Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020


I dag er det laurdag, 14. desember 2019Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Extinction Rebellion:

Plakat for Extinction Rebellion

Extinction Rebellion (ofte forkorta XR, norsk «Opprør mot utrydding») er eit internasjonalt systemkritisk aktivistnettverk og ei sosiopolitisk rørsle med røter i miljørørsla og den britiske greina av Occupy-rørsla. Rørsla brukar eit sirkla timeglas, kjent som utryddingssymbolet, som ei åtvaring om at tida raskt renn ut for mange artar.

XR vart skipa i mai 2018 og praktiserer ikkje-valdeleg motstand og sivil ulydnad for å tvinge styresmaktene til innsats mot klimakollapsen, tap av biologisk mangfald og mot risikoen for sosialt og økologisk kollaps. Dei krev radikale tiltak mot global oppvarming gjennom eit tredelt krav til styresmaktene: Sei sanninga, handle no og utvid den politiske arenaen med eit borgarråd for klima og økologi. Særleg i Storbritannia har XR oppnådd merksemd gjennom aksjonar som har lamma infrastruktur og ved demonstasjonar i parlamentet. Extinction Rebellion Norge vart offisielt stifta den 16. desember 2018 som eit lag og ein ideell organisasjon. I Noreg var aksjonistar ansvarlege for ein demonstrasjon som braut av eit stortingsmøte den 12. juni 2019. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Lu Yuo:

Lu Yuo

Lu Yuo (fødd 1125 i Shaoxing, død 1210 i Shaoxing) var ein kinesisk diktar og embetsmann. Han blir rekna som ein av dei viktigaste og mest produktive diktarane i det sørlege Song-dynastiet (1127–1279) med ein forfattarskap på nesten 10 000 dikt og fleire prosastykke. Som poet vann Lu Yuo ry for den enkle og direkte stilen med sans for detaljar som pregar dikta hans. Med eit slikt uttrykk skil dikta seg frå den dominerande Chiang si-skulen i samtida, som stod for ein poesi som var opphøgd og alluderande.

Lu Yuo vart fødd om lag samstundes med jursjenar-invasjonen av det nordlege Song, og for ettertida er det dei patriotiske dikta han er mest høgvyrda for. Den sterke nasjonalkjensla og revansjismen han stod for førte samstundes til at han ikkje greidde å gjere karriere i det kinesiske embetsverket. Etter å ha blitt avsett fleire gongar trekte han seg til slutt vonbroten og desillusjonert attende til heimbygda. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Cohen i 2013

Leonard Cohen (1934-2016) var en canadisk poet, romanforfatter, låtskriver, sanger, maler og gitarist. Karrieren strakk seg over 60 år.

Han debuterte som poet i 1956, og utgav siden flere diktsamlinger og to romaner. Cohen var en av Canadas fremste forfattere da han debuterte med Songs of Leonard Cohen i 1967. Han ga ut 14 studioalbum. Andre artister laget over tusen innspillinger av hans sanger. Blant de mest kjente sangene hans er «Hallelujah», «Suzanne», «First We Take Manhattan» og «Bird on the Wire». Etter stor suksess med de første albumene var karrieren dalende da han kom med sin bestselgende plate I'm Your Man i 1988. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Stig-André Berge tok en av Norges fire medaljer

Norge under Sommer-OL 2016. Norge deltok med 64 utøvere i 13 ulike idrettsgrener. Dette var 25. gangen Norge deltok i et sommer-OL.

Blant utøverne Norge sendte, var terrengsyklist og olympisk mester Gunn-Rita Dahle Flesjå, som kvalifiserte seg for sitt femte OL på rad og var troppens eldste utøver. Også 40 år gamle Olav Tufte deltok, og tok sin fjerde medalje på sine seks strake OL. Norge forlot Rio de Janeiro med fire bronsemedaljer, den dårligste medaljefangsten siden 1964. Stig André Berge tok hjem Norges første medalje i bryting på 24 år. De andre medaljene tok roerne Tufte/Borch og Strandli/Brun, i tillegg til kvinnenes håndballandslag. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Njords længsel efter havet (1908) af W.G. Collingwood

Njord er i nordisk mytologi en af vanerne. I de islandske kilder blev Njord knyttet til havet og fungerede som gud for søfart, vinde og frugtbarhed (rigdom). Det østnordiske materiale tyder på, at Njord her blev opfattet som en frugtbarheds- og velstandsgud, der var knyttet til indlandet, i modsætning til det vestnordiske. I vikingetiden var han som frugtbarhedsgud nærmest blevet fortrængt af sin søn Frej, der havde overtaget nogle af hans attributter og egenskaber.

