Shifting baseline

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk

Shifting baseline[1][2] er ei endring i korleis ein måler eller vurderer eit system. Ofte gjer ein målinga mot tidlegare referansepunkt (baseline), som sjølve kan vera forskovne frå tidlegare tilstander av systemet.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Omgrepet blei innført av landskapsarkitekten Ian McHarg i manifestet hans Design With Nature frå 1969.[3] Her samanlikna han det moderne kulturlandskapet med det folk hadde levd i i tidlegare tidare. Omgrepet blei så utvida til å gjeda for fiskeriressursar av Daniel Pauly i «Anecdotes and the shifting baseline syndrome of fisheries» i 1995.[4] Pauly brukte omgrepet i samband med vurdering av fiskebestandar der forskarar kunne ha problem med å finna den rette grunnlinja (baseline) for storleiken på bestanden (det vil seia kor stor han var før han blei fiska), og dermed vurdera han ut frå ei endra grunnlinje. På liknande vis kan andre store økologiske endringar over tid gje ei endra oppfatting av kva som er normalt.

George Monbiot skreiv i How Did We Get Into This Mess: Politics, Equality, Nature frå 2016 om problemet med beitande sauer i det engelske høglandet der «mange ser det ødelagte, nedbeitede landskapet som naturlig.».[5]

I 2018 skreiv journalisten Kristin Solberg om den svarte skya som ligg over Kairo: «Jeg spurte mange som hadde bodd i Kairo lenge, når den kom, den svarte skyen. Men den kom så gradvis at ingen kunne sette en dato».[6]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  1. [1] . 2017-10-03. Klassekampen. Vitja 2018-08-06 . «Begrepet «shifting baseline syndrom» sikter til at hver ny generasjon vil oppleve naturen slik den foreligger når de vokser opp, som selve «normalen».»
  2. [2] . 2013-10-23 Klassekampen. Vitja 2018-08-06
  3. McHarg, Ian (1969). Design With Nature. The Natural History Press. s. 67–70. 
  4. Pauly (1995)
  5. Anders Dunker https://www.nytid.no/pdfutgaver/NT1607.pdf S. 23. Vitja 2018-08-06. «... i kapittelet «Sheepwrecked» »
  6. Kristin Solberg: Dagbok fra en gryende dystopi. 4. august 2018. NRK. Vitja 2018-08-06