic Languages 2, 49–83.
  1. Fèlix Martí (2005). Fèlix Martí. ed. Words and worlds: world languages review. Volume 52 of Bilingual education and bilingualism (illustrated ed.). Multilingual Matters. s. 123. ISBN 1853598275. . Oppgjeve av Engelsk Wikipedia
  2. 2,0 2,1 Dwyer & 2007 96
  3. Dwyer 2007, s. 121
  • Dwyer, Arienne M (2007). Salar: A Study in Inner Asian Language Contact Processes; Part 1: Phonology. Harrassowitz Verlag. ISBN 3-447-04091-2. 
  • Lars Johanson, Classification of Turkic languages (1998) The History of Turkic. I Lars Johanson & Éva Ágnes Csató (eds) The Turkic Languages. London, New York: Routledge, 81-125.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]