Sjølvstyrt område

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Skilt ved Ezi-Ogbaku Unity Hall i eit sjølvstyrt område i Obaku i Nigeria.

Eit autonomt eller sjølvstyrt område er ein region som høyrer til ein annan stat, men har ein viss sjølvstendig status. Graden av sjølvstyre kan variera, der dei mest autonome har høve til å avgjera alle saker bortsett frå dei som er knytte til utanrikspolitikk og forsvar. Bakgrunnnen for sjølvstyre kan vera historisk, politisk eller geografi. Det sjølvstyrte området kan tidlegare ha vore sjølvstendig eller ha ønske eller planar om å bli det; det kan utgjera ein del av ein føderasjon eller vera ein assosiert stat i ei større statsdanning, eller det kan vera fjernt frå det nasjonale maktsenteret.

Sjølvstyrte område kan ofte ha ei anna etnisk samansetjing frå resten av landet, og/eller vera geografisk skilde frå det. Nokre døme på autonome regionar er den finske regionen Åland, der fleirtalet av innbyggjarane er finlandssvenskar, dei danske områda Grønland og Færøyane med sine eigne språk og folkegrupper, Den jødiske autonome oblasten i Russland der det bur ein stor del jødar, og Tobago, ei øy som er del av staten Trinidad og Tobago.

Fleire område med omstridd status kan ha ulike grader av sjølvstyre, som aserbajdsjansk-kontrollerte Nakhitsjevan, pakistansk-kontrollerte Azad Kashmir og Gilgit-Baltistan og den russisk-kontrollerte Krimhalvøya. Adsjaria, Abkhasia og Sør-Ossetia har alle offisiell status som sjølvstyrte regionar i Georgia, men Adsjaria er ein integrert del av landet medan Abkhasia og Sør-Ossetia i røynda har sjølvstende frå landet. Tilsvarande har Somaliland og Puntland begge erklært sjølvstende frå Somalia, men er berre internasjonalt anerkjende som sjølvstyrte delar av landet.

Liste over autonome regionar[endre | endre wikiteksten]

Lista inneheld einskilde autonome regionar i einheitsstater ifølgje grunnlova til desse statane. Ho omfattar også område med særskild autonom status i føderasjonar.

Flag of Azerbaijan.svg Aserbajdsjan[endre | endre wikiteksten]

Flag of Denmark.svg Danmark[endre | endre wikiteksten]

Flag of Finland.svg Finland[endre | endre wikiteksten]

Flag of Fiji.svg Fiji[endre | endre wikiteksten]

Flag of the Philippines.svg Filippinane[endre | endre wikiteksten]

Flag of Georgia.svg Georgia[endre | endre wikiteksten]

Flag of Indonesia.svg Indonesia[endre | endre wikiteksten]

Flag of Iraq.svg Irak[endre | endre wikiteksten]

Flag of Italy.svg Italia[endre | endre wikiteksten]

Italia har fem regionar med særskilde statuttar for ei høgare grad av sjølvstyre, femten andre regionar som også har lovgjevande makt, og to autonome provinsar som begge er del av regionen Trentino-Alto Adige.

Regionar med særskilde statuttar

Andre regionar

Autonome provinsar

Flag of Canada.svg Canada[endre | endre wikiteksten]

Flag of the People's Republic of China.svg Kina[endre | endre wikiteksten]

Indre Mongolia, Xinjiang, Tibet, Ningxia og Guangxi er autonome regionar for den største minoritetsbefolkinga i kvar av dei. I fleire andre kinesiske provinsar finst det mindre autonome område for ikkje-hanfolk. Hongkong og Macau er Særskilde administrativE regionar (SAR) med stor grad av sjølvstyre.

Flag of Mauritius.svg Mauritius[endre | endre wikiteksten]

Flag of Moldavia.svg Moldavia[endre | endre wikiteksten]

Flag of the Netherlands.svg Nederland[endre | endre wikiteksten]

Flag of Pakistan.svg Pakistan[endre | endre wikiteksten]

Flag of Papua New Guinea.svg Papua Ny-Guinea[endre | endre wikiteksten]

Flag of Portugal.svg Portugal[endre | endre wikiteksten]

Autonome regionar i Portugal

Flag of Serbia.svg Serbia[endre | endre wikiteksten]

Flag of Spain.svg Spania[endre | endre wikiteksten]

For meir om dette emnet, sjå Autonome regionar i Spania.

Flag of the United Kingdom.svg Storbritannia[endre | endre wikiteksten]

Flag of South Africa.svg Sør-Afrika[endre | endre wikiteksten]

Flag of South Korea.svg Sør-Korea[endre | endre wikiteksten]

Flag of Tajikistan.svg Tadsjikistan[endre | endre wikiteksten]

Flag of Tanzania.svg Tanzania[endre | endre wikiteksten]

Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad og Tobago[endre | endre wikiteksten]

Flag of Ukraine.svg Ukraina[endre | endre wikiteksten]

Flag of the United States.svg USA[endre | endre wikiteksten]

Flag of Uzbekistan.svg Usbekistan[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]

  • Nationalencyklopedin
  • Encyclopædia Britannica
  • Landguiden (Utrikespolitiska Institutet)
  • CIA World Factbook
  • Vojvodina, Serbien
  • Turner, Barry (red): The Statesman's Yearbook 2008, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2007, ISBN 978-1-4039-9277-2
  • Olausson, Pär M: Autonomy and islands - a global study of the factors that determine island autonomy, Åbo Akademi University Press, Åbo 2007, ISBN 978-951-765-406-7