Selasphorus
| Selasphorus | |
 Raudkolibrihann | |
| Systematikk | |
| Rike: | Dyr Animalia |
| Rekkje: | Ryggstrengdyr Chordata |
| Underrekkje: | Virveldyr Vertebrata |
| Klasse: | Fuglar Aves |
| Orden: | Seglarfuglar Apodiformes |
| Familie: | Kolibriar Trochilidae |
| Underfamilie: | Trochilinae |
| Stamme: | Mellisugini |
| Slekt: | Selasphorus Swainson, 1832 |
Selasphorus er ei biologisk slekt av fuglar i ordenen seglarfuglar (Apodiformes), i kolibrifamilien Trochilidae. Slekta omfattar ni artar som er heimehøyrande i Mellom-Amerika og i vestlege delar av Nord-Amerika, med samla utbreiing frå Alaska til Panama. Tre av artane hekkar nord for Mexico og gjer lange sesongmessige fugletrekk.
Slektsnamnet Selasphorus kjem frå gresk: selas, som tyder «lys» eller «flamme», og phoros, som tyder «berar». Namnet kan altså tolkast som «den som ber lys» eller «flammeberar».[1]
Systematikk
[endre | endre wikiteksten]Slekta Selasphorus vart foreslått av den britiske ornitologen William Swainson i 1831.[2][3] Typarten er Selasphorus rufus, raudkolibri.
Artar som tidlegare var plasserte i slekta Atthis — Atthis ellioti og A. heloisa — vart overført til Selasphorus etter genetisk-molekylære studiar publiserte i 2014 og 2017. Etter det vart Atthis eit synonym for Selasphorus.
Art S. calliope var i lang tid plassert i den monotypiske slekta Stellula, men genetiske studiar frå 2008 viste at arten er nærskyldt Selasphorus rufus, og ho vart difor flytta til denne slekta.
Artsoversyn
[endre | endre wikiteksten]Slekt Selasphorus i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V15.1, 2025,[4] med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:[5]
| Bilete | Norsk namn | Vitskapleg namn | Autor | Utbreiing | Status[6] |
|---|---|---|---|---|---|
_(9651301787).jpg) | Kalliopekolibri | Selasphorus calliope | (Gould), 1847 |  | LC |
 | Raudkolibri | Selasphorus rufus | (Gmelin), 1788 |  | NT |
.jpg) | Chaparralkolibri | Selasphorus sasin | (Lesson), 1829 |  | LC |
.jpg) | Breistjertkolibri | Selasphorus platycercus | (Swainson), 1827 |  | LC |
 | Humlekolibri | Selasphorus heloisa | (Lesson & Delattre), 1839 |  | LC |
_(cropped).jpg) | Vinstrupekolibri | Selasphorus ellioti | (Ridgway), 1878 |  | LC |
.jpg) | Vulkankolibri | Selasphorus flammula | Salvin, 1865 |  | LC |
.jpg) | Gnistkolibri | Selasphorus scintilla | (Gould), 1851 |  | LC |
 | Glokolibri | Selasphorus ardens | Salvin, 1870 |  | EN |
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Første versjon av denne artikkelen var basert på «Selasphorus» frå Wikipedia på spansk, den 13. juni 2025
- Referansar
- ↑ Jobling, James A. (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. s. 352. ISBN 978-1-4081-2501-4.
- ↑ Swainson, William; Richardson, J. (1831). Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America. Vol. Part 2. The Birds. London: J. Murray. s. 324.
- ↑ Peters, James Lee, red. (1945). Check-List of Birds of the World. Vol. 5. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. s. 141.
- ↑ Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1). doi : 10.14344/IOC.ML.15.1 Henta 13. juni 2025
- ↑ «Norske navn på verdens fugler». Norsk navnekomité for fugl (NNKF). 13. juni 2025. søk på Selasphorus
- ↑ BirdLife International (2024). «Selasphorus». IUCN - Global raudliste. Henta 13.06.2025.
{{cite web}}: Check date values in:|vitja=(hjelp)
Bakgrunnsstoff
[endre | endre wikiteksten]
- (no) Selasphorus hos Artsdatabanken
- (en) Selasphorus i Catalogue of Life
- (en) Selasphorus i Encyclopedia of Life
- (en) Selasphorus i Global Biodiversity Information Facility
- (en) Selasphorus hos ITIS
- (en) Selasphorus hos NCBI
- (en) Kategori:Selasphorus – bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
- (en) Selasphorus – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
- Selasphorus – detaljert informasjon på Wikispecies
