Sea Launch
| Sea Launch | |||
 | |||
| Org.form | Aksjeselskap | ||
|---|---|---|---|
| Bransje | Romfartsindustrien | ||
| Skipa | 1995 | ||
| Nedlagd | 2018 | ||
| Eigar | Energia | ||
| Eigenandel i | SKS Morskoy Start, «Odyssey» | ||
| Hovudkontor | Nyon | ||
| Land | Sveits | ||
Sea Launch (på norsk 'Sjøoppskyting') var eit internasjonalt, privat konsortium for oppskyting av romfarkostar med hovudbase i Long Beach i California. Sea Launch dreiv med sattelittoppskyting frå flytande plattformer til havs. Føremonene med flytande oppskytingsplattformer framfor faste basar er at ein kan flytta oppskytingane til den staden som gjev den beste oppskytingsbanen og slik spara drivstoffkostnader.[1]
Sea Launch byrja som eit samarbeid mellom det dåverande norske konsernet Kværner og selskap i Russland, Ukraina og Sambandsstatane. I 2007 eigde Aker Kværner 20 % av Sea Launch, medan amerikanske Boeing Commercial Space eig 40 %. Russiske RKK Energija eig 25 % medan dei resterande 15 % av SDO Yuzhnoye / PO Yuzhmash frå Ukraina. Selskapet var registrert på Caymanøyane.
I juni 2009 vart selskapet slått konkurs.[2] I september 2016 kjøpte S7 Group, eigaren av S7 Airlines, aktiva til Sea Launch.[3] S7 Sea Launch vart planlagd å gjenoppta oppskytingane.[4] Etter å ha flytta dei to tidlegare Sea Launch-skipa frå California til Vladivostok kunngjorde leiaren for S7 Group at programmet var sett på vent utan nokon plan for ein ny oppstart.[5]
Oppskytingar
[endre | endre wikiteksten]For å skyte opp satellittane til havs, nytta ein utskytingsplattforma «Ocean Odyssey», ei ombygd boreplattform, og kommandoskipet «Sea Launch Commander». Bereraketten Zenit-3SL var nytta til å frakte satellittane i bane.
Den første oppskytinga frå Sealaunch var ei testoppskyting av Demosat, ei simulering av ein kommersiell last på 4 500 kg . Dato for oppskytinga var den 27. mars 1999. Den første kommersielle oppskytinga vart den 9. oktober 1999 for det amerikanske føretaket DirectTV. Den første mislukka oppskytinga vart allereie ved den tredje oppskytinga den 12. mars 2000, då raketten med ein satellitt frå ICO Global Communications feila 8 minutt etter oppskyting. Av i alt 31 kommersielle oppskytingar (2012) har 2 av dei gått gale på eit eller anna vis, medan 1 var ein delvis suksess.
| Nummer | Dato | Last | Vekt | Kommentar |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 27. mars 1999 | DemoSat | 4,5 t | suksess |
| 2 | 9. oktober 1999 | DIRECTV 1-R | 3,5 t | suksess |
| 3 | 12. mars 2000 | ICO F-1 | 2.7 t | mislukka |
| 4 | 28. juli 2000 | PAS-9 | 3,7 t | suksess |
| 5 | 20. oktober 2000 | Thuraya-1 | 5,1 t | suksess |
| 6 | 18. mars 2001 | XM-2 ROCK | 4,7 t | suksess |
| 7 | 8. mai 2001 | XM-1 ROLL | 4,7 t | suksess |
| 8 | 15. juni 2002 | Galaxy IIIC | 4,9 t | suksess |
| 9 | 10. juni 2003 | Thuraya-2 | 5,2 t | suksess |
| 10 | 7. august 2003 | EchoStar IX / Telstar 13 | 4,7 t | suksess |
| 11 | 30. september 2003 | Galaxy XIII / Horizons-1 | 4.1 t | suksess |
| 12 | 10. januar 2004 | Telstar 14 / Estrela do Sul 1 | 4,7 t | suksess |
| 13 | 4. mai 2004 | DIRECTV-7S | 5,5 t | suksess |
| 14 | 28. juni 2004 | Telstar-18 | 4,8 t | delvis suksess |
| 15 | 1. mars 2005 | XM-3 | 4.7 t | suksess |
| 16 | 26. april 2005 | SPACEWAY-1 | 6,0 t | suksess |
| 17 | 23. juni 2005 | Intelsat IA-8 | 5,5 t | suksess |
| 18 | 8. november 2005 | Inmarsat 4-F2 | 6,0 t | suksess |
| 19 | 15. februar 2006 | EchoStar X | 4,3 t | suksess |
| 20 | 12. april 2006 | JCSAT-9 | 4,4 t | suksess |
| 21 | 18. juni 2006 | Galaxy 16 | 5,1 t | suksess |
| 22 | 22. august 2006 | Koreasat 5 | 4,9 t | suksess |
| 23 | 30. oktober 2006 | XM-4 | 4,7 t | suksess |
| 24 | 30. januar 2007 | NSS-8 | 5,9 t | mislukka |
| 25 | 15. januar 2007 | Thuraya-3 | 5,2 t | suksess |
| 26 | 19. mars 2008 | DirecTV-11 | 5,9 t | suksess |
| 27 | 21. mai 2008 | Galaxy 18 | 4,6 t | suksess |
| 28 | 16. juli 2008 | EchoStar XI | 5,5 t | suksess[6] |
| 29 | 24. september 2008 | Galaxy 19 | 4,7 t | suksess[7] |
| 30 | 20. april 2009 | SICRAL 1B | 3,0 t | suksess[8] |
| 31 | 24. september 2011 | Atlantic Bird 7 | 4,6 t | suksess |
| 32 | 31. mai 2012 | Intelsat 19 | 5,6 t | suksess[9] |
| 33 | 19. august 2012 | Intelsat 21 | 6,0 t | suksess |
| 34 | 3. desember 2012 | Eutelsat 70B | 5,2 t | suksess |
| 35 | 1. februar 2013 | Intelsat 27 | 6,2 t | mislukka[10] |
| 36 | 26. mai 2014 | Eutelsat 3B | 6,0 t | suksess[11] |
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- ↑ «Sea Launch rocket company returns to service». BBC News (på engelsk). 25. september 2011.
- ↑ Space News: $2 Billion Debt Forces Sea Launch into Bankruptcy (Peter B. de Selding, publisert 29. juni 2009) Besøkt 8. november 2022
- ↑ Fedorinova, Yuliya; Lemeshko, Andrey (27 September 2016). «Russian Airline Owner to Challenge Musk, Bezos in Space». Bloomberg News. Henta 28 September 2016.
- ↑ «Sea Launch Complex description». S7 Space. Arkivert frå originalen November 13, 2018. Henta 13 November 2018.
- ↑ Foust, Jeff (24 April 2020). «Sea Launch "frozen" after ships moved to Russia». Space News. Henta 24 April 2020.
- ↑ «Sea Launch Successfully Delivers EchoStar XI to Orbit» (Press release). Sea Launch. July 16, 2008. Arkivert frå originalen April 30, 2010. Henta February 26, 2009.
- ↑ «Sea Launch Successfully Delivers Galaxy 19 to Orbit» (Press release). Sea Launch. September 24, 2008. Arkivert frå originalen April 29, 2010. Henta February 26, 2009.
- ↑ «Sea Launch Successfully Delivers SICRAL 1B Satellite to Orbit» (Press release). Sea Launch. April 20, 2009. Arkivert frå originalen January 7, 2013. Henta April 20, 2009.
- ↑ «Sea Launch Delivers the Intelsat 19 Spacecraft into Orbit» (Press release). space travel. 4. juni 2012.
- ↑ «Sea Launch Experiences a Launch Failure on Intelsat 27 Mission» (Press release). Sea Launch. 1. februar 2013. Arkivert frå originalen 26. mai 2015.
- ↑ «Sea Launch Successfully Launches EUTELSAT 3B» (Press release). Sea Launch. 27. mai 2014. Arkivert frå originalen 27. mai 2014. Henta 27. mai 2014.
 | Denne artikkelen treng fleire referansar for verifikasjon. |
