Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan verta utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan du leggja inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du òg finn peikarar du kan leggja inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har òg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artiklane vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020


I dag er det måndag, 30. november 2020Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Gävlebukken:

Gävlebukken i 2009

Gävlebukken (svensk Gävlebocken) er ein ca. 13 meter høg halmbukk som blir bygd kvart år på Slottstorget i den svenske byen Gävle før fyrste sundag i advent. Tradisjonen byrja i 1966 etter ein idé av reklamemannen Stig Gavlén. Hovudkonstruksjonen er av tre, og bukken er dekt av halm, slik at han liknar dei tradisjonelle, langt mindre, halmbukkane som blir brukte som julepynt innandørs og på juletre. Opphavleg var oppsettinga av den store bukken tenkt som ei engongshending, men på grunn av den store populariteten han raskt fekk i byen, blei han bygd opp også året etter og blei etterkvart ein tradisjon.

Første desember 1966 blei den første Gävlebukken sett opp. Nyttårsaftan blei han fullstendig øydelagd av brann. Dette var den første av svært mange ulovlege øydeleggingar bukken er blitt utsett for gjennom åra. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Ella Hval:

Ella Hval

Ella Hval (1904–1994) var ein norsk skodespelar og instruktør som jobba ved Nationaltheatret i ei årrekkje. Hval voks opp i ein arbeidarfamilie med mange born på Torshov i Kristiania, og skildra oppvekstmiljøet i sjølvbiografien Jeg har alltid hatt vanskelig for å glemme. Ho vart tidleg med i amatørteateret åt arbeidarrørsla, og gjekk derifrå inn i Samfundsteatret. I dette teateret møtte ho han som skulle bli den fyrste ektemannen hennar, nemleg diktaren Rudolf Nilsen. I 1932 debuterte ho på Chat Noir, 28 år gammal. I 1949 debuterte ho som filmskodespelar i filmen Gategutter av Arne Skouen. På femti- og sekstitalet vart ho leiar for Norsk Skuespillerforbund, og stod i spissen for ein viktig debatt mellom skodespelarane og NRK. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

John Lennon startet The Beatles

John Lennon (1940-1980) var en britisk låtskriver, vokalist og gitarist. Han dannet The Beatles, og sammen med McCartney komponerte John Lennon en rekke sanger. 27 av dem toppet hitlistene.

Mot slutten av The Beatles' karriere ble John Lennon introdusert for kunstneren Yoko Ono, og sammen utforsket de avantgardistisk musikk. Da The Beatles ble oppløst, delvis på Lennons initiativ, ga han ut flere album og singler, enten i samarbeid med Ono og Plastic Ono Band, eller på egen hånd. Albumene var ujevne og musikkstilen varierte fra klassisk rock 'n' roll til popmusikk til eksperimentell og avantgardistisk musikk. Flere sanger huskes i ettertiden, deriblant «Imagine», «(Just Like) Starting Over», «Power to the People», «Give Peace a Chance» og «Happy Xmas (War Is Over)».

Kort tid etter utgivelsen av albumet Double Fantasy ble han skutt med fire skudd utenfor sin bolig i New York like før kl. 23.00 den 8. desember 1980. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Bjørgen ble tidenes beste vinterolympier.

Liste over medaljevinnere under Vinter-OL 2018 inneholder alle utøvere som tok medalje under Vinter-OL 2018 i Sør-Korea.

Det ble konkurrert i 102 øvelser og totalt 523 utøvere tok medalje. Norge tok flest medaljer (39), fulgt av Tyskland (31) og Canada (29). Johannes Høsflot Klæbo fra Norge og Martin Fourcade fra Frankrike tok tre gull hver, mens Marit Bjørgen tok flest medaljer med sine fem. Bjørgen ble med disse medaljene tidenes beste vinterolympier.

Totalt 30 land tok medalje under lekene. Belgia tok sin første medalje siden 1998, mens Spania og New Zealand tok sine første medaljer siden 1992. Storbritannia tok med Isabel Atkin landets første medalje med ski på bena. Les mer her.

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Farveløs gas

Krypton (fra græsk κρυπτός, kryptos "skjult") er et grundstof med symbolet Kr og atomnummeret 36. Stoffet er i det periodiske system placeret i gruppe 18 og periode 4. Krypton udgør, sammen med helium, neon, argon, xenon og radon, gruppen af ædelgasser.

Under normale temperatur- og trykforhold er krypton en farveløs gas uden lugt og smag. Gassen forekommer i sporbare mængder i jordens atmosfære og isoleres ved fraktioneret destillation af flydende atmosfærisk luft, og den bruges ofte med andre sjældne gasser i lysstofrør. Krypton er inert til de fleste praktiske formål, men er kendt for at danne bindinger med fluor. Krypton kan også indgå i klatrater med vand, når atomer af stoffet er fanget i et gitter af vandmolekyler. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Siccar Point i Skotland er en berømt geologisk lokalitet.

Geologi er en geovidenskab, der som emne har den faste jordklode med dens bjergarter og jordarter og disses sammensætning, dannelse og omdannelse gennem tiden.

Geologi beskæftiger sig med jordklodens materialer (fx granit eller sandsten), med de processer som danner materialerne (fx krystallisation ved størkning af magma eller aflejring i havet) og med de lange tidsrum, gennem hvilke processerne virker. Indenfor geologien studeres også solsystemets klippeplaneter og måner, fx Mars og Månen. Den geologiske videnskab overlapper de andre geovidenskaber, fx hydrologi, geofysik og meteorologi, samt biologi gennem underdisciplinen palæontologi. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Västra fasaden av Tullgarns slott och parken.

Tullgarns slott är ett kungligt slott vid Tullgarnsviken i Hölö socken, söder om Södertälje i Södermanland. Platsen har anor från 1200-talet. En första slottsliknande anläggning, Stureborgen, byggdes i slutet av 1500-talet. Nuvarande slott uppfördes genom Magnus Julius De la Gardies initiativ och stod klart 1727.

Tullgarns slott och flera av byggnaderna på området är sedan 1935 ett statligt byggnadsminne. Slottet tillhör de elva Kungliga slotten i Sverige. Det ägs och förvaltas av Statens fastighetsverk medan kungahuset äger dispositionsrätten.

Slottet är öppet för allmänheten i samband med guidade visningar. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Tegan and Sara vid San Diego Airport, september 2008

Sainthood är det sjätte studioalbumet av den kanadensiska popduon Tegan and Sara, utgivet 2009. Till detta album, som behandlar romantiska ideal, skrev duon för första gången låtar tillsammans, fastän bara en av dem fick en plats på den slutliga låtlistan. Sainthood producerades av Chris Walla och Howard Redekopp och spelades in live i studio. Musikaliskt sett har albumet influenser från 1980-talspop, new wave och punkrock.

På topplistorna nådde Sainthood fjärde plats i Kanada och plats 21 i USA och Australien. Duon låg även på Canadian Hot 100 för första gången med singeln "Hell". Musikkritiker var generellt positiva till albumet och berömde dess energi och medryckande låtar. Det fick en nominering vid 2010 års Juno Awards i kategorin "Alternative Album of the Year" samt vid 2010 års upplaga av det kanadensiska musikpriset Polaris Music Prize. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 51[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki

Veke 52[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki