Sodalitt

Sodalitt
Sodalitt
Generelt
Kategori	Tektosilikat utan zeolittisk H2O
Kjemisk formel	Na8(Al6Si6O24)Cl2
Strunz-klassifisering	09.FB.10
Krystallsymmetri	Isometrisk hekstetraedrisk H-M-symbol: 43m Romgruppe: P43n
Einingscelle	a = 8.876(6) Å; Z = 1
Identifikasjon
Farge	Rik kongeblå, grøn, gul, fiolett, kvite årer er vanleg
Krystallform	Massiv; sjeldan som dodekaeder
Krystallsystem	Kubisk
Tvilling	Vanleg på {111} dannar pseudoheksagonale prisme
Kløyv	Dårleg på {110}
Brot	Muslig til ujamn
Fastleik	Sprø
Mohs hardleiksskala	5.5-6
Glans	Matt glasaktig til feittete
Strekfarge	Kvit
Transparens	Gjennomsiktig til gjennomskineleg
Spesifikk vekt	2.27-2.33
Optiske eigenskapar
Optiske eigenskapar	Isotrop
Brytingsindeks	n = 1.483 - 1.487
Ultrafiolett fluorescens	Lys raudoransje katodeluminescens og fluorescens under langbølgja og kortbølgja UV-stråling, med gulaktig fosforescens; kan vere fotokrom i magenta
Smeltbarheit	Lett til eit fargelaust glas; Natrium gulflamme
Oppløyselegheit	Oppløyseleg i saltsyre og salpetersyre
Andre eigenskapar	Lukt av H2S etter brot
Kjelder

Sodalitt er eit kubisk mineral som tilhøyrer feltspatoida. Det finst i nefelinsyenittar og fonolittar. Fargen er oftast blå eller grå. Viser i mange tilfelle ein sterk oransje fluorescens. Ein varietet som er raudleg på friskt brot, men som raskt mistar fargen ved lyspåverknad, blir kalla hackmanitt. Sodalitt er i Noreg mellom anna kjent frå nefelinsyenittpegmatittar ved Langesundsfjorden og på Seiland i Finnmark.

Sodalitt er eit klorhaldig silikat av natrium og aluminium. Til sodalittgruppa høyrer tre andre kubiske mineral som inneheld sulfat eller svovel i staden for klor.

Mineralet vart oppdaga i 1811 i Ilimaussaq intrusjonskompleks i Grønland, men vart ikkje viktig som ornamentstein før 1891, då store mengder vart oppdaga i Ontario i Canada.

Sodalittgruppa

• sodalitt Na₈Al₆Si₆O₂₄Cl₂
• nosean Na₈Al₆Si₆O₂₄(SO₄)·H₂O
• lasuritt (Na,Ca)₈(Al,Sei)₁₂(O,S)₂₄(SO₄)
• hauyn (Na,Ca)_4-8Al₆Si₆(O,S)₂₄(SO₄,Cl)_1–2

Kjelder

• Sodalitt. (2012, 20. januar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/sodalitt.