Njord er gift med Skade, men de lever ikke sammen. Hans børn er Frej og Freja. Efter krigen mellem aser og vaner bliver han sammen med sine børn udleveret som gidsler til aserne, blandt hvilke han tager bolig.

Njord har været genstand for flere diskussioner. Hans navn er nært beslægtet med den ældre germanske gudinde Nerthus, der omtales af Tacitus. Sammen med de mange tilfælde af stednavne, der indeholder hans navn, har det givet anledning til spekulationer om, at han tidligere i historien har haft langt større betydning. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Ove Sprogøe ville ha været 100 år 21. december i år

Ove Sprogøe (1919-2004) var én af Danmarks mest benyttede skuespillere. Sprogøe blev uddannet som skuespiller ved Alliancescenernes elevskole i 1944 og havde sin debut som Nicolai året efter i Nøddebo Præstegård på Folketeatret. Hans mest kendte roller både i Danmark og udlandet er uden tvivl som doktor Hansen i Matador og den geniale vaneforbryder Egon Olsen i filmene om Olsen-banden.

Ove Sprogøe modtog fire Bodil-priser: I 1956 for bedste birolle i På tro og love, i 1972 for hovedrollen i Den forsvundne fuldmægtig og tre år senere for hovedrollen i Olsen-bandens sidste bedrifter. I 1999 modtog han en Æres-Bodil for sin indsats i dansk film, hvor han nåede at medvirke i 156 film og flere end 140 teaterstykker. I 1996 havde Danmarks Film Akademi hædret ham med en ærespris. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Den vita heta centralstjärnan ZZ Leporis, som är en pulserande variabel i Spirografnebulosan (IC 418).

Variabla stjärnor är stjärnor vars ljusstyrka varierar över tid. Mer än 400 000 variabler är kända. Vår egen sol är variabel, med ett energiutflöde som varierar med 0,1 procent över den 11-åriga solfläckscykeln. De flesta stjärnor kan troligen klassas som variabla vid en tillräckligt noggrann mätning.

De mest extrema variabla stjärnorna är supernovorna som kan öka i ljusstyrka med 100 miljoner gånger.

De variabla stjärnorna klassificeras i olika typer utifrån variationernas orsak. De viktigaste huvudgrupperna är pulserande variabler, eruptiva och kataklysmiska variabler, förmörkelsevariabler och roterande variabler. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Varuhuset fotograferat från Mannerheimvägen år 2013

Stockmann är en kulturhistoriskt viktig affärsbyggnad och ett varuhus i Helsingfors. Varuhuset är Nordens största och det femte största i Europa. Samtidigt är byggnaden också Stockmannkoncernens värdefullaste, produktivaste och synligaste enhet.

Den k-märkta byggnaden är byggd enligt ritningar av Sigurd Frosterus, som kom på andra plats i en planeringstävling 1916 och byggnadsstilen representerar i huvudsak 1920-talsklassicism. Byggandet började 1921 med basarbyggnaden och det egentliga varuhuset färdigställdes med fyra våningar i mitten av 1920-talet. År 1930 blev slutligen alla åtta våningar klara.

Stockmanns varuhus har förnyats, höjts och förstorats i olika etapper, bland annat med Bokhuset 1969 och Wulffska hörnet 1989. Den nyaste ombyggnaden skedde 2010 då de översta våningarna byggdes till och källarvåningarna byggdes om. Varuhuset har 12 våningar, varav tre ligger under marknivån. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 52[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 1[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki