Wikipedia:Utvald artikkel

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
(Omdirigert frå Wikipedia:VD)
Hopp til navigering Hopp til søk
Snarvegar:
WP:VA
WP:UA

Utvald artikkel: det beste frå vår eigen wiki
- og eit skandinavisk samarbeid

Utvald artikkel er ein bolk på hovudsida som vert oppdatert ein gong i veka med dei første avsnitta frå ein utvald artikkel i lag med eit bilete. Alle artiklar som har ei viss lengd og ein illustrasjon kan bli utvald artikkel i ei veke. Nominering av nye kandidatar og diskusjon kan leggjast til på Wikipedia:Utvald artikkel/Kandidatar.

Dersom du ønskjer å føreslå ein særskild artikkel for ei særskild veke, kan legge inn eit forslag i kandidatkalenderen. Sjå årsarkivet for artiklar og diskusjonar, der du óg finn peikarar du kan legga inn forslag eller artikkelsnuttar på.

Nynorsk Wikipedia har óg artiklar frå dei andre skandinaviske wikipediaene på framsida. Desse artikla vert kopierte over frå våre nabospråk, på grunnlag av kva artikkel som er valt ut der.

Utvald artikkel[endre wikiteksten]

Utvald artikkel Bullet blue.png Kandidatar Bullet blue.png Kalender

Arkiv: 200420052006200720082009201020112012201320142015201620172018


I dag er det tysdag, 21. august 2018Oppdater sida

til da | til nb | til sv

Den noverande versjonen av denne bolken på hovudsida er om Elvis Is Back!:

Elvis-plate i ein platebutikk.

Elvis Is Back! er det tiande studioalbumet til Elvis Presley. Det kom ut på RCA Victor Records i mono og stereo i april 1960 og vart spelt inn i to omgangar i mars og april det året. Det var den første innspelinga til Presley etter han kom attende frå militærtenesta si i Tyskland.

I 1957 var Presley særs populær då han fekk innkalling til militæret, men fekk utsetjing så han kunne gjere ferdig den nyare filmen sin, King Creole. Under den to år lange tenesta i Tyskland, gav RCA Victor og Paramount Pictures ut musikk Presley hadde spelt inn før han drog. Dei siste månadane medan han var i hæren, eksperimenterte Presley med nye stilar og prøvde å forbetre framføringa si. Han førebudde òg songar som han skulle spele inn for den første innspelinga si i Nashville, som skulle finne stad så snart han var attende. Presley kom attende til USA 2. mars 1960. Songaren henta saman det gamle bandet sitt, The Blue Moon Boys, utanom bassisten Bill Black. Den første innspelinga fann stad 20. og 21. mars, og den andre 3. og 4. april. Elvis Is Back! toppa UK Albums Chart i Storbritannia og nådde andreplassen på Billboard's Top LP's i USA. I starten fekk utgjevinga middels meldingar, men i løpet av åra har kritikken blitt stadig betre. Albumet selde til gullplate hos Recording Industry Association of America i 1999. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Bolken neste veke er om Fyr i Noreg :

Lindesnes fyr

Fyr i Noreg har i lange tider vore viktige for navigeringa langs heile den 100 915 km lange norskekysten, frå grensa mot Sverige i sør til grensa mot Russland i nord. Totalt har det vore 212 fyrstasjonar her i landet, og av desse har opp til 154 vore i drift samstundes. No er det totalt 107 anlegg som er definerte som fyrstasjonar. Det ligg til fyr- og merketjenesta i Kystverket under Kystdirektoratet å ta seg av dei mange fyra og seglmerka.

I 1655 blei det første fyrlyset tent i Noreg. Kong Fredrik III skreiv 18. juli 1655 ut ei formaning som gav Pouell Hansønn, borgar av Christiansand, privilegium til å etablere fyrdrift på Lindesnes. Dei eldste fyra var bålfyr, der det blei først fyrt med ved og frå 1700-talet med kol. I 1897 blei elektrisitet prøvd ut på Ryvingen fyr utanfor Mandal, men det blei for kostbart i drift og blei bygd om for acetylengassdrift. Hovudtyngda av omlegging til elektrisitet på norske fyr kom så seint som etter den andre verdskrigen. Dei elektriske glødelampene er no skifte ut med energisparande halogenpærer, og på fleire fyr blir desse drivne av solcellepanel eller vindgeneratorar. Les meir …

vis åleinediskusjonendredawikinowikisvwiki

Utvald bokmålsartikkel[endre wikiteksten]

Utvald bokmålsartikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012201320142015201620172018
hent frå nb

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Reksten tegnet av Andreas Vartdal

Hilmar Reksten (1897–1980) var en norsk skipsreder fra Bergen. På egen hånd og med en beskjeden egenkapital etablerte han sin rederivirksomhet i 1929. I løpet av mellomkrigsårene bygget han seg opp til å bli en av Bergens mellomstore skipsredere. Da krigen kom i 1940 flyktet han utenlands, tok aktiv del i motstandskampen mot Tyskland og arbeidet for Nortraship.

I årene etter 1945 klarte han å gjenoppbygge skipsflåten og satset fremfor alt på tankskip. Oppsvinget etter Seksdagerskrigen gjorde Reksten til en av verdens mest betydningsfulle skipsredere. Han forsøkte å bli verdens største reder, og nærmet seg målet, men ble så hardt rammet av skipsfartskrisen på midten av 1970-tallet at han endte opp med å miste skipsflåten sin. Han var i sine aktive år engasjert gjennom en rekke verv i næringslivet, som president i Festspillene i Bergen, og som velgjører. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Brudekrone av menneskehår, laget av Anna Sparr i 2000.

Hårarbeid er kunsten å lage smykker og andre dekorative gjenstander av menneskehår. «Hårarbeid» brukes også som betegnelse på de ferdige gjenstandene. Dette kunsthåndverket hadde størst popularitet og utbredelse i Europa og USA i siste halvdel av det 19. århundre. Utøverne var både profesjonelle og amatører. Rundt første verdenskrig endret motene seg, og håndverket døde nærmest ut.

Fortsatt finnes kunstnere og kunsthåndverkere som lager smykker og andre gjenstander med menneskehår som hovedbestanddel, og det finnes personer som behersker og utøver håndverket i forbindelse med turisme.

Det finnes egne foreninger og museer for hårarbeider, og skikken med smykker og veggdekorasjoner av menneskehår er nå gjenstand for kulturhistorisk forskning, mens arbeidene er blitt ettertraktede antikviteter for samlere. Les mer …

visnowikidawikisvwiki

Utvald dansk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald dansk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012

hent frå da

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Anna Ancher, fotograferet af Frederik Riise.

Anna Ancher (1859-1935) var en dansk maler. Hun var den eneste i den første generation af Skagensmalere, der var født og opvokset i Skagen.

Som datter af kro- og hotelvært Erik Andersen Brøndum kom hun i kontakt med tilrejsende, hvoraf især kunstnere fik stor betydning for hende. I hendes teenageår begyndte danske og norske marinemalere lejlighedsvis at komme til Skagen, og på den måde oplevede hun deres malerier. Hun fik en borgerlig kulturel opdragelse, og hendes fascination af billedkunst blev ikke modarbejdet af familien, hvis åndelige kraft var en mor, der selv var optaget af litteratur og religion. En af de kunstnere, hun mødte som ganske ung, var Michael Ancher, som hun giftede sig med på sin 21~års fødselsdag. Ægteskabet gav begge mulighed for at udfolde sig kunstnerisk.

Med sine evner som menneskeskildrer og kolorist regnes Anna Ancher som en af dansk malerkunsts virkeligt store skikkelser samt som en af de betydeligste impressionistiske malere i dansk kunst. Hun har ofte repræsenteret dansk kunst i udlandet. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Phil Spector

Phil Spector (født 1939) er en amerikansk musiker, musikproducer og sangskriver.

Udover at være ophavsmand bag "Wall of Sound" var Spector også en pioner i 1960'ernes pigegruppelyd og opnåede over 25 top-40-hits mellem 1960 og 1965. Senere arbejdede han sammen med forskellige andre musikere som Ike og Tina Turner, John Lennon og Ramones med lignende succes. I 1989 blev Spector optaget i Rock and Roll Hall of Fame som en ikke-optrædende person. I 2004 kårede Rolling Stone ham til en 63. plads på deres liste over de 100 bedste kunstnere overhovedet.

I de senere år er Spector blevet kendt for sin særhed, temperament og tvangsadfærd, der toppede med en retssag mod Phil Spector anlagt i 2003 på mistanke om, at han havde myrdet skuespillerinden Lana Clarkson. Retssagen blev afsluttet i april 2009, hvor Phil Spector blev kendt skyldig i drabet. Læs mere

visdawikinowikisvwiki

Utvald svensk artikkel[endre wikiteksten]

Utvald svensk artikkel-arkiv: 20052006200720082009201020112012
Utvald svensk artikkel velges ut mellom dei artiklane som er utvalde på svensk wikipedia denne veka: her.

Den noverande versjonen av denne bolken på framsida er:

Titelbladet till Den Nya och Fullständiga Kok-Boken från 1796, Anna Maria Rückerschölds mest omfattande verk om matlagning.

Anna Maria Rückerschöld (1725–1805) var en svensk författare som skrev ett flertal populära böcker om hushållning och matlagning under sent 1700- och tidigt 1800-tal.

Rückerschöld växte upp i ett högborgerligt hem i Dalarna och i kretsen kring sin morfar Christopher Polhem. Hon fick aldrig någon formell utbildning, men lärde sig genom att följa sina bröders undervisning i hemmet. 1750 gifte sig Rückerschöld med en hovrättskamrer och flyttade först till en gård i Upplands Väsby och senare till Stockholm. Hon fick fyra barn, men överlevde samtliga och även sin make, och dog i Stockholm 1805.

Rückerschöld propagerade även för kvinnors rätt till utbildning inom hushållsfrågor och förde ut sina åsikter i den allmänna debatten som publicerades i form av ett anonymt brev i tidskriften Allmänna Magazinet 1770, ett brev som senare har tillskrivits henne. Tillsammans med Cajsa Warg och andra kokboksförfattare var hon en inflytelserik profil inom det kulinariska området i Sverige under den gustavianska tiden. Till skillnad från Cajsa Warg sysslade Rückerschöld även med samhällsfrågor och hushållsekonomi. Läs mer …

vissvwikidawikinowiki


Versjonen av denne bolken på framsida neste veke er:

Elektrisk gatubelysning på S:t Eriksgatan 1930

Elektricitet i Stockholm för belysning utomhus har funnits sedan 1877, när Sommelius & kompanis oljefabrik vid Skeppsbron gjorde försök med belysning med hjälp av båglampor. Det första kommunala elektricitetsverket var Brunkebergsverket som började leverera till Nedre Norrmalm den 1 september 1892. Sedan dess har elektrisk energi för Stockholm huvudsakligen producerats av ångkraft, men sedan 1918 även av vattenkraft och sedan 1963 med hjälp av kärnkraft.

Elektricitet med elverk och ledningsnät var den sista av fyra stora infrastrukturprojekt i Stockholm under andra hälften av 1800-talet, en tidsepok som även kallas den industriella revolutionen. Det första var byggandet av ett gasverk, Klaragasverket (1853), det andra var ett vattenverk, Årstaverket (1861), det tredje var införandet av spårbunden kollektivtrafik 1877 och det fjärde var Brunkebergs elektricitetsverk (1892). Läs mer …

vissvwikidawikinowiki

Veke 36[endre wikiteksten]

Utvald nynorskartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald bokmålsartikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald dansk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki
Utvald svensk artikkel nnwiki nowiki dawiki svwiki