Schäferhund
Schäferhund (FCI #166), på norsk ofte forkorta som schäfer og, ifølgje Språkrådets rettskrivingsendringar av 1. juli 2005, schæfer og sjæfer,[1] er ein hunderase som oppstod i Tyskland mot slutten av 1800-talet. Tre regionar i Tyskland blei tidleg kjende for avl av desse hundane: Württemberg, Thüringen og Franken. Hunderasen har tradisjonelt vore blant dei mest populære i Noreg, men interessa har vore dalande frå cirka 1990.
Utsjånad, anatomi og fysikk
[endre | endre wikiteksten]_04_(RaBoe).jpg)
Schäferhunden er ein stor og ganske kraftig hund med ein langstrekt skrånande kropp, der lendepartiet er klart lågare enn skulderhøgda. Hannane blir normalt 60–65 cm i skulderhøgd og veg normalt 30–40 kg.[2] Tispene blir cirka 5 cm lågare og veg normalt 22–32 kg.[3]
Pelsen er dobbel og har eit lag med tette, slette dekkhår og eit lag med kraftig underull. I dag blir både korthåra (stockhaar) og langhåra (langstockhaar) anerkjent, den siste så lenge hårlaget er dobbelt. Hovudet er kileforma og tørt, verken for breitt, spist eller grovt, med ståande spisse øyre. Halen er lang og buskete og skal berast i ei mjukt bøygd kurve. Fargen er vanlegvis svart (sadel) med raudbrune, brune, gulbrune og lysegrå sjatteringar, mot kveitefarga i bukregionen. Einsfarga svart og grå er også tillate, men sistnemnde skal ha svart sadel og maske. Ubetydelege innslag av kvitt er tillatne. Underulla er gjerne lysegrå. Hovudet skal ha svart maske.
Ansvarleg for rasestandarden er Verein für Deutsche Schäferhunde (SV) e.V., via Verband für das Deutsche Hundewesen (VDH) og Fédération Cynologique Internationale (FCI).
Bruksområde
[endre | endre wikiteksten].jpg)
Schäferhund er ein allsidige hunderase, som blir brukt til alt frå lavine- og eittersøkshund, til politihund, militær tenestehund, servicehund, førarhund og narkotikahund med meir. Hunderasen er også ein svært populær familiehund, som eignar seg bra til både trekking av pulk, agility, kløyving og mange andre former for hundesport.[3]
Lynne og veremåte
[endre | endre wikiteksten]Schäferhunden er normalt ein sjølvsikker, modig, merksam og godlynt hunderase som passar godt for folk og familiar med ein del erfaring, og som har ei sportsleg eller bruksmessig innstilling til hundehaldet. Hunden treng dressur, oppgåver og både psykiske og fysiske utfordringar for å trivast, og eignar seg dårleg som «heime-åleine-hund» i ei leilegheit.[3]
Schäferhunden blei i mange år selektivt avla for ei aggressiv haldning mot framande. Hart og Hart (1985) dokumenterte at rasen figurerer i toppsjiktet blant hunderasar med eit sterkt territorialforsvar.[4] Det er desse eigenskapane som gjer han til ein god vakthund, men det gjer også at schäferhunder kan visa aggresjon mot framande.
Anna
[endre | endre wikiteksten]Schäferhund er oppført på lista over hunderasar med overdrivne eksteriørtrekk (BSI, Breed Specific Instructions regarding exaggerations in pedigree dogs).[5] Det har mellom anna blitt stadig større fokus på dei dårlege bakbeinvinklane til hunden, som mellom anna blei sterkt kritisert som «onaturliga kroppsformer och fysiologiska anomaliar» av Sveriges Veterinärförbund.[6]
Sidan schäferhund har vore så populær har det også vore svært mange som har drive oppdrett av denne hunderasen. Utstrekt matadoravl og linjeavl (ei form for innavl) både er og har vore eit problem i stamboka, som er lukka for nytt blod frå andre rasar.[5]
Rasen er arveleg disponert for hofteleddsdysplasi (HD) og albuleddsartrose (AA). Nokre linjer er dessutan utsette for såkalla schäferkløe, ein atopisk allergi som er arveleg belasta.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ Norsk språkråd (2005) Rettskrivningsendringer fra 1. juli 2005. Fastsatt ved brev fra Kultur- og kirkedepartementet 16. februar 2005. Norsk språkråd, mai 2005.
- ↑ SV (2020b) Everything about the breed. Verein für Deutsche Schäferhunde (SV) e.V. Besøkt 2020-08-30
- 1 2 3 SV (2020b) Everything about the breed. Verein für Deutsche Schäferhunde (SV) e.V. Besøkt 2020-08-30
- ↑ Hart, B.L. and Hart, L.A. (1985) Selecting pet dogs on the basis of cluster analysis of breedbehavior profiles andgend er. Journal of the American Veterinary Medical Association 186, 1181–1185.
- 1 2 Norsk Schäferhund Klub (2014) Rasespesifikk avlsstrategi (RAS) for Schäferhund: FCI – rasenummer 166 Arkivert 29. november 2020 på Wayback Machine.. Norsk Schäferhund Klub, versjon 1. Gyldig t.o.m. 01-07-2019. Besøkt 2020-09-01
- ↑ Johan Beck-Friis. 2006. «Åtgärder mot extremaveln måste vidtas». Sveriges Veterinärförbund No. 10 2006. Besøkt 24. juni 2007 Arkivert 10. mai 2007 på Wayback Machine.
- Denne artikkelen bygger på «Schäferhund» frå Wikipedia på bokmål, den 9. februar 2025.
