Svartstrupekolibri
| Svartstrupekolibri | |
 Svartstrupekolibrihann | |
 Svartstrupekolibrihoe | |
| Utbreiing og status | |
Status i verda:  Livskraftig Utbreiinga av Svartstrupekolibri | |
| Systematikk | |
| Rike: | Dyr Animalia |
| Rekkje: | Ryggstrengdyr Chordata |
| Underrekkje: | Virveldyr Vertebrata |
| Klasse: | Fuglar Aves |
| Orden: | Seglarfuglar Apodiformes |
| Familie: | Kolibriar Trochilidae |
| Underfamilie: | Trochilinae |
| Stamme: | Mellisugini |
| Slekt: | Archilochus |
| Art: | Svartstrupekolibri A. alexandri |
| Vitskapleg namn | |
| Archilochus alexandri | |
Svartstrupekolibri (Archilochus alexandri) er ein kolibriart som lever i mange ulike typar habitat. Om sommaren held han til i vestlege USA og sørvestlege Canada, medan han om vinteren trekker så langt sør som til Mexico. I sollys er det iriserande fiolette nedre området i strupeflekken tydeleg synleg.
Skildring
[endre | endre wikiteksten]Svartstrupekolibrien er ca. 8,9 cm lang og veg 3-3,5 gram. Han har ein metallisk grøn rygg, kvit underside og grøne sider. Nebbet er langt, rett og tynnt. Hannfuglen har svart ansikt og hals, ein skinande fiolett strupeflekk og ein mørk, kløyvd stjert. Hoa har ein avrunda hale med kvite tuppar og ho manglar strupeflekken. Ungfuglar liknar hoer, men har lysare kantar på fjørene på ryggen. Unge hannar kan ha noko fiolett på strupen.
Nyfødde ungar er nesten fjørlause, men får full fjørdrakt innan tre veker. Dei byrjar å skifte fjør i november etter trekket til overvintringsområdet og har ei heilt ny fjørdrakt før eittårsalderen.[1]
Utbreiing og habitat
[endre | endre wikiteksten]Svartstrupekolibrien finst i store delar av vestlege USA, nord til Alberta og British Columbia i Canada, aust til Oklahoma og sør til Mexico. Han lever i fjellområde, skog, frukthagar, enger og krattlandskap, ofte nær vatn. Hekking skjer i opne, halvtørre område i vestlege USA, nordlege Mexico og sørlege British Columbia. Dei kan òg finnast i fuktige miljø som skuggefulle kløfter og elvekratt. Hannar og hoer nyttar ofte ulike habitat i hekketida.
Åtferd og økologi
[endre | endre wikiteksten]Svartstrupekolibrien brukar stupdykk på 12–18 meter både til å forsvare territoriet og under kurtise. Under stupet lagar fjørene ein høyrbar summelyd. Under kurtisen flyg hannane i vide U-forma bogar, medan dei lagar surrande lydar ved kvart stup. Dei kan òg summe fram og tilbake nær ei sitjande hoe. Arten kan vere territorial rundt nektarkjelder, men dersom det finst mange individ og matplassar i eit område, viser han mindre aggressiv åtferd.
Føda består av nektar frå blomar, som han hentar med ein lang, uttrekkbar tunge, samt små insekt som han fangar i flukt. Medan han drikk nektar, bidreg han òg med pollinering.
Hoa bygg eit godt kamuflert reir av plantefiber, spindelvev, dunfjørene og lav, ofte på ein horisontal grein 1,8–3,7 meter over bakken. Forsking tyder på at ho ofte plasserer reiret nær rovfuglar sine reir, sidan desse jagar bort potensielle predatorar utan å utgjere nokon fare for kolibrien.[2] Hoa legg to kvite egg (8 mm i diameter) og kan hekke 1–3 gonger i året. Ruginga varer i 12–16 dagar, og ungane forlèt reiret etter 20–21 dagar.[3]
.jpg)
_78_circulo_montana,_lake_patagonia_ranch_estates,_santa_cruz_co,_az_-04_(29133461397).jpg)
_78_circulo_montana,_patagonia_lake_ranch_estates,_scc,_az_(14889107120).jpg)
Status
[endre | endre wikiteksten]Svartstrupekolibrien har status som livskraftig art (LC) på grunn av sitt store utbreiingsområde (463 000 km²) og ein stabil populasjonsvekst på 14,6 % per tiår. Mellom 2009 og 2019 var bestanden relativt stabil, sjølv om det var nokre teikn til nedgang mot slutten av perioden.[4]
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Første versjon av denne artikkelen var baset på «Black-chinned hummingbird» frå Wikipedia på engelsk, den 1. mars 2025
- Referansar
- ↑ Baltosser, W. H. og S. M. Russell (2020). Black-chinned Hummingbird (Archilochus alexandri), version 1.0. In Birds of the World (A. F. Poole og F. B. Gill, reds.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.bkchum.01
- ↑ Greeney, H.F.; Wethington, S.M. (December 2009). «Proximity to Active Accipiter Nests Reduces Nest Predation of Black-chinned Hummingbirds». The Wilson Journal of Ornithology. 121 (4): 809–812. doi:10.1676/08-174.1. JSTOR 20616992. S2CID 54929731.
- ↑ «Black-chinned hummingbird». All About Birds, Cornell University. 2023. Henta 1. mars 2025.
- ↑ BirdLife International (2016). «Archilochus alexandri». IUCN Red List of Threatened Species. 2016: e.T22688196A93186569. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22688196A93186569.en. Henta 1. mars 2025.
