Statens vegvesen

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Gå til: navigering, søk

Statens vegvesen er ein norsk, statleg etat med ansvar for bygging og vedlikehald av riksvegar og fylkesvegar og tilsyn med køyretøy og trafikantar. Etaten består av Vegdirektoratet, 5 regionvegkontor og 30 distriktskontor. Innan kvart distrikt ligg fleire trafikkstasjonar (tidlegare kalla biltilsynsstasjonar). Store utbyggingsprosjekt blir organisert i eigne einingar lagt direkte under regionvegkontora.

Etaten er ligg under Samferdselsdepartementet, men regionvegkontora ligg under fylkeskommunane i spørsmål om fylkesvegar.

Produksjonsverksemda i Statens vegvesen vart i 2003 skilt ut i det statlege aksjeselskapet Mesta.

Kvart år arrangerer Staten vegvesen Vakre vegers pris. Statens vegvesen ga tidlegare ut etatsavisa Vegen og Vi.

Historie[endre | endre wikiteksten]

Opphavleg låg ansvaret for vegar under juristane i Justisdepartementet, inntil Frederik Stang i 1846 oppretta ein stilling som vegassistent under Indredepartementet. Målet var å få meir fagkunnskap, men utan å flytte ansvaret for vegane for langt vekk frå dei politiske avgjerdene i departementet.

Den fyrste vegassistenten vart ingeniørkaptein H.K. Finne. Dei neste to tiåra gav ein kraftig auke i staten sitt bidrag til vegutbyggjing. Finne vart i 1852 etterfylgd av ingeniøroffiser Chr. W. Bergh i eit nytt vegingeniørkontor i Indredepartementet.

Eit eige vegdirektorat kom fyrst i 1864, etter lang tids kamp frå ingeniørane. Chr. W. Berg vart der den fyrste vegdirektøren.

Vegdirektoratet har sidan vore plassert under Arbeidsdepartementet 1885–1944, Trafikkdepartementet 1944–1945 og Samferdselsdepartementet 1946–.

Statens vegvesen og ansvaret for kulturminna[endre | endre wikiteksten]

Statens vegvesen har eit eige ansvar for å take vare på eigne kulturminne, som til dømes gamle vegar og bruer. Vegkulturminna synar utviklinga i teknologien på dei ulike fagområda. Difor er det lagt til Statens vegvesen å syte for at denne soga vert tilgjengeleg for for etterslektene, og dette er gjort ved at Statens vegevesen/Vegdirektoratet eig og driv Norsk vegmuseum i Lillehammer. Ansvaret gjeld ikkje berre kulturminne som kan flyttast på og inngå i samlingar, men òg kulturminne som kan eller må takast vare på der dei allereie ligg. Ein eigen Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner er utarbeidd for dette, og i kvar av vegstellet sine regionar kring i Noreg er det ein kulturminnekoordinator som skal fylgje opp dette arbeidet.

Bakgrunnsstoff[endre | endre wikiteksten]

Kjelder[endre | endre wikiteksten]