Thaumasitt
| Thaumasitt | |||
 Thaumasitt (kvit) med prehnitt (grøn) frå Fairfax Quarry i Virginia | |||
| Generelt | |||
|---|---|---|---|
| Kategori | Sulfatmineral | ||
| Kjemisk formel | Ca3Si(OH)6(CO3)(SO4)·12H2O CaSi(OH)6·CaCO3·CaSO4·12H2O | ||
| Strunz-klassifisering | 07.DG.15 | ||
| Krystallsymmetri | Heksagonal 6 | ||
| Einingscelle | a = 11.030(7) Å, c = 10.396(6) Å; Z = 2 | ||
| Identifikasjon | |||
| Molekylvekt | 622.62 g/mol | ||
| Farge | fargelaus, kvit, bleik gul | ||
| Krystallform | prismatisk, trådaktig, massiv, radial | ||
| Krystallsystem | Heksagonal dipyramidal | ||
| Kløyv | Utydeleg | ||
| Brot | Undermuslig | ||
| Fastleik | Sprø | ||
| Mohs hardleiksskala | 3.5 | ||
| Glans | Glasaktig til silkeaktig | ||
| Strekfarge | Kvit | ||
| Transparens | Gjennomsiktig til gjennomskineleg | ||
| Spesifikk vekt | 1.877 | ||
| Optiske eigenskapar | |||
| Optiske eigenskapar | Einaksa (-) | ||
| Brytingsindeks | nω = 1.498–1.507 nε = 1.458–1.470 | ||
| Dobbeltbryting | δ = 0.039 | ||
| Kjelder | [1][2][3] | ||
Thaumasitt er eit kvitt mineral, som opptrer i massiv til fibrig form. Det er eit vasshaldig kalsiumsilikat med karbonat- og sulfatgrupper, og er interessant fordi det inneheld silisium i den uvanlege seks-koordinasjonen, dvs silisium er omgjeve av seks oksygenatom (eller hydroksyl). Den kjemiske formelen er Ca3Si(OH)6(CO3)(SO4)·12H2O. Mineralet krystalliserer heksagonalt.
Det vart først skildra i 1878 i Sverige.[3] Det har fått namn frå det greske ordet for «overrasking» og -itt, og syner til den uvanlege kjemiske samansetjinga.
I Noreg er det kjent frå Lierskogen, Nordfjordeid, Geiranger, Stryn, Mofjellet og Sulitjelma.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Thaumasitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/thaumasitt.